|  | 

ادەبي الەم

ءبىر اۋىلداعى  ەكەۋدىڭ تاعدىرى

 

جۇمات  انەسۇلى

 

( ماحاببات تۋرالى اڭگىمە)

“مەن سەنەن باسقانى ولگەنشە  كورمەيمىن دەپ سەرت بەرىپ ەدىم وزىمە” “دەدى بۋىنىپ ولەيىن دەپ جاتقان مايسا دەگەن قىز..

بۇل بايتوبە دەپ اتالاتىن اۋىل. بۇرىن ۇلكەن شارۋاشىلىقتارى بولعان.وقۋ اياقتالىپ، مەكتەپ بىتىرۋشىلەر مەكتەپتىڭ جانىنداعى الما باعىندا مەكتەپ بىتىرۋشىلەردىڭ تويى مەن  سىنىپتاس جاراس پەن مايسانىڭ تويى بىرگە وتەىزىلەتىن بولعان. جاراستىڭ Əكەسى فەرمەر، ازداپ ەگىستىگى بار. ال جاراسپەن بىرگن وقىعان Əمىرەنىڭ əكەسى əكىمشىلىكتە قىزمەت جاسايدى، ءəرى جەمىس وسىرەدى.

بۇل جاراس پەن مايسانىڭ ۇيلەنۋ تويى باستالايىن دەپ جاتقاندا بولعان تراگەديا.

جاراس پەن مايسا مەكتەپ ءبىتىرىپ،، ءوز سىنىپتاستارىمەن مەكتەپتىڭ جانىنداعى ۇلكەن باقتا ۇيلەنۋ تويلارىن مەكتەپ ءبىتىرۋ تويىمەن جال،عاستىرماقشى ەدى. مەكتەپتىڭ باعى القىزىل گۇلمەن جايناپ تۇر. وعان ءتۇرلى ءتۇستى لامپالار قوسىلعان. سىرتىنان قاراساڭ، جۇماق سارايى ءتارىزدى كورىنەر ەدى. تويعا سوڭعى داىندىقتار ءجۇرىپ جاتقان. مايسا دوس قىزدارىمەن شەتكى اعاش تۇبىندە ماكياج جاساپ جاتىر ەد.سول كەزدە تومەنگى كلاستىڭ ءبىر قىزى مايساعا كەلىپ ” سەنى گەوگرافيادان بەرەتىن اپاي “تەز كەلسىن” دەپ شاقىرىپ جاتىر” دەدى. مايسا اپايدىڭ تويعا قاتىساتىنىن بىلەتىن، بىراق، مىنا توسىن شاقىرۋدى تۇسىنبەي،گەوگرافيا اپايىنىڭ ۇيىنە جۇگىرە جونەلگەن. شەت جاق قاراڭعىلاۋ ەدى، مەكتەپتەن ءۇش ءجۇز مەتردەي ۇزاعاندا ءبىر اعاشتىڭ تۇبىنەن اۋىلداسى، كلاستاسى Əمىرە قۇشاقتاي الىپ، اعاشتىڭ تۇبىنە قاراي قىستى، ايعايلاۋعا مۇرشا بەرگەن جوق. Əمىرە، جاراس، مايسا ءبىر كلاستا وقيتىن. ونىڭ  «مەن سەنى سۇيەمىن” دەپ حات جازىپ قوياتىنى بارتىن.امىرە اعاشتىڭ تۇبىندە تۇرىپ ” مەن سەنى باياعىدان ءسۇيىپ كەلە جاتىرمىن. ءبىر اۋىز ءسوز ايتۋعا جارامادىڭ. سەن قازىر ءبارىبىر مەندىك بولاسىڭ، دەدى دە، مايسانىڭ موينىنان قىلعىندىرىپ، ويلاعان ارام ويىنا جەتتى. جاسار شەتكى اعاشتىڭ تۇبىندە وتىرعان، مايسانىڭ كورىنبەي كەتكەنىنە قىرىق مينۋتتاي ۋاقىت وتكەن،جاسار بىردەڭەدەن كۇدىكتەنىپ، الما اعاشتارىن ارالاپ شىقتى. ەشنارسە كوزگە تۇسپەدى. جاسار ۇلكەن لامپا الىپ شەت جاقتاردى قاراپ ەدى ءبىر اعاشتان اق كويلەك بۇلعاڭداپ كوزگە ءتۇستى. بارسا، اسىلىپ تۇرعان مايسا ەكەن. جاسار تەز اعاشقا ورمەلەپ شىعىپ، مايسانى قىلعىنىپ تۇرعان جەرىنەن ارقاندى بوساتىپ الدى. مايسا شالا ءتىرى-بىراق وتە ءالسىز ” جاسار ماڭگىلىك جارىم بولام با دەپ ارمانداۋشى ەدىم، جاڭا عانا    كلاستاسىڭ Əمىرە مەنى زورلاپ كەتتى. ولگىم كەلگەنى سول. مەنىڭ دەمىم ءبىتىپ بارادى، سۇيىكتىم، مماحابباتىم ء!سۇيشى مەنىڭ ەرنىمنەن، ءسۇيشى قاتتىراق! اقىرعى دەمىم تاۋمىلىپ بارادى،قوش! سودان كەيىن مايسانىڭ باسى سىلق ەتە قالدى. جالپى قىرىق ءتۇندى قاق ايىرىپ، جىلاسىن، بىراق، ودان قايىر نە؟

اكيماتتتاعى جاپاردىڭ بالاسى 2,5-سوتتالدى.

ۋاقىت دەگەن زىمىراپ وتە شىعادى ەكەن، ەگىنى جايقالىپ كۇز كەلدى. ات جارىس بولاتىن بولدى.جاراستىڭ Əكەسى تۇركىستاننان كۇرەڭ قۇلان ساتىپ العان، سونى ات جىرىسىنا دايىندادى. جاراستا دا اتى شىققان تورىقاسقا ات بار ەدى، ەكەۋى بƏسكە ءتۇستى- جەڭۋشىگە ماشينا سىيلاناتىن بولدى.

كۇن اشىق، 25گرادۋس شامامىندا ىستىق بولىپ تۇردى.جارىسقا تۇسەتىن جەردە ادام سانى قۇجىناعان. قامششى سابى تاباقتى ۇرعان كەزدەەكى  اتتا سارى جولعا ءتۇسىپ العا تارتتى. مƏرە- 30 شاقىرىم. اتتار شاۋىپ بارا جاتقان جەرلەر شاڭنان كورىنبەيدى. كەيدە بىرەۋى الدا، كەيدە بىرەۋى ارتتا قالعان  سياقتى.مىرەشە ءبىر اينالىم قالعاندا جاراستىڭ شاباندوزى كۇرەڭ قۇلانعا قامشىنى باستى.بەس مينۋتتا جاراستىڭ اتى  200 مەتردەي العا شىعىپ، مƏرەگە ءبىرىنشى بولىپ كەلدى. Əمىرە بƏيگەگە بەرىلەتىن تويوتاسىن Əمىرەگە Əكەلىپ الدىنا تارتى.  جاراس ماشيندان باس تارتتى.

جاراس  Əمىرەگە “اللانىڭ ماڭدايىمىزعا جازعان تاعدىرىن ءۇش رەت سىناپ كورەيىك” دەگەنگە  Əمىرە كەلىستى.

ەرتەڭ اۋىلشارۋاشىلىعى مەيرامىنىڭ ءۇشىنشى كۇنى-دزيۋدو-بوكس بولادى.

سوندا جاراس پەن Əمىرە كەزدەسپەك.

ءۇشىنشى كۇنگى مەيرام  باستالىپ تا كەتتى.بۇل  جولعى جارىستار سپورت زالدارىندا ءوتىپ جاتتى.  بوكس زالىنداعى ششايقاسقا  العاشقىلار بولىپ، جەڭىل سالياقتاعىلار تۇسكەن.

مىنە، جاراس پەن  Əمىرە دە تۇرنيرگە شىقتى.ەكەۋىنڭڭ العاشقى ايقاسى ءبىرىن ءبىرىن بايقاۋ سياقتى ءوتتى. ەكىنشى ايقاس  دزيۋدو مەن بوكستىڭ Əدىستەرى ءجيى پايدالاندى. ءۇشىنشى راۋندتا جاراس Əمىرەگە بىرنەشە نوكداۋن بەرىپ ۇلگەردى.ءۇشىنشى راۋندتا جاراس  Əمىرەنى بار كۇشىن سالىپ ۇرعانى بايقالدى.Əمىرە قۇلاعان جەرىنەن تۇرا الماي قالدى.Əمىرەنڭ سانيتارنىي ماشينا كەلىپ اۋرۋحانا،عا الىپ كەتتى. Əمىرە سودان كەيىن سپورت الاڭىنا شىققان ەمەس، مۇگەدەك بولىپ قالعان ەكەن.

بۇگىنگى جاستاردىڭي ماحابباتى ەرەكشە.ءبىرىنبىرى شىنايى ءسۇيىپ جۇرەتىندەر دە بار. ءبىر قىزعا ەكى جىگىت عاشاق بولاتىندارىدا بار. مايسا مەن امىرەنىڭ ءۇيى كورشى، امىرە «مەنەن قاشىپ قايدا  باراسىڭ» دەگەندەي سىڭايدا ەدى.جاراس پەن مايسانىڭ . امىرەنىڭ ءبىر بالا ارقىلا ارقىلى شاقىرتىپ الىپ،قىزۋلىقپەن مايسانى زورلاپ جىبەرۋى سودان ەدى.وتەن ءىستىڭ ورنى تولا ما، اقىرىندا ەكى جىل تۇرمگە وتىرىپ كەلدى.ال جاراس مايسانى شىنايى سۇيگەنىن ۇمىتا المادى. ول كەكشىل ەدى. كەك قايتارۋدىڭ ءبىر ورايى كەلەر دەپ جۇرگەن.ت  سونىڭ وسى كۇزدەگى ەگىنشىلەر تويىندا رەتى كەلدى.جاراستىڭ بايگەگە قوسقان كۇرەڭىي امىرەنىڭ قاراقۇيرىعىنان وزىپ كەلسە دە، بەرگەن ماشيناسىن الماي قويدى. جاراس ءۇشىنشى ءساتتى كۇتكەندەي. ەرتەڭىنە سپورت زالىندا كۇرەس وتەتىن ەدى.جاراس ءارى پالۋان، ءارى بوكسەر ەدىۇالدىڭعى ءۇش كەزەڭدە وقۋشىلاردىڭ كۇرەسى وتكەن. مىنە كىلەمگە جاراس پەن امىرە دە شىقتى. امىرە دزيۋدوشى ەدى. شايقاستى بەلسەندى باستاعان. ۇشىنشىكەزەڭدە جاراس بار كۇشىن جيناعانداي امىرەدەن باسىم تۇسە باستادى. سوڭعى مينۋت جاراس

امىرەنى جىلدام دا ءارى قاتتى سوققانداي بولدى. امىرە سول كەزدەسۋدەن كەيىن مۇگەدەك بولىپ قالدى .بۇل ءبىر اۋىلدىڭ ەكى بالاسىن ماحاببات وتى كۇيدىرگەن تاعدىرلار ەدى

 

جۇمات Əنەسۇلى، اقىن، جازۋشى، تاريحشى

 

 

 

Related Articles

  • اتەيستەر مەن تاڭىرشىلدەرگە مىڭ العىس! 

    اتەيستەر مەن تاڭىرشىلدەرگە مىڭ العىس! 

    ەلدەس وردا سۋرەت: اۆتوردىڭ جەكە ارحيۆىنەن الىندى. قازاق قوعامىندا جاڭا ينتەللەكتۋالدىق كەزەڭ تۋىپ كەلەدى. ءبىرىنشى، قازىرگى قازاق قوعامىندا سەنىم ماسەلەسىنە قاتىستى پىكىرتالاستاردىڭ كۇشەيۋى كەزدەيسوق قۇبىلىس ەمەس. بۇل دەگەنىڭىز الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ، اشىق اقپاراتتىق كەڭىستىكتىڭ جانە جاھاندىق ينتەللەكتۋالدىق اعىمداردىڭ ىقپالىمەن قالىپتاسقان جاڭا قوعامدىق ويلاۋ فورماسىنىڭ كورىنىسى. اتەيستىك كوزقاراستاردىڭ اشىق ايتىلۋى، تاڭىرشىلدىك يدەيالاردىڭ قايتا جاڭعىرۋى جانە ءداستۇرلى ءدىني ورتا اراسىنداعى پىكىر قاقتىعىسى زيالى ورتادا الاڭداۋشىلىق تۋدىرعانىمەن، شىن مانىندە بۇل قۇبىلىس قوعامنىڭ رۋحاني السىرەۋىن ەمەس، سانالى ىزدەنىسكە بەت بۇرعانىن كورسەتەدى. ەكىنشى، ۇزاق ۋاقىت بويى قازاق قوعامىنداعى ءدىني ديسكۋرس نەگىزىنەن مونولوگتىقسيپاتتا بولدى. ۋاعىز ايتىلدى، ال تىڭداۋشى تاراپ ونى تالقىلاۋسىز قابىلداۋعا ءتيىس ەدى. سۇراق قويۋ كۇمانمەن، كۇمان ءالسىز يمانمەن تەڭەستىرىلدى. مۇنداي ورتادا سەنىم دالەلدەۋدى ەمەس، قايتالاۋدى تالاپ ەتتى. عىلىمي

  • ولجاس سۇلەيمەنوۆ. مەن بىلەم!.. 

    ولجاس سۇلەيمەنوۆ. مەن بىلەم!.. 

    سەرىك ەرعالي سۋرەتتەر: madeniportal.kz جانە س.ەرعالي مۇراعاتتارىنان الىندى. «يا زنايۋ!..» كىتابىنان ءۇزىندى-اۋدارما. وسيريس زاڭى I ءبىز ادامزات تاريحىن وتە ناشار بىلەمىز. XIX عاسىردىڭ باسىندا ناپولەون الەمگە مىسىردى اشتى، ال عالىمدار بۇل ەلدىڭ قيراندىلارىن زەرتتەپ، ونىڭ شامامەن ب.ز.د. III مىڭجىلدىققا تيەسىلى ەكەنىن انىقتادى. سول كەزدە ادامزات تاريحى تاعى دا قوس مىڭجىلدىققا تەرەڭدەي ءتۇستى. بىرنەشە مىڭجىلدىق بۇرىن (مەن بىلەم) ادامزات (نەمەسە ونىڭ كەيبىر بولىگى) تاڭبالى جازۋدى قولدانىپ، جازىپ جۇرگەن. بۇل بىلىمدەردى قالپىنا كەلتىرۋ ارقىلى ءبىز XX عاسىردىڭ باسىندا جاساندى تۇردە ۇزىلگەن ءتىلىمىزدىڭ تاريحىنا قاتىستى قولجەتەر شىندىقتى قايتا تانۋىمىزعا تۋرا كەلدى. 1926 جىلى باكۋدە وتكەن العاشقى تۇركولوگيالىق كونگرەستەن كەيىن تۇركولوگيا عىلىم رەتىندە قالىپتاسا المادى… …2018 جىلى نازارباەۆ مەنى اڭگىمەلەسۋ ءۇشىن اقورداعا شاقىردى. ۇلكەن ۇستەلدىڭ باسىندا

  • تۇرسىن جۇمانباي ء«ۇيسىنباي كىتابى»

    تۇرسىن جۇمانباي «ءۇيسىنباي كىتابى»

    بۇل داعاندەل، باقاناس ولكەسىنەن شىققان بي ءۇيسىنباي جانۇزاقۇلى حاقىندا قۇراستىرىلىپ جازىلعان كىتاپ. تىڭ تولىقتىرىلعان ەڭبەكتە بولىس الدەكە كۇسەنۇلى، داعاندەلى بولىسىنىڭ باسشىلارى مەن بيلەرىمەن قاتار ءابدىراحمان ءالىمحانۇلى ءجۇنىسوۆ سىندى ايتۋلى تۇلعالار جايلى اڭگىمە قوزعالعان. ولاردىڭ ەل الدىنداعى ەڭبەكتەرى، بيلىك، كەسىم – شەشىمدەرى، حالىق اۋزىندا قالعان قاناتتى سوزدەرى مەن ءومىر جولدارى، اتا – تەك شەجىرەسى قامتىلعان. سونىمەن قاتار مۇراعات دەرەكتەرىندەگى مالىمەتتەر كەلتىرىلگەن. كىتاپقا ەسىمى ەنگەن ەرلەردىڭ زامانى، ۇزەڭگىلەس سەرىكتەرى تۋرالى جازىلعان كەي ماقالالار، جىر –داستاندار، ۇزىندىلەر ەنگەن. كىتاپ قالىڭ وقىرمان قاۋىمعا ارنالعان. تۇرسىن جۇمانباي «ءۇيسىنباي كىتابى»، - جەبە باسپاسى، شىمكەنت قالاسى.134 بەت تولىق نۇسقاسىن تومەندەگى سىلتەمە ارقىلى وقي الاسىز. ءۇيسىنباي كىتاپ kerey.kz

