|  |  |  | 

Мәдениет Руханият Әдеби әлем

Кітапқұмар жасқа тегін оқу бақыты бұйырды

454716327_1877241566085579_2390164402611445048_n
Адамзат кітапқа ғұмыр бойы қарыздар. Кітапсыз келешектің алтын
кілтін ешкім қолына мықтап ұстай алмаған. Мардан Рахматулла –
кітапқұмар он жеті жасар жігіттің бойында өз қатарластарының
бойынан табыла бермейтін ұлы қасиет бар. Ол – кітапқа деген махаббат.
Бұл махаббаттың сәт санап артуының да сыры бар. Мардан – Асылы
Осман, Дархан Қыдырәлі сынды бүгінгі қазақ руханиятының тірегі

саналатын азаматтар туған топырақт туып-өскен.

Топырақтың киесін дәл осы кезде еріксіз мойындай түсесің. Қоғамдағы
«жастар кітап оқымайды» деген қасаң пікірді жоққа шығаруға тырысқан
жастардың да саны басым. Күн санап олардың саны артып, кітаптың
құдіретін жер-жерде дәлелдеп бағуда. Кітапқа жаны құмар жан бір күнін
кітапсыз елестете алмайды. Ғұмыры кітаппен етене байланған, оқу
ғұмырының мәніне айналған жастарды қолдаудың сан түрі бар.
Білімді жастарға мыңдаған оқу гранты берілуде. Соның бірегейі — кітапқа
деген маздаған махаббаты мен кітапты қазына деп білгені үшін берілген
грант. Алғаш бұл оқу грантын естіген шақта сену қиын болды. Ақпараты сәт
алмасып, көбі телефонға телміруден әрі аса алмай уақытта кітап оқып грант
иеленген жанды көргім келді. Көрдім! Сұңғақ бойлы, еңбекке әбден
шыныққан өз-өзіне сенімді жаспен таныстым.
Ойы ұшқыр,арманы заңғар азамат тоғыз жасынан түрік, орыс, қазақ тілдерін
жетік сөйлеп, сол халықтардың көркем әдебиетін оқуға дағдыланып алған
жанмен сөйлесу қиынға соқпады. Жас бұтақтай енді өмірге төселе бастағанда
алдында өнеге болмаса — жас көңіл тура жол деп көп адасады. Марданға
кітап оқу әдебін үйретіп үлгі көрсеткен атасы — Әлиев Рахматулла. Өз
заманының белді оқыған азаматы болған қария әлі күнге дейін елдің жоғын
жоқтап, барына болысып ауыл биі ретінде халыққа пайдасын тигізуде.
Атасының тәлімімен жүріп кітап кеміруді саналы түрде қолға алған жасқа
оқу грантын тағайындаған Түркістан және Шымкент қалаларының мыңдаған
жастарына білім беріп отырған заманауи жоғарғы оқу орны – Академик
Әбдімұса Қуатбеков атындағы Халықтар достығы университеті.
«Достықтың алтын көпірі» деген атқа ие аталымыш жоғарғы оқу орнында
бүгінгі таңда он үш мыңнан астам студент келешегіне даңғыл жол салу үшін
білім жиюда. Өткен аптада тағайындалған ректор гранты жөнінде
университеттің ректоры Рабиға Қуатбекова және Рахматулла Марданмен
тілдесудің де сәті түсті.
Рабиға Қуатбекова:
– Жастардың оқу-білімге құштарлығын арттыру – бүгінгі ақпарат заманында
өткір мәселе. Мемлекет басшысы Қ.Тоқаевтың оқитын ұлтты құру идеясын
іске асыруға баршамыз мүдделіміз. Бүгінгі кітап оқыған азамат – ертеңгі
елдің тұтқасын ұстанған азамат. 2011 жылы Қазақстан Халықтар достығы
университетінің негізін салушы Әбдімұса Мұратұлы алғаш кітапқа құмар
жастарды қолдау үшін арнайы өз қаржысынан оқу грантын тағайындау
жұмысын бастаған болатын. «Жақсының аты — ғасырлық, жақсының ісі –

ізгілік» деген Әлішер Науаидың сөзін жиі айтатын. Бұл үлкен – сенім. Менің
ғана емес, университеттің сенімі. Сондай үлкен сенімге ие болған болашақ
студентіміз – Мардан Қанатұлы. «Түлкібас ауданының үздік оқырманы-
2023» атанған. Республикадағы үздік жүз оқырманның бірі. Оның таңдаған
мамандығы – дене шынықтыру және спорт. Мықты спорт пен білімді қатар
алып жүретін студент ретінде өзін дәлелдейтініне сенім артамын!
— Мен өмірде барлық жетістікті, жақсылықты кітаппен
байланыстырамын. Жетістікке әлі де бастай беретініне сенем.
Кітапхананы сүюді атам үйретті. Құдай қосқан көршіміз – Тамаша
Османова мен биыл аяқтаған Олег Кошевой жалпы білім беретін білім
мекемесінің кітапханашысы. Өте білікті маман. Кітапқа қол жеткізу сол
үшін маған жиырма төрт сағат бойы қол жетімді болды. Ауылдық
кітапханада оқырманға ілтипат пен махаббатпен қызмет көрсетеді.
Қолдайды. Түрлі танымдық іс-шаралар ұйымдастырады. Маған біліммен
бұдан ары жетілуге үлкен мүмкіндік сыйлаған Академик Әбдімұса
Қуатбеков университетінің ректоры Рабиға Әбдімұсақызына үлкен

алғысымды білдіремін!

Біздің Тастұмсық ауылдық кітапханамызда оқырманды шыңдау үшін бар
жағдай жасалған. Соңғы оқыған кітабым – Сейдахмет Бердіқұловтың
таңдамалы шығармалар жинағы, – дейді Мардан Рахматулла.
Мардан қолына түскен кітапты оқи бермейді. Талғам бар. Қолына түскен
кітаптың екі бетін оқып қарап, мазмұны ұнаса, оқи жөнелетін қасиеті бар.
«Кітапханаға құрметі биік адамның мәртебесі биік болмаса, төмендемейді»
деген осы ойға мықтап бекінген. Мардандай мақсаты айқын жастарды қолдау
– оқитын ұлтты құрудың басты қағидасы. Құр сөзден ада, нақты іспен кітап
құмар жастардың жолын ашуға тырысқан жоғарғы оқу орнының негізгі
мақсаты – талғамы биік жас оқырмандардың санын арттыру. Өзінің бегзада
болмысымен дараланған Мардан баламыздың болашағы жарық күндей
жарқын болсын! Кітапты таңдап хәм талғап оқитын жастардың саны артуына
күллі қоғам мүдделі.

Демет БАЙРАМОВА,
филология ғылымдарының кандидаты

Related Articles

  • Аттыға жол, ауыздыға сөз бермеген Тұрым батыр

    Әр дәуірде халықтың пана тұтар, қормал санар құрметті азаматтары болады, солардың бірі заманы Аттыға жол, ауыздыға сөз бермейтін, батырлығымен халқы жақта тұрып, мынау ортасы мен мекенін қорғау жолында сырт жауға сес болып келген Тұрым батырды туған халқы мәңгі ұматпайды. Тұрым бала күнінен балуандығымен, қамшыгерлігімен аты шыққан, есейіп ат жалын тартып міне көз алартқан жауларының бетін қайтарып көзге түскендіктен «бұл өңірде Тұрым бар» деп сырт жаулар аттап баспайтын болған. Тұрым өмірінің соңында зиратын қазып, қабырын тұрғызып қойып қажылық сапарға аттанып, қайтарында бүгінгі Семей өңірі маңына келгенде тұйықсыз дүние салып, жол жолдастары сүйекте бұзбай Сартеректегі өзі әзірлеп кеткен қабырға жеткізіп, ел, жұртына табыс етіді. Ителі руының бір мұнша атасы Ажы гүң болып

  • ЖАСТАР ҚАЛАСЫНДАҒЫ РУХАНИ КЕШ: АЛМАТЫ АСПАНЫ АБАЙ ӘНДЕРІМЕН КӨМКЕРІЛДІ

    ЖАСТАР ҚАЛАСЫНДАҒЫ РУХАНИ КЕШ: АЛМАТЫ АСПАНЫ АБАЙ ӘНДЕРІМЕН КӨМКЕРІЛДІ

    Әмірболат Құсайынұлы Абай күні қарсаңында Алматы қаласында ашық аспан астындағы сахнада мыңдаған көрермендер Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің «Ұлттық киноны қолдау мемлекеттік орталығы» қолдауымен түсірілген Абайдың тұңғыш шығармалар жинағының жарық көру тарихын баяндаған «Алғашқы кітап» атты деректі фильмді тамашалады, деп жазады Muztaumedia.kz. Докудрама жанрындағы бұл деректі фильм қазақтың неше ғасырлық рухани тарихындағы таң қаларлық ұлы оқиға — 1909 жылы Петербор қаласында Ильяс Бораганский баспасынан жарық көрген Абайдың тұңғыш кітабының қилы тағдырын бейнелеген. Фильм жалғыз өзі тұтас бір әлем жасап, шығармашылықпен айналысқан небәрі жиырма жылдың ішінде қазақтың тілін де, көркемдік, этикалық танымын да күрт өзгертіп, бұрын-соңды түрік жұрты жетпеген биікке көтерген Абайдың алғашқы кітабы қалай басылып шықты, Абай көзі тірісінде өзінің

  • «Сен есірке, тыныш ұйықтат, бақ сөзіме!» /АБАЙ/

    «Сен есірке, тыныш ұйықтат, бақ сөзіме!» /АБАЙ/

    Біздің қазақта «малға достың малдан басқа мұңы жоқ» – «малдан боғы ғана бөтен» талай жарымес Абайдың атына неше түрлі сөз айтқан. Оның ішінде саудагер ғана емес, өзін “сөз ұстаған”, “ел ұстаған” санайтындар да болды. Бұларға Абайдың өзі жауап беріп кеткен: «Тыныш ұйықтат, сен есірке, бақ сөзіме!». Ал, анау жігіт «малдың буымен» негізгі ойын дұрыс жеткізе алмаған сияқты. Ол, «Құнекең малын шығындап, Абайды оқытып, жағдай жасамағанда қалай болар еді… Біз де сол Құнекең сияқтымыз…» дегенді айтпақшы болды – ау деймін… Құнекең қайда, сен қайда… «Қуаты күшті нұрлы сөз, Қуатын білген абайлар…» – дейді Абай. Сөздің қуатын білмеген өте қиын, күйіп қалуың мүмкін… Осы арада Британияның Премьер – министрі болған Бенджамин Дизраэлидің

  • Мыржақып Дулатов түрмеде жатқанда жазған өлеңі

    Мыржақып Дулатов түрмеде жатқанда жазған өлеңі

    Жеке архивімнен табылған құнды мұрағат «Мыржақып Дулатов түрмеде жатқанда жазған өлеңі) Бұл өлеңді 1980 – жылы Өр Алтайдың Көктоғай ауданына қарасты Дүре ауылында 61 жастағы Қауан Орынбасарұлы деген ақсақал айтқанынан жеке архивімде сақталып қалғанынан тауып оқырманмен бөлісіп отырмын. Ай, құдай – ау, аққа жақ, Өзіңі аян мен нақақ. Ақиқат деген жолыңнын, Абыройыңды ашпа хақ. Аятбенен қадысқа, Алла ниет ақ іске. Жан алмасам жоқ еді-ау, Жаза тартсын деген бақ. Мені соттап байлатып, Зығырданды қайнатып. Масайрасын мәз болып, Қинағанды өзің тап Жақын жерден жау шығып, Мақүл істен дау шығып. Дұшпан үстап қолымнан, Иттер тістеп тонымнан. Жаман тосу болған шақ, Түтқын болып тарығып, Жалғыз жатып зарығып, Ашу қысып ойды алып, Дерт жәйіліп бойды

  • Қазақ тілінің болашағы енді демографияға тіреліп тұрған жоқ.

    Қазақ тілінің болашағы енді демографияға тіреліп тұрған жоқ.

    Zhalgas Yertay Қазақ тілінің болашағы енді демографияға тіреліп тұрған жоқ. Ол халықтың ішкі күші мен биліктің саяси еркіне қарайлап тұр Ертеректен бастайық. Баяғыда қазақтың басты проблемасы санында еді, ол рас. Қазақтар өз жерінде азшылыққа айналған-ды. Ал қалада қазақша есту қиын болатын. Мектептерде, университеттерде, мемлекеттік басқаруда, бизнесте қазақ тілі шеттетілді. Сол кезде қазақ тілінің тағдыры демографияға тәуелді еді. Бұл логика ұзақ уақыт дұрыс саналған. Бірақ бүгінгі Қазақстанға қарасақ, жағдай өзгерді. Қазақтар көпшілікке айналды. Қазақ тілін түсінетіндер мен сөйлейтіндер саны бұрын-соңды болмаған деңгейге жетті. Қазақ мектебіне баратын балалардың саны жыл сайын артып келеді. Қазақ тілі күнделікті өмірдің негізгі тіліне айналды. Бірақ неге тіл мәселесі әлі өзекті болып тұр? Мәселе санға емес, санаға

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: