كوز قاراس رۋحانيات ساياسات الەۋمەت
قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…
kerey.kz
كونستيتۋتسيادان ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، رەسەي بىزگە سوعىس اشا ما؟ بيلىك وسىلاي قورقىتا باستادى. بىراق ول سۇراققا قىسقا جاۋاپ – جوق. سەبەبى، رەسەيگە قارسى ءازىربايجان دا، ارمەنيا دا نەشە ءتۇرلى ارەكەتكە باردى، بارىپ تا جاتىر، بىراق ولارعا قازىر سوعىس قاۋپى ءتونىپ تۇرعان جوق.
بۇل ءادىستى ساياسي مانيپۋلياتسيا دەيدى، شىن مانىندە، بۇنى قازىرگى ستاتۋس-كۆو جاعدايىن ساقتاپ قالعىسى كەلەتىن جۇيەنىڭ اسىعىس ويلاپ تاپقان ارگۋمەنتى دەۋگە بولادى. ويلاپ كورىڭىزشى، رەسەيگە ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندار قاي تىلدە ءىس-قاعاز جۇرگىزەتىنى ەمەس، لويال بولعانىمىز كەرەك. ەندەشە، رەسەي ءبىزدىڭ لويالدىعىمىزدى ساقتاپ قالعىسى كەلسە، كونستيتۋتسياداعى ءتىل ماسەلەسىنە قارسى بولماۋى كەرەك. سەبەبى بۇل ىشكى تۇراقتىلىق ماسەلەسى. دەنى ساۋ ەلدىڭ بيلىگى ءوز كورشىسىنە وسىنداي قارسى ارگۋمەنت ايتار ەدى.
ەندى بيلىك كونستيتۋتسيادان ورىس ءتىلىنىڭ “رەسمي” مارتەبەسىن نەگە العىسى كەلمەيدى؟ مانيپۋلياتسياعا ەمەس، شىنايى سەبەبىنە ۇڭىلەيىك. سەبەبى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيالىق اپپارات ورىسشا جۇمىس جۇرگىزە الماي قالامىز دەپ قورقادى. قولدانىستاعى كونستيتۋتسيانىڭ 7-باپ 2-تارماعى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيالىق اپپاراتقا ەش كەدەرگىسىز، باياعى ينەرتسيامەن ورىسشا ءىس-قاعاز جۇرگىزە بەرۋگە مۇمكىندىك بەرىپ تۇر.
“ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، سوعىس بولادى” دەگەن جالعان ديلەمما ۇسىنىپ، كرەملدىڭ ساياساتىن قالقان ەتىپ ۇستاۋىنىڭ ارتىندا قازىرگى ستاتۋس-كۆونى ساقتاپ قالۋ نيەتى عانا جاتىر.
ەگەر ءبىز قولدانىستاعى كونستيتۋتسيانىڭ 7-باپ 2-تارماعىن “مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋ ۇيىمدارى قازاق تىلىندە جۇمىس ىستەۋگە مىندەتتى. ال ازاماتتارمەن قارىم-قاتىناس ءۇشىن قاجەت بولعان جاعدايدا ورىس ءتىلى قولدانىلادى” دەپ وزگەرتسەك، وندا بۇكىل زاڭنامانى كونستيتۋتسيانىڭ وسى بابىنا بەيىمدەۋگە تۋرا كەلەدى، بۇكىل بيۋروكراتيالىق اپپارات جۇمىسىن تەك قازاقشا جۇرگىزۋگە ءماجبۇر بولادى. قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى وسى. رەسەي ەمەس.
سول سەبەپتى وزگەرىستى ۇزاققا سوزباي، قازىر جاساۋ كەرەك. سەبەبى جۇيە بۇعان ءوز ەركىمەن ەشقاشان دايىن بولمايدى. قازىرگى “ساقتىق ستاتۋسىن” ماڭگى سىلتاۋ ەتىپ وتىرا المايمىز.
ونىڭ ۇستىنە، كونستيتۋتسيادان ورىس ءتىلىن الىپ تاستاۋ – ورىس ءتىلدى ادامداردىڭ قۇقىعىن شەكتەمەيدى، ەشكىمگە تىيىم سالمايدى، جاي عانا مەملەكەتتىك بيۋروكراتيالىق اپپاراتتى قازاق تىلىندە جۇمىس ىستەۋگە مىندەتتەيدى.
بۇل اسىعىس شەشىم دەپ ەسەپتەسەك، كونستيتۋتسيامىزدى وزگەرتىپ العان سوڭ، ونى ەنگىزۋدىڭ جول كارتاسىن جاسايىق، ۋاقىت بەرەيىك. بيۋروكراتيالىق اپپارات بەيىمدەلسىن، ءتىل بىلمەگەندەر ۇيرەنسىن. وعان ەشكىم قارسى ەمەس. باستىسى ناقتى ەرەجە ورناتىپ الۋ. قازىردەن باستاپ مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ قولدانىس اياسىن بەكىتۋ كەرەك. ويتكەنى ەرەجە جوق جاعدايىندا الەۋمەتتىك ءدۇمپۋ ريسكى ارتادى.
پىكىر قالدىرۋ