БІР АУЫЛДАҒЫ ЕКЕУДІҢ ТАҒДЫРЫ

BİR AUILDAĞI EKEUDİÑ TAĞDIRI

| Mar 27, 2023

Jwmat ÄNESWLI

( Mahabbat turalı äñgime)

“MEN SENEN BASQANI ÖLGENŞE KÖRMEYMİN DEP SERT BERİP EDİM ÖZİME” “DEDİ BUINIP ÖLEYİN DEP JATQAN MAYSA DEGEN QIZ..

Bwl BAYTÖBE dep atalatın auıl. BWRIN ÜLKEN ŞARUAŞILIQTARI BOLĞAN.OQU AYAQTALIP, MEKTEP BİTİRUŞİLER MEKTEPTİÑ JANINDAĞI ALMA BAĞINDA MEKTEP BİTİRUŞİLERDİÑ TOYI MEN SINIPTAS JARAS PEN MAYSANIÑ TOYI BİRGE ÖTEİZİLETİN BOLĞAN. JARASTIÑ ƏKESİ FERMER, AZDAP EGİSTİGİ BAR. Al Jaraspen birgn oqığan Əmireniñ əkesi əkimşilikte qızmet jasaydı, əri jemis ösiredi.

BWL JARAS PEN MAYSANIÑ ÜYLENU TOYI BASTALAYIN DEP JATQANDA BOLĞAN TRAGEDIYA.

JARAS PEN MAYSA MEKTEP BİTİRİP,, ÖZ SINIPTASTARIMEN MEKTEPTİÑ JANINDAĞI ÜLKEN BAQTA ÜYLENU TOYLARIN MEKTEP BİTİRU TOYIMEN JAL,ĞASTIRMAQŞI EDİ. MEKTEPTİÑ BAĞI ALQIZIL GÜLMEN JAYNAP TWR. oĞAN TÜRLİ TÜSTİ LAMPALAR QOSILĞAN. sIRTINAN QARASAÑ, JWMAQ SARAYI TÄRİZDİ KÖRİNER EDİ. toyğa soñğı daındıqtar jürip jatqan. MAYSA DOS QIZDARIMEN ŞETKİ AĞAŞ TÜBİNDE MAKIYAJ JASAP JATIR ED.SOL KEZDE TÖMENGİ KLASTIÑ BİR QIZI MAYSAĞA KELİP ” SENİ GEOGRAFIYADAN BERETİN APAY “TEZ KELSİN” DEP ŞAQIRIP JATIR” DEDİ. MAYSA APAYDIÑ TOYĞA QATISATININ BİLETİN, BİRAQ, MINA TOSIN ŞAQIRUDI TÜSİNBEY,gEOGRAFIYA APAYINIÑ ÜYİNE JÜGİRE JÖNELGEN. şET JAQ QARAÑĞILAU EDİ, mEKTEPTEN ÜŞ JÜZ METRDEY WZAĞANDA BİR AĞAŞTIÑ TÜBİNEN AUILDASI, KLASTASI ƏMİRE QWŞAQTAY ALIP, AĞAŞTIÑ TÜBİNE qaray QISTI, AYĞAYLAUĞA MWRŞA BERGEN JOQ. ƏMİRE, JARAS, MAYSA bir klasta oqitın. Onıñ «men seni süyemin” dep hat jazıp qoyatını bartın.Ämire ağaştıñ tübinde twrıp ” Men seni bayağıdan süyip kele jatırmın. Bir auız söz aytuğa jaramadıñ. Sen qazir bäribir mendik bolasıñ, dedi de, Maysanıñ moynınan qılğındırıp, oylağan ARAM OYINA jetti. JASAR ŞETKİ AĞAŞTIÑ TÜBİNDE OTIRĞAN, MAYSANIÑ KÖRİNBEY KETKENİNE QIRIQ MINUTTAY UAQIT ÖTKEN,JASAR birdeñeden küdiktenip, alma ağaştarın aralap şıqtı. EŞNÄRSE KÖZGE TÜSPEDİ. JASAR ÜLKEN LAMPA ALIP ŞET JAQTARDI QARAP EDİ BİR AĞAŞTAN AQ KÖYLEK BWLĞAÑDAP KÖZGE TÜSTİ. Barsa, ASILIP TWRĞAN MAYSA EKEN. JASAR TEZ AĞAŞQA ÖRMELEP ŞIĞIP, MAYSANI QILĞINIP TWRĞAN JERİNEN Arqandı BOSATIP ALDI. MAYSA ŞALA TİRİ-biraq öte älsiz ” JASAR MÄÑGİLİK JARIM BOLAM BA DEP ARMANDAUŞI EDİM, JAÑA ĞANA KLASTASIÑ ƏMİRE MENİ ZORLAP KETTİ. ÖLGİM KELGENİ SOL. MENİÑ DEMİM BİTİP BARADI, SÜYİKTİM, MMAHABBATIM !SÜYŞİ MENİÑ ERNİMNEN, SÜYŞİ QATTIRAQ! AQIRĞI DEMİM TAUMILIP BARADI,QOŞ! SODAN KEYİN MAYSANIÑ BASI SILQ ETE QALDI. JALPI QIRIQ TÜNDİ QAQ AYIRIP, JILASIN, BİRAQ, ODAN QAYIR NE?

Akimatttağı Japardıñ balası 2,5-sottaldı.

UAQIT DEGEN ZIMIRAP ÖTE ŞIĞADI EKEN, EGİNİ JAYQALIP KÜZ KELDİ. AT JARIS BOLATIN BOLDI.JARASTIÑ ƏKESİ TÜRKİSTANNAN KÜREÑ QWLAN SATIP ALĞAN, SONI AT JIRISINA DAYINDADI. JARASTA DA ATI ŞIQQAN TORIQASQA AT BAR EDİ, EKEUİ BƏSKE TÜSTİ- JEÑUŞİGE MAŞINA SIYLANATIN BOLDI.

KÜN AŞIQ, 25GRADUS ŞAMAMINDA ISTIQ BOLIP TWRDI.JARISQA TÜSETİN JERDE ADAM SANI QWJINAĞAN. Qamşı sabı tabaqtı wrğan kezdeeki atta sarı jolğa tüsip alğa tarttı. MƏRE- 30 ŞAQIRIM. ATTAR ŞAUIP BARA JATQAN JERLER ŞAÑNAN KÖRİNBEYDİ. KEYDE BİREUİ ALDA, KEYDE BİREUİ ARTTA QALĞAN SIYAQTI.MİREŞE BİR AYNALIM QALĞANDA JARASTIÑ ŞABANDOZI KÜREÑ QWLANĞA QAMŞINI BASTI.BES MINUTTA JARASTIÑ ATI 200 METRDEY ALĞA ŞIĞIP, MƏREGE BİRİNŞİ BOLIP KELDİ. ƏMİRE BƏYGEGE BERİLETİN TOYOTASIN ƏMİREGE ƏKELİP ALDINA TARTI. JARAS MAŞINDAN BAS TARTTI.

JARAS ƏMİREGE “ALLANIÑ MAÑDAYIMIZĞA JAZĞAN TAĞDIRIN ÜŞ RET sINAP KÖREYİK” DEGENGE ƏMİRE KELİSTİ.

ERTEÑ AUILŞARUAŞILIĞI MEYRAMINIÑ ÜŞİNŞİ KÜNİ-DZYUDO-BOKS BOLADI.

SONDA JARAS PEN ƏMİRE KEZDESPEK.

ÜŞİNŞİ KÜNGİ MEYRAM BASTALIP TA KETTİ.BWL JOLĞI JARISTAR SPORT ZALDARINDA ÖTİP JATTI. BOKS ZALINDAĞI ŞAYQASQA ALĞAŞQILAR BOLIP, JEÑİL SALIAQTAĞILAR TWSKEN.

MİNE, JARAS PEN ƏMİRE DE TÜRNIRGE ŞIQTI.EKEUİNÑÑ ALĞAŞQI AYQASI BİRİN BİRİN BAYQAU SIYAQTI ÖTTİ. EKİNŞİ AYQAS DZYUDO MEN BOKSTIÑ ƏDİSTERİ JIİ PAYDALANDI. ÜŞİNŞİ RAUNDTA JARAS ƏMİREGE BİRNEŞE NOKDAUN BERİP ÜLGERDİ.ÜŞİNŞİ RAUNDTA JARAS ƏMİRENİ BAR KÜŞİN SALIP WRĞANI BAYQALDI.ƏMİRE QWLAĞAN JERİNEN TWRA ALMAY QALDI.ƏMİRENÑ SANITARNIY MAŞINA KELİP AURUHANA,ĞA ALIP KETTİ. Əmire sodan keyin sport alañına şıqqan emes, mügedek bolıp qalğan eken.

Bügingi jastardıñi mahabbatı erekşe.Birinbiri şınayı süyip jüretinder de bar. Bir qızğa eki jigit ğaşaq bolatındarıda bar. Maysa men Ämireniñ üyi körşi, Ämire «menen qaşıp qayda barasıñ» degendey sıñayda edi.Jaras pen Maysanıñ . Ämireniñ bir bala arqıla arqılı şaqırtıp alıp,qızulıqpen Maysanı zorlap jiberui sodan edi.Öten istiñ ornı tola ma, aqırında eki jıl türmge otırıp keldi.Al Jaras Maysanı şınayı süygenin wmıta almadı. Ol kekşil edi. Kek qaytarudıñ bir orayı keler dep jürgen.t Sonıñ osı küzdegi eginşiler toyında reti keldi.Jarastıñ bäygege qosqan küreñii Ämireniñ qaraqwyrığınan ozıp kelse de, bergen maşinasın almay qoydı. Jaras üşinşi sätti kütkendey. Erteñine sport zalında küres ötetin edi.Jaras äri paluan, äri bokser ediwAldıñğı üş kezeñde oquşılardıñ küresi ötken. Mine kilemge Jaras pen Ämire de şıqtı. Ämire dzyudoşı edi. Şayqastı belsendi bastağan. Üşinşikezeñde Jaras bar küşin jinağanday Ämireden basım tüse bastadı. Soñğı minut JARAS

Ämireni jıldam da äri qattı soqqanday boldı. Ämire sol kezdesuden keyin mügedek bolıp qaldı .Bwl bir auıldıñ eki balasın mahabbat otı küydirgen tağdırlar edi

JWMAT ƏNESWLI, aqın, jazuşı, tarihşı

Attığa jol, auızdığa söz bermegen Twrım batır

kerey.kz

Är däuirde halıqtıñ pana twtar, qormal sanar qwrmetti azamattarı boladı, solardıñ biri zamanı Attığa jol, auızdığa söz bermeytin, batırlığımen halqı jaqta twrıp, mınau ortası men mekenin qorğau jolında sırt jauğa ses bolıp kelgen Twrım batırdı tuğan halqı mäñgi wmatpaydı. Twrım bala küninen baluandığımen, qamşıgerligimen atı şıqqan, eseyip at jalın tartıp mine köz alartqan jaularınıñ betin qaytarıp közge tüskendikten «bwl öñirde Twrım bar» dep sırt jaular attap baspaytın bolğan. Twrım ömiriniñ soñında ziratın qazıp, qabırın twrğızıp qoyıp qajılıq saparğa attanıp, qaytarında bügingi Semey öñiri mañına kelgende twyıqsız dünie salıp, jol joldastarı süyekte bwzbay Sarterektegi özi äzirlep ketken qabırğa jetkizip, el, jwrtına tabıs etidi. Iteli ruınıñ bir mwnşa atası Ajı güñ bolıp
«Sen esirke, tınış wyıqtat, baq sözime!» /ABAY/

kerey.kz

Bizdiñ qazaqta «malğa dostıñ maldan basqa mwñı joq» – «maldan boğı ğana böten» talay jarımes Abaydıñ atına neşe türli söz aytqan. Onıñ işinde saudager ğana emes, özin “söz wstağan”, “el wstağan” sanaytındar da boldı. Bwlarğa Abaydıñ özi jauap berip ketken: «Tınış wyıqtat, sen esirke, baq sözime!». Al, anau jigit «maldıñ buımen» negizgi oyın dwrıs jetkize almağan siyaqtı. Ol, «Qwnekeñ malın şığındap, Abaydı oqıtıp, jağday jasamağanda qalay bolar edi… Biz de sol Qwnekeñ siyaqtımız…» degendi aytpaqşı boldı – au deymin… Qwnekeñ qayda, sen qayda… «Quatı küşti nwrlı söz, Quatın bilgen abaylar…» – deydi Abay. Sözdiñ quatın bilmegen öte qiın, küyip qaluıñ mümkin… Osı arada Britaniyanıñ Prem'er – ministri bolğan Bendjamin Dizraelidiñ
Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi

kerey.kz

Jeke arhivimnen tabılğan qwndı mwrağat «Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi) Bwl öleñdi 1980 – jılı Ör Altaydıñ Köktoğay audanına qarastı Düre auılında 61 jastağı Qauan Orınbasarwlı degen aqsaqal aytqanınan jeke arhivimde saqtalıp qalğanınan tauıp oqırmanmen bölisip otırmın. Ay, qwday – au, aqqa jaq, Öziñi ayan men naqaq. Aqiqat degen jolıñnın, Abıroyıñdı aşpa haq. Ayatbenen qadısqa, Alla niet aq iske. Jan almasam joq edi-au, Jaza tartsın degen baq. Meni sottap baylatıp, Zığırdandı qaynatıp. Masayrasın mäz bolıp, Qinağandı öziñ tap Jaqın jerden jau şığıp, Maqül isten dau şığıp. Dwşpan üstap qolımnan, Itter tistep tonımnan. Jaman tosu bolğan şaq, Tütqın bolıp tarığıp, Jalğız jatıp zarığıp, Aşu qısıp oydı alıp, Dert jäyilip boydı
Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

kerey.kz

Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ
Memlekettik til: Qauqarlı ma, älde äli de deklaraciya ma?

kerey.kz

Serik Erğali Suretter: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz sayttarınan alındı. Ata Zañ jobasınıñ talqısı Qazaqstandağı eñ sezimtal, eñ wzaq talqılanıp kele jatqan mäseleniñ biri — memlekettik tildiñ naqtı märtebesi. Konstituciyada qazaq tili memlekettik til dep jazılğanına otız jıldan astı. Alayda qoğamdağı şınayı swraq äli de aşıq: qazaq tili — basqarudıñ tili me, älde simvoldıq märtebedegi til me? Til mäselesi nelikten şeşilmey keledi? Sebebi biz wzaq uaqıt boyı tilge: – mädeni qwndılıq retinde ğana qarap keldik; – onı memlekettik basqaru tili retinde naqtı bekitpedik. Nätijesinde: – Konstituciyada bir mätin, – täjiribede basqa jağday qalıptastı. Bwl qayşılıq tildiñ emes, konstituciyalıq ayqındıqtıñ älsizdiginen tuındadı. 9-baptağı bastı tüyin Joba boyınşa: 1. Qazaqstan Respublikasınıñ memlekettik tili – qazaq tili. 2. Memlekettik wyımdarda