  • «العاشقى كىتاپ» دەرەكتى بەينەفيلمى

    «العاشقى كىتاپ» دەرەكتى بەينەفيلمى

    قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ مادەنيەت كوميتەتىنە قاراستى ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتالىعىنىڭ تاپسىرىسىمەن «JBF company» كومپانياسى سەمەي قالاسىندا، شىڭعىستاۋ وڭىرىندە، الماتى وبلىسىنىڭ جامبىل اۋدانىندا  «العاشقى كىتاپ» اتتى دەرەكتى بەينەفيلم تۇسىرۋدە. دەرەكتى فيلم ابايدىڭ 1909 جىلى سانكت پەتەربۋرگتەگى يليا بوراگانسكي باسپاسىندا باسىلعان العاشقى شىعارمالار جيناعىنىڭ جارىق كورۋىنە ارنالادى. ۇلى اباي مۇراسىنىڭ قاعاز بەتىنە تاڭبالانۋ تاريحىن باياندايدى. قازىرگى ادامدار بۇرىنعى ۋاقىتتىڭ، اباي زامانىنىڭ ناقتى، دەرەكتى بەينەسىن، سول كەزدەگى ادامداردىڭ الپەتىن، كيىم ۇلگىسىن كوز الدارىنا ەلەستەتۋى قيىن. كوپشىلىكتىڭ ول ۋاقىت تۋرالى تۇسىنىگى تەاتر مەن كينوفيلمدەردەگى بۋتافورلىق كيىمدەر مەن زاتتار ارقىلى قالىپتاسقان. الايدا اباي ۋاقىتىنداعى قازاق تىرشىلىگى، قازاقتاردىڭ بەت-الپەتى، كيىم كيىسى، ءۇي – جايى، بۇيىمدارى تاڭبالانعان مىڭداعان فوتوسۋرەتتەر ساقتالعان. بۇلار رەسەي، تۇركيا، ۇلىبريتانيا

  • شوقان ۋاليحانۇلى دەگەن ەكەن..

    شوقان ۋاليحانۇلى دەگەن ەكەن..

    ەل اۋزىندا قازاق وقىمىستىلارى ايتتى دەگەن سوزدەر از ەمەس. بەلگىلى عالىم، ەتنوگراف ا. سەيدىمبەك قۇراستىرعان تاريحي تۇلعا، اسقان وقىمىستى شوقان بابامىزدىڭ تاپقىر سوزدەرىن نازارلارىڭىزعا ۇسىنامىز. * * * ومبىعا وقۋعا جۇرەر الدىندا بالا شوقان اكەسىنىڭ ەل ءىشى ماسەلەسىن شەشۋدەگى كەيبىر وكتەم، وجار قىلىقتارىنا كوڭىلى تولماي، «وقۋعا بارمايمىن» دەپ قيعىلىق سالسا كەرەك. تىپتەن كونبەي بارا جاتقان بالاسىن قاتال شىڭعىس جاردەمشى جىگىتتەرىنە بايلاتىپ الماققا ىڭعايلانىپ: «شىقپاسا كوتەرىپ اكەلىڭدەر، ارباعا تاڭىپ الامىز!» − دەيدى. سوندا دارمەنى تاۋسىلعان شوقان اكەسىنە: «بايلاتپا! ابىلاي تۇقىمىنان بايلانعاندار مەن ايدالعاندار جەتەرلىك بولعان!» − دەپ ءتىل قاتادى. بالا دا بولسا اقيقات ءسوزدى ايتىپ تۇرعان بالاسىنان توسىلعان اكە دەرەۋ شوقاندى بوساتتىرىپ جىبەرەدى. * * * پەتەربۋرگتە سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ءبىر

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: