|  | 

ساياسات

قازاقستان مەن قىتاي كەلىسسوزدە قحر اۋماعىندا تۇراتىن ەتنيكالىق قازاقتاردىڭ جاعدايى تۋرالى ماسەلە بولدى.

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى بەيبىت اتامقۇلوۆ قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنا رەسمي ساپارمەن كەلدى. ساپار بارىسىندا سىرتقى ساياسي ۆەدومستۆونىڭ باسشىسى قحر مەملەكەتتىك كەڭەسىنىڭ مۇشەسى، سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ۆان يمەن ەكى جاقتى كەلىسسوزدەر جۇرگىزدى.

تاراپتار قازاقستان-قىتاي ساياسي، ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە مادەني-گۋمانيتارلىق سالالارداعى ىنتىماقتاستىعىن ودان ءارى دامىتۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن تالقىلادى جانە حالىقارالىق كۇن تارتىبىندەگى ماسەلەلەردىڭ كەڭ اۋقىمى بويىنشا پىكىر الماستى.

قازاقستانداعى ىشكى ساياسي وزگەرىستەر اياسىندا ب.اتامقۇلوۆ قىتاي تاراپىنا ەلدىڭ سىرتقى ساياساتىنىڭ وزگەرمەيتىندىگى جانە حالىقارالىق مىندەتتەمەلەرىن ورىنداۋ تۋرالى حاباردار ەتتى. «ءبىز جان-جاقتى ستراتەگيالىق سەرىكتەستىكتىڭ جاڭا كەزەڭىنىڭ قارىم-قاتىناستارىن نىعايتۋعا جانە تەرەڭدەتۋگە دەگەن مىندەتتەمەلەرىمىزدى راستايمىز»، – دەدى قر ءسىم باسشىسى. سونىمەن بىرگە ول «قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى قارىم-قاتىناس ءوزارا ۇتىمدى جانە ءتيىمدى ىنتىماقتاستىقتىڭ ۇلگىسى بولىپ تابىلادى» دەپ اتاپ ءوتتى.

ءوز كەزەگىندە قىتاي تاراپى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قازاقستان-قىتاي جان-جاقتى ستراتەگيالىق سەرىكتەستىگىن ورناتۋداعى، «بەلدەۋ جانە جول» باستاماسىن بىرلەسىپ قۇرۋداعى ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋ بويىنشا تاريحي ءرولىن جوعارى باعالادى.

كەلىسسوزدەر بارىسىندا ەكى ەل اراسىنداعى وڭىرارالىق جانە شەكارا ماڭىنداعى سەرىكتەستىك فورماتتارىندا، سونداي-اق ونەركاسىپتىك جانە ينۆەستيتسيالىق سالادا، ەكونوميكانى تسيفرلاندىرۋ جانە تەحنولوگيالىق جاڭعىرتۋ سالادا پراكتيكالىق ىنتىماقتاستىققا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. «جىبەك جولىنىڭ ەكونوميكالىق بەلدەۋى» باستاماسىن «نۇرلى جول» جاڭا ەكونوميكالىق ساياساتىمەن جانە ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ ينتەگراتسيالىق باعدارلامالارىمەن ءتيىمدى ۇشتاستىرۋعا ۇلكەن نازار اۋدارىلادى.

سونىمەن قاتار، قازاقستان مەن قحر سىرتقى ساياسي ۆەدومستۆولارىنىڭ باسشىلارى بۇۇ، شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمى، ازياداعى ءوزارا ىقپالداستىق جانە سەنىم شارالارى كەڭەسى جانە ت.ب. حالىقارالىق ۇيىمدار جانە ينتەگراتسيالىق بىرلەستىكتەر اياسىنداعى ىنتىماقتاستىق، ورتالىق ازياداعى تۇراقتىلىق پەن قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرىن قاراستىرىپ، ترانسشەكارالىق سۋ رەسۋرستارىنىڭ ماسەلەلەرى جونىندە پىكىر الماستى.

كەلىسسوزدەردىڭ جەكە بولىگى رەتىندە قحر اۋماعىندا تۇراتىن ەتنيكالىق قازاقتاردىڭ جاعدايى تۋرالى ماسەلە بولدى. ەكى ەلدىڭ ءسىم اراسىنداعى جۇمىس بايلانىستارى ارقىلى تۋىندايتىن ماسەلەلەردى شەشۋگە ءوزارا مۇددەلىلىك اتاپ ءوتىلىپ، كونسۋلدىق قىزمەتتەردىڭ جۇمىسىن جانداندىرۋ تۋرالى ۋاعدالاستىققا قول جەتكىزىلدى.

كەلىسسوزدەر قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستان مەن قىتاي سىرتقى ساياسي ۆەدومستۆولارى اراسىندا 2020-2022 جىلدارعا ارنالعان ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى.

سول كۇنى قازاقستان ءسىم باسشىسى قحر كوممەرتسيا ءمينيسترى چجۋن شانمەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىپ، ساۋدا-ەكونوميكالىق ءوزارا ىقپالداستىق ماسەلەلەرىن تالقىلادى. قىتاي تاراپى قر ءسىم-ءنىڭ ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ جانە ەكسپورتتى جىلجىتۋدى ۇيلەستىرۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك ساياساتتى ىسكە اسىرۋ سالاسىنداعى جاڭا فۋنكتسيالارى مەن وكىلەتتىكتەرىمەن تانىستى.

قىتاي قازاقستاننىڭ ءىرى سىرتقى ساۋدا سەرىكتەسى بولىپ تابىلادى. سوڭعى جىلدارى ەلدەرىمىز اراسىنداعى ساۋدا كولەمى ايتارلىقتاي ارتتى. وسىعان بايلانىستى ساۋدا سالاسىن كەڭەيتۋ، ساۋدا قۇرىلىمىن وڭتايلاندىرۋ، ساۋدا اۋقىمىن ۇلعايتۋ، سونداي-اق ەكىجاقتى ساۋداداعى جوعارى تەحنولوگيالىق ونىمدەردىڭ ۇلەسىن ارتتىرۋ ماسەلەلەرىن رەتتەيتىن قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى ساۋدا قاتىناستارىن جانداندىرۋ جونىندەگى جول كارتاسىن ازىرلەۋ ۇسىنىلدى.

ساپار اياسىندا مينيستر ب. اتامقۇلوۆ بەيجىڭنىڭ ورتالىق پاركىندەگى قازاق جازۋشىسى اباي قۇنانباەۆتىڭ ەسكەرتكىشىنە گۇل شوقتارىن قويىپ، قىتايلىق ءمۇسىنشى يۋان سيكۋندى «قر تاۋەلسىزدىگىنە 25 جىل» مەدالىمەن ماراپاتتاۋ راسىمىنە قاتىستى.

 كازاقستان رەسپۋبليكاسى
سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى باسپا ءسوز قىزمەتى

Related Articles

  • اقش يراننىڭ حارك ارالىن باسىپ الا ما؟ 

    اقش يراننىڭ حارك ارالىن باسىپ الا ما؟ 

    كيان شاريفي يران يسلام رەسپۋبليكاسىنا تيەسىلى حارك ارالى. امەريكا مەن ءيزرايلدىڭ يرانعا اۋە شابۋىلدارى جالعاسىپ جاتقان تۇستا اقش-تاعى ساياسي ورتادا يسلام رەسپۋبليكاسىنا تيەسىلى حارك ارالىن باسىپ الۋ يدەياسى تالقىلانا باستادى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، ۆاشينگتون يرانداعى مۇناي ەكسپورتىنىڭ نەگىزگى وشاعى سانالاتىن حارك ارالىن نىساناعا الۋى ابدەن مۇمكىن. بۇل سانكتسيالار قۇرساۋىنداعى يران ەكونوميكاسىن قۇلاتپاي ۇستاپ تۇرعان باستى تابىس كوزىن جاۋىپ تاستاۋى ىقتيمال. الايدا يران مۇناي ەكسپورتىنىڭ 90 پايىزىن قامتاماسىز ەتەتىن پارسى شىعاناعىنداعى شاعىن ارالدى باسىپ السا، بۇل اقش پەن ءيزرايلدىڭ يرانعا قارسى سوعىسىن ءتىپتى ۋشىقتىرىپ جىبەرۋى مۇمكىن. مۇنىڭ ءوزى دە يران ەكونوميكاسىن تولىق قۇردىمعا جىبەرە المايدى دەيدى ساراپشىلار. 7 ناۋرىزدا Axios باسىلىمى اقش اكىمشىلىگى حارك ارالىن باسىپ الۋ مۇمكىندىگىن تالقىلاعانىن حابارلادى . يران بۇل ارالعا

  • توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    Zhalgas Yertay ورىس ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن ەش تومەندەتپەدىك، ونىڭ ءبارى كۇڭكىل ءسوز دەگەن ەكەن. قازاق ءتىلىنىڭ دە مارتەبەسى تومەندەدى دەپ بايبالام سالماڭدار دەپ ۇرسىپتى. الدىمەن جاۋابى جوق سۇراقتاردان باستايىق. توقاەۆ مىرزا، ەگەر ەشتەڭە وزگەرمەسە، وندا “تەڭ” ءسوزىنىڭ “قاتارعا” اۋىسۋى جاي كوز الداۋ ارەكەتى مە؟ قوعامداعى گرادۋستى باسۋعا تالپىنىس قانا ما؟ قازىرگى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيالىق اپپاراتتىڭ ستاتۋس-كۆونى ساقتاپ قالۋعا تىرىسۋى دەپ باعالاسا بولا ما؟ ەندى توقاەۆ مىرزانىڭ ءار سوزىنە توقتالساق.“جاڭا كونستيتۋتسيا ءماتىنىنىڭ رەسمي قۇجات رەتىندە قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە جاريالانۋى كوپ نارسەنى اڭعارتپاي ما؟ بۇل جەردە تۇسىنىكتەمە بەرىپ، اقتالۋدىڭ ءوزى ارتىق”يا، قازىرگى قازاق ءتىلىنىڭ پروبلەماسى دا سول – قازاق ءتىلى مەن ورىس ءتىلىنىڭ قۇقىقتىق تەڭدىگى مەملەكەتتىك ءتىلدى كەمسىتىپ تۇر. ويتكەنى بيۋروكراتيا قۇجاتتاردى ورىسشا ازىرلەپ، كەيىن

  • كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    بۇعان ناقتى جاۋاپ – جوق، بۇل شەشىمنەن ەشبىر ءتىلدىڭ، سونىڭ ىشىندە، ورىس ءتىلىنىڭ دە قۇقى شەكتەلمەيدى. نەگە؟ ويتكەنى كونستيتۋتسياداعى مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسى بيلىكتىڭ جۇمىس ءتىلىن عانا رەتتەيدى. ول نورمانىڭ قاراپايىم ادامداردىڭ قاتىناس تىلىنە قاتىسى جوق. ياعني، مەملەكەتتىك ءتىل – مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ۇيىمدارى جۇمىس ىستەيتىن ءتىل دەگەن ءسوز. بۇل شەشىم ورىسشا سويلەيتىندەردىڭ قۇقىعىن شەكتەمەيدى، ورىسشا سويلەۋگە تىيىم سالمايدى. قاراپايىم ادامدار ۇيىندە، قوعامدىق ورىنداردا، بيزنەستە، مەديا مەن مادەنيەت وشاقتارىندا قالاعان تىلىندە سويلەي دە، جۇمىس ىستەي دە الادى. بۇعان كونستيتۋتسيانىڭ باسقا باپتارى ناقتى كەپىل بولىپ وتىر. ال جاڭا كونستيتۋتسيادا 9-باپتىڭ 2-تارماعى قازىرگى كۇيىندە قالسا، بۇل – قازاق ءتىلىنىڭ قۇقىعىن شەكتەيدى. سەبەبى مەملەكەتتىك ورگاندار قۇجاتتاردى وزدەرى ۇيرەنگەندەي الدىمەن ورىسشا جازىپ،

  • قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    Zhalgas Yertay كونستيتۋتسيادان ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، رەسەي بىزگە سوعىس اشا ما؟ بيلىك وسىلاي قورقىتا باستادى. بىراق ول سۇراققا قىسقا جاۋاپ – جوق. سەبەبى، رەسەيگە قارسى ءازىربايجان دا، ارمەنيا دا نەشە ءتۇرلى ارەكەتكە باردى، بارىپ تا جاتىر، بىراق ولارعا قازىر سوعىس قاۋپى ءتونىپ تۇرعان جوق. بۇل ءادىستى ساياسي مانيپۋلياتسيا دەيدى، شىن مانىندە، بۇنى قازىرگى ستاتۋس-كۆو جاعدايىن ساقتاپ قالعىسى كەلەتىن جۇيەنىڭ اسىعىس ويلاپ تاپقان ارگۋمەنتى دەۋگە بولادى. ويلاپ كورىڭىزشى، رەسەيگە ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندار قاي تىلدە ءىس-قاعاز جۇرگىزەتىنى ەمەس، لويال بولعانىمىز كەرەك. ەندەشە، رەسەي ءبىزدىڭ لويالدىعىمىزدى ساقتاپ قالعىسى كەلسە، كونستيتۋتسياداعى ءتىل ماسەلەسىنە قارسى بولماۋى كەرەك. سەبەبى بۇل ىشكى تۇراقتىلىق ماسەلەسى. دەنى ساۋ ەلدىڭ بيلىگى ءوز كورشىسىنە وسىنداي قارسى ارگۋمەنت ايتار ەدى. ەندى

  • «ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم»: قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورى مالىمدەمە جاسادى

    «ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم»: قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورى مالىمدەمە جاسادى

    قازىرگى اتا زاڭنىڭ اۆتورلارىنىڭ ءبىرى، اكادەميك مايدان سۇلەيمەنوۆ كونستيتۋتسيا رەفورماسىن سىنادى. ول زاڭنىڭ ءماتىنىن شاعىن ءبىر توپ الدەقاشان جازىپ قويعانىن، ال كوميسسيا جاي عانا ماقۇلدايتىنىن ايتادى. ونىڭ سوزىنشە، عالىمدار مەن ساراپشىلاردىڭ ۇسىنىستارى ەسكەرىلمەيدى. بۇل تۋرالى اكادەميك Facebook-تە جازدى: كەيىنگى كەزدە مەنەن كونستيتۋتسيانى تالقىلاپ جاتقاندا، نەگە ءۇنسىز قالعانىمدى ءجيى سۇراپ جاتىر. قىسقا قايىرسام: ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم. ءيا، مەن قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورلارىنىڭ ءبىرىمىن. تالقىلاۋ كەزىندە ەكى ماسەلە ءۇشىن كۇرەستىم: كونستيتۋتسيالىق سوتتى ساقتاۋ جانە پارلامەنتتىڭ وكىلەتتىگىن شەكتەمەۋ. بىراق ەكەۋى دە قابىلدانبادى. سوعان قاراماستان، مەن بۇل كونستيتۋتسيادان ۇيالمايمىن. مەن نازارباەۆ پەن ونىڭ وتباسىنىڭ جەكە بيلىگىن نىعايتۋعا باعىتتالعان كەيىنگى تۇزەتۋلەردەن ۇيالامىن. نازارباەۆتىڭ كەزىندە-اق وسى ماسقارا تۇزەتۋلەردىڭ بارلىعىن تالداپ، كونستيتۋتسيانى جەتىلدىرۋ بويىنشا بىرقاتار ۇسىنىستار ەنگىزۋ تۋرالى

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: