|  |  |  | 

Мәдениет Руханият Әдеби әлем

Кітапқұмар жасқа тегін оқу бақыты бұйырды

454716327_1877241566085579_2390164402611445048_n
Адамзат кітапқа ғұмыр бойы қарыздар. Кітапсыз келешектің алтын
кілтін ешкім қолына мықтап ұстай алмаған. Мардан Рахматулла –
кітапқұмар он жеті жасар жігіттің бойында өз қатарластарының
бойынан табыла бермейтін ұлы қасиет бар. Ол – кітапқа деген махаббат.
Бұл махаббаттың сәт санап артуының да сыры бар. Мардан – Асылы
Осман, Дархан Қыдырәлі сынды бүгінгі қазақ руханиятының тірегі

саналатын азаматтар туған топырақт туып-өскен.

Топырақтың киесін дәл осы кезде еріксіз мойындай түсесің. Қоғамдағы
«жастар кітап оқымайды» деген қасаң пікірді жоққа шығаруға тырысқан
жастардың да саны басым. Күн санап олардың саны артып, кітаптың
құдіретін жер-жерде дәлелдеп бағуда. Кітапқа жаны құмар жан бір күнін
кітапсыз елестете алмайды. Ғұмыры кітаппен етене байланған, оқу
ғұмырының мәніне айналған жастарды қолдаудың сан түрі бар.
Білімді жастарға мыңдаған оқу гранты берілуде. Соның бірегейі — кітапқа
деген маздаған махаббаты мен кітапты қазына деп білгені үшін берілген
грант. Алғаш бұл оқу грантын естіген шақта сену қиын болды. Ақпараты сәт
алмасып, көбі телефонға телміруден әрі аса алмай уақытта кітап оқып грант
иеленген жанды көргім келді. Көрдім! Сұңғақ бойлы, еңбекке әбден
шыныққан өз-өзіне сенімді жаспен таныстым.
Ойы ұшқыр,арманы заңғар азамат тоғыз жасынан түрік, орыс, қазақ тілдерін
жетік сөйлеп, сол халықтардың көркем әдебиетін оқуға дағдыланып алған
жанмен сөйлесу қиынға соқпады. Жас бұтақтай енді өмірге төселе бастағанда
алдында өнеге болмаса — жас көңіл тура жол деп көп адасады. Марданға
кітап оқу әдебін үйретіп үлгі көрсеткен атасы — Әлиев Рахматулла. Өз
заманының белді оқыған азаматы болған қария әлі күнге дейін елдің жоғын
жоқтап, барына болысып ауыл биі ретінде халыққа пайдасын тигізуде.
Атасының тәлімімен жүріп кітап кеміруді саналы түрде қолға алған жасқа
оқу грантын тағайындаған Түркістан және Шымкент қалаларының мыңдаған
жастарына білім беріп отырған заманауи жоғарғы оқу орны – Академик
Әбдімұса Қуатбеков атындағы Халықтар достығы университеті.
«Достықтың алтын көпірі» деген атқа ие аталымыш жоғарғы оқу орнында
бүгінгі таңда он үш мыңнан астам студент келешегіне даңғыл жол салу үшін
білім жиюда. Өткен аптада тағайындалған ректор гранты жөнінде
университеттің ректоры Рабиға Қуатбекова және Рахматулла Марданмен
тілдесудің де сәті түсті.
Рабиға Қуатбекова:
– Жастардың оқу-білімге құштарлығын арттыру – бүгінгі ақпарат заманында
өткір мәселе. Мемлекет басшысы Қ.Тоқаевтың оқитын ұлтты құру идеясын
іске асыруға баршамыз мүдделіміз. Бүгінгі кітап оқыған азамат – ертеңгі
елдің тұтқасын ұстанған азамат. 2011 жылы Қазақстан Халықтар достығы
университетінің негізін салушы Әбдімұса Мұратұлы алғаш кітапқа құмар
жастарды қолдау үшін арнайы өз қаржысынан оқу грантын тағайындау
жұмысын бастаған болатын. «Жақсының аты — ғасырлық, жақсының ісі –

ізгілік» деген Әлішер Науаидың сөзін жиі айтатын. Бұл үлкен – сенім. Менің
ғана емес, университеттің сенімі. Сондай үлкен сенімге ие болған болашақ
студентіміз – Мардан Қанатұлы. «Түлкібас ауданының үздік оқырманы-
2023» атанған. Республикадағы үздік жүз оқырманның бірі. Оның таңдаған
мамандығы – дене шынықтыру және спорт. Мықты спорт пен білімді қатар
алып жүретін студент ретінде өзін дәлелдейтініне сенім артамын!
— Мен өмірде барлық жетістікті, жақсылықты кітаппен
байланыстырамын. Жетістікке әлі де бастай беретініне сенем.
Кітапхананы сүюді атам үйретті. Құдай қосқан көршіміз – Тамаша
Османова мен биыл аяқтаған Олег Кошевой жалпы білім беретін білім
мекемесінің кітапханашысы. Өте білікті маман. Кітапқа қол жеткізу сол
үшін маған жиырма төрт сағат бойы қол жетімді болды. Ауылдық
кітапханада оқырманға ілтипат пен махаббатпен қызмет көрсетеді.
Қолдайды. Түрлі танымдық іс-шаралар ұйымдастырады. Маған біліммен
бұдан ары жетілуге үлкен мүмкіндік сыйлаған Академик Әбдімұса
Қуатбеков университетінің ректоры Рабиға Әбдімұсақызына үлкен

алғысымды білдіремін!

Біздің Тастұмсық ауылдық кітапханамызда оқырманды шыңдау үшін бар
жағдай жасалған. Соңғы оқыған кітабым – Сейдахмет Бердіқұловтың
таңдамалы шығармалар жинағы, – дейді Мардан Рахматулла.
Мардан қолына түскен кітапты оқи бермейді. Талғам бар. Қолына түскен
кітаптың екі бетін оқып қарап, мазмұны ұнаса, оқи жөнелетін қасиеті бар.
«Кітапханаға құрметі биік адамның мәртебесі биік болмаса, төмендемейді»
деген осы ойға мықтап бекінген. Мардандай мақсаты айқын жастарды қолдау
– оқитын ұлтты құрудың басты қағидасы. Құр сөзден ада, нақты іспен кітап
құмар жастардың жолын ашуға тырысқан жоғарғы оқу орнының негізгі
мақсаты – талғамы биік жас оқырмандардың санын арттыру. Өзінің бегзада
болмысымен дараланған Мардан баламыздың болашағы жарық күндей
жарқын болсын! Кітапты таңдап хәм талғап оқитын жастардың саны артуына
күллі қоғам мүдделі.

Демет БАЙРАМОВА,
филология ғылымдарының кандидаты

Related Articles

  • Конституцияда қазақ тілін мемлекеттік әрі ресми тіл етсек, басқа тілдердің құқы шектеле ме?

    Конституцияда қазақ тілін мемлекеттік әрі ресми тіл етсек, басқа тілдердің құқы шектеле ме?

    Бұған нақты жауап – жоқ, бұл шешімнен ешбір тілдің, соның ішінде, орыс тілінің де құқы шектелмейді. Неге? Өйткені конституциядағы мемлекеттік тіл мәртебесі биліктің жұмыс тілін ғана реттейді. Ол норманың қарапайым адамдардың қатынас тіліне қатысы жоқ. Яғни, мемлекеттік тіл – мемлекеттік органдар мен жергілікті өзін-өзі басқару ұйымдары жұмыс істейтін тіл деген сөз. Бұл шешім орысша сөйлейтіндердің құқығын шектемейді, орысша сөйлеуге тыйым салмайды. Қарапайым адамдар үйінде, қоғамдық орындарда, бизнесте, медиа мен мәдениет ошақтарында қалаған тілінде сөйлей де, жұмыс істей де алады. Бұған конституцияның басқа баптары нақты кепіл болып отыр. Ал жаңа конституцияда 9-баптың 2-тармағы қазіргі күйінде қалса, бұл – қазақ тілінің құқығын шектейді. Себебі мемлекеттік органдар құжаттарды өздері үйренгендей алдымен орысша жазып,

  • Қазіргі биліктің ең үлкен қорқынышы…

    Қазіргі биліктің ең үлкен қорқынышы…

    Zhalgas Yertay Конституциядан орыс тілін алып тастасақ, Ресей бізге соғыс аша ма? Билік осылай қорқыта бастады. Бірақ ол сұраққа қысқа жауап – жоқ. Себебі, Ресейге қарсы Әзірбайжан да, Армения да неше түрлі әрекетке барды, барып та жатыр, бірақ оларға қазір соғыс қаупі төніп тұрған жоқ. Бұл әдісті саяси манипуляция дейді, шын мәнінде, бұны қазіргі статус-кво жағдайын сақтап қалғысы келетін жүйенің асығыс ойлап тапқан аргументі деуге болады. Ойлап көріңізші, Ресейге біздің мемлекеттік органдар қай тілде іс-қағаз жүргізетіні емес, лоял болғанымыз керек. Ендеше, Ресей біздің лоялдығымызды сақтап қалғысы келсе, конституциядағы тіл мәселесіне қарсы болмауы керек. Себебі бұл ішкі тұрақтылық мәселесі. Дені сау елдің билігі өз көршісіне осындай қарсы аргумент айтар еді. Енді

  • Тек тілге байланысты…

    Тек тілге байланысты…

    Қазақ Республикасында бір ғана мемлекеттік тіл бар. Ол- қазақ тілі. Қазақ тілінен басқа ешбір екінші тілге мемлекеттік мәртебе берілмеуі керек! Отыз жылдан астам уақыттан бері геосаяси ахуалды сылтауратып келдік. Енді біздің де мінезімізді һәм мысымызды көрсететін уақыт келді. ҚР-ның азаматы һәм салық тапсырушы қатардағы тұрғыны ретінде талап етемін! Алдағы бес жылда Қазақ Республикасында елеулі демографиялық өзгерістер болады. Атап айтқанда 2030 жылынан кейін қазақтардың республикадағы жалпы үлесі 80-85% ке дейін артады. Славян халықтарының өсімі азайып 10%-ға дейін түседі. Есесіне елдегі түркітілдес өзбек, татар, ұйғырлардың өсімі еселеп өсіп тіпті 10-15 жылда орыстардың орнын басып озуы мүмкін. Сол кезде Қазақ Республикасындағы жалпы түркітілдес халықтардың үлес салмағы 85-90% ке жетеді. Нәтижесінде қазақ мектептерінің саны,

  • “Қазақ тілі – мемлекеттік тіл” деп жазылып тұр ғой дейді. Неге ондай сөздің пайдасы жоқ екенін түсіндірейін.

    “Қазақ тілі – мемлекеттік тіл” деп жазылып тұр ғой дейді. Неге ондай сөздің пайдасы жоқ екенін түсіндірейін.

    “Қазақ тілі – мемлекеттік тіл” деп жазылып тұр ғой дейді. Неге ондай сөздің пайдасы жоқ екенін түсіндірейін. “Жаңа конституцияның” 9-бап 2-тармағы тұрғанда құжаттар ешқашан қазақша жасалмайды. Тек аударма тілі болып қалады. Себебі мемлекеттік бюрократия 9-баптың 2-тармағына сүйеніп, іс-қағаздарды орысша жасап үйренген. Сол себепті іс-қағаздың бәрі алдымен орысша жасалады, кейін қазақшаға қалай болса солай аударылады. Сол себепті 1-тармақтың болғаны қазақ тілінің нағыз мемлекеттік тіл мәртебесінде болуына еш көмектесе алмайды. Бір ғана жолы бар: конституцияда мемлекеттік тіл де, ресми тіл де – қазақ тілі деп тайға таңба басқандай жазылып тұруы керек. Құжаттың мемлекеттік тілдегі нұсқасының ғана заңды күші болуы тиіс. Сол кезде басқа тілдердегі нұсқасы жай аудармасы болады. Сол кезде ғана қазақ

  • Мемлекеттік тіл: Қауқарлы ма, әлде әлі де декларация ма?

    Мемлекеттік тіл: Қауқарлы ма, әлде әлі де декларация ма?

     Серік Ерғали Суреттер: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz сайттарынан алынды. Ата Заң жобасының талқысы Қазақстандағы ең сезімтал, ең ұзақ талқыланып келе жатқан мәселенің бірі — мемлекеттік тілдің нақты мәртебесі. Конституцияда қазақ тілі мемлекеттік тіл деп жазылғанына отыз жылдан асты. Алайда қоғамдағы шынайы сұрақ әлі де ашық: қазақ тілі — басқарудың тілі ме, әлде символдық мәртебедегі тіл ме? Тіл мәселесі неліктен шешілмей келеді? Себебі біз ұзақ уақыт бойы тілге: – мәдени құндылық ретінде ғана қарап келдік; – оны мемлекеттік басқару тілі ретінде нақты бекітпедік. Нәтижесінде: – Конституцияда бір мәтін, – тәжірибеде басқа жағдай қалыптасты. Бұл қайшылық тілдің емес, конституциялық айқындықтың әлсіздігінен туындады. 9-баптағы басты түйін Жоба бойынша: 1. Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі – қазақ тілі. 2. Мемлекеттік ұйымдарда

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: