Бізде талғам мен таңдау бар ма?

| Dec 22, 2016

Ринат, айтшы, бізде таңдау бар ма? Талғам ше? Таңдау мен талғам бар ма? Жоқ. Оған сен және сен сияқтылар жол бермей отыр, өкінішке қарай.

Анығында, талғам бар жерде, таңдау бар. Таңдау бар жерде талғам бар. Бізде екеуі де жоқ. Саясатымыз қандай болса, сахнамыз да сондай екен. Өзгеше пікір білдіргендерді, өз жолымен жүргісі келгендерді көтермейді. Бәлкім, көре алмайды.

Әйтпесе, Ninety One саған не жазды, Ринат? Бәрін бастап берген сен едің. Атарға оқ, сынарға сөз таба алмай жүргендер жамыраса кетті. Бәрін бастап берген сен едің. Оларды көгілдір қылған да, оларды ұлттан бездірген де, жалпы оларға қарата неше түрлі жаман сөз айттырған да өзің едің Ринат.

Сонда сеніңше өнер деген не? Кафедегі үш жігіттің басын құрап «Музарттың» көшірмелерін құру ма? Әлде қырғыз-өзбектің әндерін ұрлап қолдан хит жасау ма?

Байқайсың ба, бізде ауырдың үсті, жеңілдің астымен жүретін әншілер көп. Олар тыңдарманды ойламайды. Өзін ойлайды. Өзінің несібесін ойлайды. Тойды ойлайды. Тойдағы биді ойлайды.

Айталық, біздің талғамымыз той әндерін қабылдай алмайды. Қайнағаға, қарындасқа, құдашаға арналған әндер біздің таңдауымызбен сәйкеспейді екен. Не істейміз сонда? Кімді тыңдаймыз, Ринат айтшы?

Ninety One кімге, не жазды? Сенің бастап бергенің сол жер-жердің бәрінде «анти 91» акциялары өтті. Топ халық жауына айналды. Күлкілісі Солтүстік жақта топтың кешін өткізуге қарсы бір топ аға-апаларымыз мини-митинг өткізіпті.

«Топ қазаққа қауіпті. Ұлтқа қатер төндіріп отыр» депті. Күлгеніміз-ай. Солтүстікте бұдан басқа мәселе жоқ екен. Олардың Ninety One-ға шамасы жетеді. Ал Кутузов пен Суворовтың көшелерін, Павлодар мен Петропавлдың аттарын ауыстыру қажеттігін айта алмайды. Оларды Солтүстіктегі тілдің тағдыры толғандырмайды, олар үшін Ninety One қауіпті. Анығында, олар Ninety One-ды не үшін жеккөретіндерін білмейді. Олар сенің сөздеріңе алданып қалған, Ринат. Сен сөздің майын тамызасың ғой, өйткені.

Сөздің майын тамызатын адам ақсақты тыңдай, өтірікті шындай жеткізбеуші ме еді?

Топтың атын пайдаланып өзіңе жарнама жасағанды доғару керек шығар. Орынсыз жала, дөрекі тиісу. Анықтап келгенде, сөздеріңнің бірде-біріне дәлел жоқ. Бірақ, халықтың табиғаты сондай. Ертегіге сенеді, пафосқа алданып қалады.

Әйтпесе, сен жырлайтын мәселе аз ба? Тілді айтшы, жерді айтшы. Қайда барамыз, қайда келеміз? Кім едік, қандай болдық? Осы туралы айтшы. Жұрт тыңдайды сені. Ninety One-ға тиіскеніңді доғаршы. Сендей ақынға сөз етуге тұрмайтын дүниемен алысқан ұят. Жоқ, рас.

Өткенде осы топтың продюсері Ерболаттың сөзін тыңдадық. «Мақсатым қазақ тілін трендке айналдыру» деді. Қалай? Ән арқылы, өнер арқылы. Басқа жол жоқ. Басқалай үйренбейді. Батыста «жұмсақ күш » деген түсінік бар. Оларда бізді солай жаулаған. Ендеше бұл жігіттер өз жолымен жүруге, өнерін жасауға мұрсат бер. Сен оларға бәрібір кедергі бола алмайсың…

Аль ФРЕДО

dalanews.kz

Үйге шырша құруға шариғат қалай қарайды?

ЖАСТАР ҚАЛАСЫНДАҒЫ РУХАНИ КЕШ: АЛМАТЫ АСПАНЫ АБАЙ ӘНДЕРІМЕН КӨМКЕРІЛДІ

kerey.kz

Әмірболат Құсайынұлы Абай күні қарсаңында Алматы қаласында ашық аспан астындағы сахнада мыңдаған көрермендер Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің «Ұлттық киноны қолдау мемлекеттік орталығы» қолдауымен түсірілген Абайдың тұңғыш шығармалар жинағының жарық көру тарихын баяндаған «Алғашқы кітап» атты деректі фильмді тамашалады, деп жазады Muztaumedia.kz. Докудрама жанрындағы бұл деректі фильм қазақтың неше ғасырлық рухани тарихындағы таң қаларлық ұлы оқиға — 1909 жылы Петербор қаласында Ильяс Бораганский баспасынан жарық көрген Абайдың тұңғыш кітабының қилы тағдырын бейнелеген. Фильм жалғыз өзі тұтас бір әлем жасап, шығармашылықпен айналысқан небәрі жиырма жылдың ішінде қазақтың тілін де, көркемдік, этикалық танымын да күрт өзгертіп, бұрын-соңды түрік жұрты жетпеген биікке көтерген Абайдың алғашқы кітабы қалай басылып шықты, Абай көзі тірісінде өзінің
Мыржақып Дулатов түрмеде жатқанда жазған өлеңі

kerey.kz

Жеке архивімнен табылған құнды мұрағат «Мыржақып Дулатов түрмеде жатқанда жазған өлеңі) Бұл өлеңді 1980 – жылы Өр Алтайдың Көктоғай ауданына қарасты Дүре ауылында 61 жастағы Қауан Орынбасарұлы деген ақсақал айтқанынан жеке архивімде сақталып қалғанынан тауып оқырманмен бөлісіп отырмын. Ай, құдай – ау, аққа жақ, Өзіңі аян мен нақақ. Ақиқат деген жолыңнын, Абыройыңды ашпа хақ. Аятбенен қадысқа, Алла ниет ақ іске. Жан алмасам жоқ еді-ау, Жаза тартсын деген бақ. Мені соттап байлатып, Зығырданды қайнатып. Масайрасын мәз болып, Қинағанды өзің тап Жақын жерден жау шығып, Мақүл істен дау шығып. Дұшпан үстап қолымнан, Иттер тістеп тонымнан. Жаман тосу болған шақ, Түтқын болып тарығып, Жалғыз жатып зарығып, Ашу қысып ойды алып, Дерт жәйіліп бойды
Қазақ тілінің болашағы енді демографияға тіреліп тұрған жоқ.

kerey.kz

Zhalgas Yertay Қазақ тілінің болашағы енді демографияға тіреліп тұрған жоқ. Ол халықтың ішкі күші мен биліктің саяси еркіне қарайлап тұр Ертеректен бастайық. Баяғыда қазақтың басты проблемасы санында еді, ол рас. Қазақтар өз жерінде азшылыққа айналған-ды. Ал қалада қазақша есту қиын болатын. Мектептерде, университеттерде, мемлекеттік басқаруда, бизнесте қазақ тілі шеттетілді. Сол кезде қазақ тілінің тағдыры демографияға тәуелді еді. Бұл логика ұзақ уақыт дұрыс саналған. Бірақ бүгінгі Қазақстанға қарасақ, жағдай өзгерді. Қазақтар көпшілікке айналды. Қазақ тілін түсінетіндер мен сөйлейтіндер саны бұрын-соңды болмаған деңгейге жетті. Қазақ мектебіне баратын балалардың саны жыл сайын артып келеді. Қазақ тілі күнделікті өмірдің негізгі тіліне айналды. Бірақ неге тіл мәселесі әлі өзекті болып тұр? Мәселе санға емес, санаға
Қазақ этногенезінің дағдарысы һам жаңа концепция

kerey.kz

Арма ағайын! Шағын сараптама Бірінші, қазақ этногенезінің дағдарысы келе жатыр. Дағдарысқа қарсы қазақ этногенезінің жаңа концепциясының жасалмауы алаңдатады. Біз қазір 18 ғасырлардағы қазақ хан-сұлтандары қабылдаған этногенездік концепциясымен әлі өмір сүріп келе жатырмыз. Одан кейінгі үш ғасырда колонизациялық кіріптарлық этногенездік жаңа концепцияны қабылдауға һәм трансформациялауға мұрсат бермеді. Қолданыстағы қазақ шежіресін ашып қараңыз, рулар шежіресінің концепциясы 18 ғасырларда қабылданған мизамға сәйкес келеді. Тіпті шежіредегі аталық рулар сол ғасырдағы қандайда бір тарихи тұлғадан (батырдан) бастау алады немесе шежіредегі аты аталатын рулар 18- ғасырға барып тоқтайды, ары қарай үзік-үзік. Бұл 18- ғасырдағы жаугершілік заманның талабына сай сұрыпталған қазақ этногенезінің көрінісі еді. Яғни қазақ шежіресінің концепциясы қазақ этногенезінің моделін қалыптады. Екінші, саяси және мәдени шешімдердің
ҒАЛЫМ БОҚАШ. «Өзіне ар тұтқан, жаттан зар тұтады!»

kerey.kz

Екі мыңыншы жылдардың басында қазақ руханиятында ерекше басылымдар болды. Атап айтсақ, Атырау шәрінде шыққан «Алтын Орда» газеті болса, одан кейінгісі Алматы қаласында шығып тұрған «Жас қазақ», сондай-ақ «Шетел Әдебиеті» сынды газеттер еді. «Алтын Орда» газетіне Мейірхан Ақдәулетұлы, ал қалған екеуіне Талғат Ешен мен Ардақ Нұрғазы іспетті қазақтың интеллектуал азаматтары бас редактор болған еді. Бәрі де есімдері елге мәлім, ғажайып ақындар. Бәз біреулердің: «Журналист болмаса, ақын ешқашан жарытып газет шығара алмайды», – деген сыпсың сөздерінің ауызына құм құйып, әлгі әпербақан түсініктің аяғын көктен келтірген де осы талантты қаламгерлер болды. «Әдебиет порталы» «УАҚЫТ ПЕН КЕҢІСТІК…» айдарымен тек аталған осы басылымдар ғана емес, жаңа ғасырдың басында қазақ баспасөзінде жарық көрген небір жілікті жазбалар мен танымдық