Моңғолиядағы этникалық қазақтарға қолдау көрсету керек – Мәсімов

| Jul 20, 2016

Премьер-министр Кәрім Мәсімов Үкімет отырысы барысында мемлекеттік органдарға Баян-Өлгейде (Моңғолия) тұратын этникалық қазақтарға қолдау көрсету бойынша бірқатар тапсырмалар берді, – деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі Үкімет басшысының сайтына сілтеме жасап.

“Баян-Өлгейдегі қазақтарды қолдауға байланысты тапсырмалар бердім”, – деп жазды Кәрім Мәсімов твиттердегі парақшасында.

Еске салсақ, өткен аптада Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың тапсырмасымен Мәсімов 10 шілдеде сел көшкен Моңғолиядағы Баян-Өлгей округіндегі Өлгей қаласына барды. Төтенше жағдай нәтижесінде 100-ден астам үй қирап, 700 адам баспанасыз қалды.

Өлгей қаласындағы Қазақ диаспорасының өкілдерімен кездесуде Кәрім Мәсімов Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың тапсырмасымен ҚР Үкіметі сел көшкінінен зардап шеккен отбасыларға қаржылай көмек көрсететінін мәлімдеген болатын.

Моңғолияға сапарларының және қала басшылығымен кездесулердің қорытындысы бойынша Қазақстан Премьер-Министрі қазақстандық мемлекеттік органдарға бірқатар тапсырмалар берді. Атап айтқанда, Мәдениет және спорт министрлігіне Қазақстан - Моңғолия гуманитарлық қорын құру туралы мәселені қарау, сондай-ақ “Алтай - біздің ортақ үйіміз” экономикалық және мәдени-гуманитарлық жобасын құру туралы ұсыныстарды пысықтау тапсырылды.

Бұдан өзге, Мәсімов Баян-Өлгейдегі өлкетану мұражай мен музыкалық-драма театрының саxнасын жөндеуге қаржылай көмек көрсету мәселесін зерттеуді тапсырды.

Инвестициялар және даму министрлігіне Баян-Өлгей - Алматы, Баян-Өлгей - Өскемен бағыттары бойынша әуе қатынасын ашу туралы мәселені пысықтау тапсырылды.

Ауыл шаруашылығы министрлігіне - Моңғолияда Семей ет комбинатына арнап ет сатып алу, сондай-ақ мал шаруашылығы кластерін құру мүмкіндігін қарау тапсырылды.

Сыртқы істер министрлігіне Баян-Өлгейде консулдық қызмет ашу және оған қоса Ұлан-батыр қаласында Қазақстан елшілігінің ғимаратын салу тапсырылды.

Премьер-министр сондай-ақ ҚР Білім және ғылым министрлігіне Моңғолияда тұрып жатқан этникалық қазақтардың Қазақстан ЖОО-дарында оқуына квоталарды ұлғайтуды тапсырды.

Жалаңаш күйінде суретке түсуден ұялмайтын жұлдыздар кімдер?

АҚШ Иранның Харк аралын басып ала ма?

kerey.kz

Киан ШАРИФИ Иран ислам республикасына тиесілі Харк аралы. Америка мен Израильдің Иранға әуе шабуылдары жалғасып жатқан тұста АҚШ-тағы саяси ортада ислам республикасына тиесілі Харк аралын басып алу идеясы талқылана бастады. Сарапшылардың айтуынша, Вашингтон Ирандағы мұнай экспортының негізгі ошағы саналатын Харк аралын нысанаға алуы әбден мүмкін. Бұл санкциялар құрсауындағы Иран экономикасын құлатпай ұстап тұрған басты табыс көзін жауып тастауы ықтимал. Алайда Иран мұнай экспортының 90 пайызын қамтамасыз ететін Парсы шығанағындағы шағын аралды басып алса, бұл АҚШ пен Израильдің Иранға қарсы соғысын тіпті ушықтырып жіберуі мүмкін. Мұның өзі де Иран экономикасын толық құрдымға жібере алмайды дейді сарапшылар. 7 наурызда Axios басылымы АҚШ әкімшілігі Харк аралын басып алу мүмкіндігін талқылағанын хабарлады . Иран бұл аралға
Тоқаев мырза тіл жайлы тағы бірдеңе депті

kerey.kz

Zhalgas Yertay Орыс тілінің мәртебесін еш төмендетпедік, оның бәрі күңкіл сөз деген екен. Қазақ тілінің де мәртебесі төмендеді деп байбалам салмаңдар деп ұрсыпты. Алдымен жауабы жоқ сұрақтардан бастайық. Тоқаев мырза, егер ештеңе өзгермесе, онда “тең” сөзінің “қатарға” ауысуы жай көз алдау әрекеті ме? Қоғамдағы градусты басуға талпыныс қана ма? Қазіргі мемлекеттік бюрократиялық аппараттың статус-квоны сақтап қалуға тырысуы деп бағаласа бола ма? Енді Тоқаев мырзаның әр сөзіне тоқталсақ.“Жаңа Конституция мәтінінің ресми құжат ретінде қазақ және орыс тілдерінде жариялануы көп нәрсені аңғартпай ма? Бұл жерде түсініктеме беріп, ақталудың өзі артық”Иә, қазіргі қазақ тілінің проблемасы да сол – қазақ тілі мен орыс тілінің құқықтық теңдігі мемлекеттік тілді кемсітіп тұр. Өйткені бюрократия құжаттарды орысша әзірлеп, кейін
Конституцияда қазақ тілін мемлекеттік әрі ресми тіл етсек, басқа тілдердің құқы шектеле ме?

kerey.kz

Бұған нақты жауап – жоқ, бұл шешімнен ешбір тілдің, соның ішінде, орыс тілінің де құқы шектелмейді. Неге? Өйткені конституциядағы мемлекеттік тіл мәртебесі биліктің жұмыс тілін ғана реттейді. Ол норманың қарапайым адамдардың қатынас тіліне қатысы жоқ. Яғни, мемлекеттік тіл – мемлекеттік органдар мен жергілікті өзін-өзі басқару ұйымдары жұмыс істейтін тіл деген сөз. Бұл шешім орысша сөйлейтіндердің құқығын шектемейді, орысша сөйлеуге тыйым салмайды. Қарапайым адамдар үйінде, қоғамдық орындарда, бизнесте, медиа мен мәдениет ошақтарында қалаған тілінде сөйлей де, жұмыс істей де алады. Бұған конституцияның басқа баптары нақты кепіл болып отыр. Ал жаңа конституцияда 9-баптың 2-тармағы қазіргі күйінде қалса, бұл – қазақ тілінің құқығын шектейді. Себебі мемлекеттік органдар құжаттарды өздері үйренгендей алдымен орысша жазып,
Қазіргі биліктің ең үлкен қорқынышы…

kerey.kz

Zhalgas Yertay Конституциядан орыс тілін алып тастасақ, Ресей бізге соғыс аша ма? Билік осылай қорқыта бастады. Бірақ ол сұраққа қысқа жауап – жоқ. Себебі, Ресейге қарсы Әзірбайжан да, Армения да неше түрлі әрекетке барды, барып та жатыр, бірақ оларға қазір соғыс қаупі төніп тұрған жоқ. Бұл әдісті саяси манипуляция дейді, шын мәнінде, бұны қазіргі статус-кво жағдайын сақтап қалғысы келетін жүйенің асығыс ойлап тапқан аргументі деуге болады. Ойлап көріңізші, Ресейге біздің мемлекеттік органдар қай тілде іс-қағаз жүргізетіні емес, лоял болғанымыз керек. Ендеше, Ресей біздің лоялдығымызды сақтап қалғысы келсе, конституциядағы тіл мәселесіне қарсы болмауы керек. Себебі бұл ішкі тұрақтылық мәселесі. Дені сау елдің билігі өз көршісіне осындай қарсы аргумент айтар еді. Енді
«Мағынасыз жұмыстан шаршадым»: қазіргі Конституцияның авторы мәлімдеме жасады

kerey.kz

Қазіргі Ата заңның авторларының бірі, академик Майдан Сүлейменов Конституция реформасын сынады. Ол заңның мәтінін шағын бір топ әлдеқашан жазып қойғанын, ал комиссия жай ғана мақұлдайтынын айтады. Оның сөзінше, ғалымдар мен сарапшылардың ұсыныстары ескерілмейді. Бұл туралы академик Facebook-те жазды: Кейінгі кезде менен Конституцияны талқылап жатқанда, неге үнсіз қалғанымды жиі сұрап жатыр. Қысқа қайырсам: мағынасыз жұмыстан шаршадым. Иә, мен қазіргі Конституцияның авторларының бірімін. Талқылау кезінде екі мәселе үшін күрестім: Конституциялық сотты сақтау және Парламенттің өкілеттігін шектемеу. Бірақ екеуі де қабылданбады. Соған қарамастан, мен бұл Конституциядан ұялмаймын. Мен Назарбаев пен оның отбасының жеке билігін нығайтуға бағытталған кейінгі түзетулерден ұяламын. Назарбаевтың кезінде-ақ осы масқара түзетулердің барлығын талдап, Конституцияны жетілдіру бойынша бірқатар ұсыныстар енгізу туралы