Jügirtpeler
 |  |  | 

Sayasat Qazaq şejiresi

MAÑIZDI SAYASI MEREKE EDİ

<span>kerey.kz</span>kerey.kz
 |  Oct 24, 2017
QazaqstanMarat Tokaşbaev

Erteñ 25-qazan – Respublika küni merekesi. 1990 jılı 25-qazanda Qazaq SSR Joğarğı Keñesiniñ qaulısımen qazaq halqı üşin asa mañızdı sayasi qwjat – «Qazaq SSR-iniñ memlekettik egemendigi turalı Deklaraciya» qabıldanğan bolatın. Bwl tarihi qwjatta memlekettik egemendigimiz jariyalanıp, eldiñ sayasi-qwqıqtıq täuelsizdiginiñ bağdarlaması bayandalğan.

Däl osı qwjatta, eñ joğarğı äkimşilik-atqaruşılıq bilik, respublika basşısı Prezident bolatını aytıldı. Eger osı Egemendik turalı Deklaraciya bolmasa, 1991 jılğı 16- jeltoqsanda qabıldanğan «Qazaq SSR-iniñ memlekettik täuelsizdigi turalı» konstituciyalıq zañnıñ da, 1991 jılı 1-jeltoqsandağı prezidenttik referendumnıñ da bolu-bolmauı ekitalay edi.

Atalğan Deklaraciyada Qazaqstan qazaq halqınıñ memlekettiligi ekendigi, onıñ halıqaralıq qatınastardıñ derbes sub'ektisi bolatını, jer, su, äue keñistigi erekşe menşikte tanılatını aytılğan. Ökinişke qaray qazir Qazaqstan memleketqwrauşı qazaq halqınıñ memlekettiligi ekendigi aytılmaydı. Ol az bolğanday Respublika küni merekesinen ayırılıp qaldıq.

1992 jıldan beri üzbey toylanıp kele jatqan mereke 17 jıldan keyin, 2010 jılı toqtatılıp tastaldı. Bwl mağan erjetken balası özine ömir bergen äkesin «kärtaydıñ» dep, qoqısqa laqtırıp tastağanday äser beredi. Respublika küni merekesin toqtatudıñ sıltauı: «Bizde 16-jeltoqsanda atalıp ötiletin Täuelsizdik merekesi bar ğoy». «Jaraydı!» dedik.

Biraq arada eki-üş jıl ötpey jatıp Parlament Respublika küninen keyin, Täuelsizdik merekesiniñ aldında, 1-jeltoqsanda atalıp ötiletin Twñğış Prezident merekesin ayaq astınan «jarq» etkizdi. Sonda Respublika küni siyaqtı memlekettik merekeni Twñğış Prezident künine auıstıru arqılı ne wttıq?
Deputattar memlekettik müddeden göri özderiniñ jağımpazdıq müddesin joğarı qoyuı arqılı Elbasınıñ da halıqaralıq imidjine nwqsan keltirdi ğoy.

Däuit payğambardıñ saqinasında jazılğanday “Bäri de öter”. Biraq künderdiñ küninde qazaq halqı Respublika küni merekesimen qayta qauışatınına meniñ eş kümänim joq! Respublika künimen, dostar!!!

Related Articles

  • El qorğanı – Almat Sardar

    El qorğanı – Almat Sardar

    <span>kerey.kz</span>kerey.kz

    Sardar Almat Tobabergenwlı – öz däuirinde el basqarğan, bedeldi twlğalardıñ biri bolğan. Ol Irğızda bolıs qızmetin atqarıp, halıq arasında sıylı adam retinde tanılğan. Almat Tobabergenwlınıñ erlik pen eldik toğısqan dara jolın keyin balaları Samırat pen Töremwratta jalğıstırdı. Al onıñ şöberesi Ğalımjan Äbdisalamov Europa men Orta Aziyağa tanımal qazaqtan şıqqan twñğış skripkaşı bolğan. HİH ğasırdıñ basında düniege kelip, sol ğasırdıñ soñğı on jıldığında ömirden ötken almat Tobabergenwlı basındağı biligi men bedelin eliniñ igiligine, jwrtınıñ twrmıs-tirşiligine arnalğan öz zamanınıñ aytulı twlğalarınıñ biri edi.  «Arjağı da ataqtı er…» Tağı bir jüz jıl äri jıljıp, HVİİİ ğasır tarihın paraqtasaq, ol kezeñde el basınan ötken qayğılı oqiğalar köp bolğanın köremiz, «aqtaban şwbırındı, alqaköl swlama» halqımızdı

  • Naurız merekesi qwrmetine Panfilov köşesindegi Sahnada «Än qanatındağı Naurız» attı dästürli önerde jürgen jas orındauşılardıñ än keşi ötti.

    Naurız merekesi qwrmetine Panfilov köşesindegi Sahnada «Än qanatındağı Naurız» attı dästürli önerde jürgen jas orındauşılardıñ än keşi ötti.

    <span>kerey.kz</span>kerey.kz

    Bügin Almatı qalası äkimdigi Mädeniet basqarmasınıñ wyımdastıruımen Panfilov köşesi boyındağı sahnada Naurız merekesine arnalğan «Än qanatındağı Naurız» attı jas orındauşılardıñ dästürli än keşi joğarı deñgeyde ötti. Almatı qalası HH ğasırdıñ 30-jıldarınan bastap wlt mädenietiniñ wyıtqısı, ordası qızmetin atqarıp keledi. Dästürli önerdiñ iri ökilderi, zertteuşileri osı qalada twrıp, eñbek etti. Qazir de professionaldıq tiptegi dästürli muzıkanıñ eñ iri oşağı – Almatı. Mwnda etnomuzıkanıñ belgili qayratkerleri, dästürli dombıraşı, qobızşı, sıbızğışı, änşi-termeşiler äzirleytin arnaulı orta jäne joğarı oqu orındarı, öner wjımdarı şoğırlanğan. Qazaq köne muzıka aspaptarınıñ jer betindegi jalğız muzeyi men elimizdegi jalğız dästürli öner teatrı da osında. Soñğı uaqıttarı Almatı qalasında dästürli önerdi nasihattap jürgen jas önerpazdardıñ arnayı än keşi ötpep edi.

  • AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma? 

    AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma? 

    <span>kerey.kz</span>kerey.kz

    Kian ŞARIFI Iran islam respublikasına tiesili Hark aralı. Amerika men Izrail'diñ Iranğa äue şabuıldarı jalğasıp jatqan twsta AQŞ-tağı sayasi ortada islam respublikasına tiesili Hark aralın basıp alu ideyası talqılana bastadı. Sarapşılardıñ aytuınşa, Vaşington Irandağı mwnay eksportınıñ negizgi oşağı sanalatın Hark aralın nısanağa aluı äbden mümkin. Bwl sankciyalar qwrsauındağı Iran ekonomikasın qwlatpay wstap twrğan bastı tabıs közin jauıp tastauı ıqtimal. Alayda Iran mwnay eksportınıñ 90 payızın qamtamasız etetin Parsı şığanağındağı şağın araldı basıp alsa, bwl AQŞ pen Izrail'diñ Iranğa qarsı soğısın tipti uşıqtırıp jiberui mümkin. Mwnıñ özi de Iran ekonomikasın tolıq qwrdımğa jibere almaydı deydi sarapşılar. 7 naurızda Axios basılımı AQŞ äkimşiligi Hark aralın basıp alu mümkindigin talqılağanın habarladı . Iran bwl aralğa

  • Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    <span>kerey.kz</span>kerey.kz

    Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin

  • Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    <span>kerey.kz</span>kerey.kz

    Bwğan naqtı jauap – joq, bwl şeşimnen eşbir tildiñ, sonıñ işinde, orıs tiliniñ de qwqı şektelmeydi. Nege? Öytkeni konstituciyadağı memlekettik til märtebesi biliktiñ jwmıs tilin ğana retteydi. Ol normanıñ qarapayım adamdardıñ qatınas tiline qatısı joq. YAğni, memlekettik til – memlekettik organdar men jergilikti özin-özi basqaru wyımdarı jwmıs isteytin til degen söz. Bwl şeşim orısşa söyleytinderdiñ qwqığın şektemeydi, orısşa söyleuge tıyım salmaydı. Qarapayım adamdar üyinde, qoğamdıq orındarda, bizneste, media men mädeniet oşaqtarında qalağan tilinde söyley de, jwmıs istey de aladı. Bwğan konstituciyanıñ basqa baptarı naqtı kepil bolıp otır. Al jaña konstituciyada 9-baptıñ 2-tarmağı qazirgi küyinde qalsa, bwl – qazaq tiliniñ qwqığın şekteydi. Sebebi memlekettik organdar qwjattardı özderi üyrengendey aldımen orısşa jazıp,

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: