|  | 

Ädebi älem

QORQITTIÑ BOLIP QOBIZI (wlı jazuşı,ğwlama ğalım mwhtar mağauin ağamızdıñ 80jasqa toluına arnaymın)

Qazaqtıñ ülken abızı,
Wlılardıñ naq izi.
80ge keldi Mwha ağam ,
Wltımnıñ nağız oğızı.
Jırlağan bes ğasırdı,
Qorqıttıñ bolıp qobızı.
Ğalımmın degen talaydıñ,
Sayda-san,qwmda joq izi.
Teñese almas bir sizge,
Sondaydıñ toqsan toğızı.

80 ge keldiñ sende ağa,
Bärimizde pende ağa.
Eki aynalıp bwl jasqa ,
Kelmeysiz ğoy endi ağa.
Tuıp ösken twğırıñ,
Qazaqstandağı keñ dala.
Sizge qonıs bola almay ,
Qwrlıq astıñ en dala.
Ketesizbe osılay ,
Bütindelmey jeñ,jağa.
Ätteñ bir kem dünie ,
Aytqanday şeşen Şer ağa.

Sizge qastıq qılğandar,
Ayaqqa twsau salğandar.
Qızğanıştan köre almay ,
İşteri ot bop janğandar.
Jolıña qaqpan qwrğandar,
Qadırııñ ötip bir küni,
Armandar ,sızdı armandar.
Jazğanıñ käusar bwlaqtay,
Oqığan adam alğan när.
Şwraylı tiliñ täp-tätti ,
Aumay qalğan baldan däl .
Dayaryasıñ jöñkigen ,
Öziñe tän arnañ bar.
Twyağısıñ twlpardıñ ,
Soñğı jalğız qalğan bar .

Alatın mäñgi esine el,
Şın jüyiriksiñ kösiler.
Eki aynalıp ömirge,
Kelmeydi sizdey esil er.
Orın berip töbeden ,
Qondırmasa tösine el.
Qazaq degen atqa sın,
Tarih qaytıp keşirer·
Wlıqtay almasaq wğıldı,
Bolıp jwrmız nesine el.

Qwzar şıñda samğaytın,
Jäy töbege qonbaytın .
Aq iığısıñ Altaydıñ.
Topşısı bosap talmaytın.
Közdegen asau añıñdı,
Aulamay mäñgi tınbaytın.
Tekke pitken ör minez,
Özin ğana tıñdaytın .
Sekseuil tomar sekildi,
Baltalasada sınbaytın.

Topraq şaşpayım köpke bar ,
Esip jür jeldey köp habar .
Ösekşiler köbeydi,
Arağa şoq sap ot jağar.
Aqırı bar är istiñ,
Är närsede şek bolar .
Erkelete almağan ,
Eliñe qalğan  ökpeñ bar.
Degen söz bar atalı,
Betege keter ,bet qalar .
Tüsinude bir erlik ,
Tekti adamda kek bolar.

Jazğanıñ bolıp tım mıqtı …
Aytqanıñ  üşin irilikti .
Jer qılğanıñ üşin ınjıqtı,
Qabılday almay köp nadan ,
Şırqırağan şındıqtı .
Tırnaq astınan kir izdep,
Arağa salıp şın irtki.
Bolıp beyne kübirtki.
Jäyli ornıñdı suıtıp ,
Tösegiñnen twñılttı.

Jürsede böten jat jerde ,
Qızmet qıldı naqtı elge.
Sondada köp köre almas,
Malşınıp kök ter,aq terge.
Sırtınan ösek boratıp,
Jalasın jauıp jattı erge.
Elemey bärin er twlğa,
Qalamın dos qıp däpterge.
Şıñğıshandı bes tom ğıp ,
Tarihqa qoyıp sap belgi.
Tiriltip wlı qağandı,
Törimizge ap keldi.

Abaydıñ jalğap wlı isin,
Qalam bop baylıq ,ırısıñ.
Qabağan itter qaumalap,
Tarılsada tınısıñ.
Eşkimge de bas iip,
Körmediñ ağa kün üşin .
Tuada pitken mineziñ,
Tek Qwdaydıñ qwlısıñ.
Körsettiñ köpke şınımen ,
Tektiliktiñ ülgisin.
Qanday wlı bolsa jazğanıñ,
Öziñde sonday wlısıñ.

ŞAHIDOLLA SAMWRATWLI BÖKEEV

Related Articles

  • Attığa jol, auızdığa söz bermegen Twrım batır

    Är däuirde halıqtıñ pana twtar, qormal sanar qwrmetti azamattarı boladı, solardıñ biri zamanı Attığa jol, auızdığa söz bermeytin, batırlığımen halqı jaqta twrıp, mınau ortası men mekenin qorğau jolında sırt jauğa ses bolıp kelgen Twrım batırdı tuğan halqı mäñgi wmatpaydı. Twrım bala küninen baluandığımen, qamşıgerligimen atı şıqqan, eseyip at jalın tartıp mine köz alartqan jaularınıñ betin qaytarıp közge tüskendikten «bwl öñirde Twrım bar» dep sırt jaular attap baspaytın bolğan. Twrım ömiriniñ soñında ziratın qazıp, qabırın twrğızıp qoyıp qajılıq saparğa attanıp, qaytarında bügingi Semey öñiri mañına kelgende twyıqsız dünie salıp, jol joldastarı süyekte bwzbay Sarterektegi özi äzirlep ketken qabırğa jetkizip, el, jwrtına tabıs etidi. Iteli ruınıñ bir mwnşa atası Ajı güñ bolıp

  • «Sen esirke, tınış wyıqtat, baq sözime!» /ABAY/

    «Sen esirke, tınış wyıqtat, baq sözime!» /ABAY/

    Bizdiñ qazaqta «malğa dostıñ maldan basqa mwñı joq» – «maldan boğı ğana böten» talay jarımes Abaydıñ atına neşe türli söz aytqan. Onıñ işinde saudager ğana emes, özin “söz wstağan”, “el wstağan” sanaytındar da boldı. Bwlarğa Abaydıñ özi jauap berip ketken: «Tınış wyıqtat, sen esirke, baq sözime!». Al, anau jigit «maldıñ buımen» negizgi oyın dwrıs jetkize almağan siyaqtı. Ol, «Qwnekeñ malın şığındap, Abaydı oqıtıp, jağday jasamağanda qalay bolar edi… Biz de sol Qwnekeñ siyaqtımız…» degendi aytpaqşı boldı – au deymin… Qwnekeñ qayda, sen qayda… «Quatı küşti nwrlı söz, Quatın bilgen abaylar…» – deydi Abay. Sözdiñ quatın bilmegen öte qiın, küyip qaluıñ mümkin… Osı arada Britaniyanıñ Prem'er – ministri bolğan Bendjamin Dizraelidiñ

  • Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi

    Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi

    Jeke arhivimnen tabılğan qwndı mwrağat «Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi) Bwl öleñdi 1980 – jılı Ör Altaydıñ Köktoğay audanına qarastı Düre auılında 61 jastağı Qauan Orınbasarwlı degen aqsaqal aytqanınan jeke arhivimde saqtalıp qalğanınan tauıp oqırmanmen bölisip otırmın. Ay, qwday – au, aqqa jaq, Öziñi ayan men naqaq. Aqiqat degen jolıñnın, Abıroyıñdı aşpa haq. Ayatbenen qadısqa, Alla niet aq iske. Jan almasam joq edi-au, Jaza tartsın degen baq. Meni sottap baylatıp, Zığırdandı qaynatıp. Masayrasın mäz bolıp, Qinağandı öziñ tap Jaqın jerden jau şığıp, Maqül isten dau şığıp. Dwşpan üstap qolımnan, Itter tistep tonımnan. Jaman tosu bolğan şaq, Tütqın bolıp tarığıp, Jalğız jatıp zarığıp, Aşu qısıp oydı alıp, Dert jäyilip boydı

  • Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ

  • Memlekettik til: Qauqarlı ma, älde äli de deklaraciya ma?

    Memlekettik til: Qauqarlı ma, älde äli de deklaraciya ma?

     Serik Erğali Suretter: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz sayttarınan alındı. Ata Zañ jobasınıñ talqısı Qazaqstandağı eñ sezimtal, eñ wzaq talqılanıp kele jatqan mäseleniñ biri — memlekettik tildiñ naqtı märtebesi. Konstituciyada qazaq tili memlekettik til dep jazılğanına otız jıldan astı. Alayda qoğamdağı şınayı swraq äli de aşıq: qazaq tili — basqarudıñ tili me, älde simvoldıq märtebedegi til me? Til mäselesi nelikten şeşilmey keledi? Sebebi biz wzaq uaqıt boyı tilge: – mädeni qwndılıq retinde ğana qarap keldik; – onı memlekettik basqaru tili retinde naqtı bekitpedik. Nätijesinde: – Konstituciyada bir mätin, – täjiribede basqa jağday qalıptastı. Bwl qayşılıq tildiñ emes, konstituciyalıq ayqındıqtıñ älsizdiginen tuındadı. 9-baptağı bastı tüyin Joba boyınşa: 1. Qazaqstan Respublikasınıñ memlekettik tili – qazaq tili. 2. Memlekettik wyımdarda

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: