Jazuşı-publicist

Marat Bäydildawlı (Toqaşbaev):

2020 jılı 25 mamırda AQŞ-ta minneapolistik bir policey Djordj Floyd degen afroamerikalıqtı tizesimen asfal'tqa ezgilep öltirgende bükil AQŞ-tı cunami siyaqtı narazılıq tolqını şarpığan. Nätijesinde bükil policeyler tizerlep twrıp halıqtan keşirim swrağan (surette).

Bizde Qazaqstanda 2022 jılı Qañtar dürbeleñi kezinde «ogon' na porajenie!» bwyrığımen 227 adam oqqa wşadı. «Qatelesippiz, keşirim swraymız!» degen eşkim joq. Qaza tapqan policiya qızmetkerleriniñ otbasına 9 mln teñgeden ötemaqı tölendi. Al jazıqsız oqqa wşqandardıñ otbasına kök tiın da joq. Key derekközderiniñ habarlauınşa halıqqa oq atu jönindegi bwyrıq beruden bas tatqan Jambıl oblıstıq policiya departamentiniñ bastığı, general Janat Süleymenov özine özi qol salğan. Policiya mundiriniñ abıroyın saqtap qalğan azğantay adamnıñ biri sol bolsa kerek.

Bizde policiya jwmısın reformalau turalı aytılıp jürgenine birneşe jıl boldı. Policiya jwmısın bağalau ölşemderi özgertiledi dep jar salınğan. Policiya qızmetkerleriniñ sanı qısqartılatın bolğan. Qoğamnıñ senim deñgeyi men halıqtıñ qauipsizdigin arttıru eñ bastı nısanağa alınatını aytılğan. Biraq bäri ötirik eken. Ökinişke qaray Qazaqstannıñ bügingi policiyası sonau otarşıl aq patşa zamanınan, keşegi keñestik kezeñnen üzbey jalğasıp kele jatqan jazalauşılıq funkciyası tipti özgermegenin körsetip berdi.

Endi arı qaray policiya qızmetkerleriniñ sanı arttırılatını, olardıñ jaraqtanuı küşeytiletini mälim boldı. Qazaqstan onsız da policeylik memleket edi, endi super policeylik memleketke qaray bağıt wstanğanın körip otırmız.

Policiya qızmetiniñ jazalauşılıq sipatı nazarbaev rejimi ömir sürip twrğanda halıqqa qızmet etu funkciyasına almaspaytınına közimiz jetti. Policiyanıñ qatıgezdikteri, azamattardıñ konstituciyalıq qwqıqtarın ayaqqa taptauı, tergeu izolyatorındağı azaptaular bilik qanşama jasırğısı kelse de äşkere bolıp jatır. Halıqtı ünemi temir kisenmen wstap twruğa bolmaydı.

Mwnday «eski» policiyamen «Jaña Qazaqstan» qwru mümkin emes.

Marat Baidildauly