|  | 

الەۋمەت

مۇعالىم مۇڭىن ايتقان ايمان مەكتەپتەن شىعارىلماق 

ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ا.ءسارىنجىپوۆ مىرزانىڭ نازارىنا!

 جۋىردا «Abai.kz» اقپاراتتىق پورتالى باستاعان سايتتار مەن «قازاقستان زامان» گازەتىندە «مۇعالىمدەردىڭ  مۇشكىل ءحالى. ولاردى بيلىكتىڭ قولبالاسى بولۋدان قالاي قۇتقارامىز؟» اتتى ماقالا جارىق كوردى (http://abai.kz/post/view?id=3435) .

ماقالادا مۇعالىمدەردىڭ قىزمەتكە ورنالاسۋى ءۇشىن پارا بەرۋىنەن باستاپ، اكىمشىلىك قۇرىلىم قىزمەتكەرلەرىنە ءتيىستى جۇمىستاردىڭ بارلىعى دەرلىك مۇعالىمدەرگە ارتىلعانى، ەلىمىزدە سايلاۋ ناۋقانى بولا قالسا، ۇگىت-ناسيحات جۇىستارىنا، ءۇي-ءۇيدى ارالاپ، مەكەن-جاي بويىنشا ادام تۇگەندەۋدە، مەكتەپكە بالا سانىن انىقتاۋعا، اسكەرگە  شاقىرتۋعا، جىلقى-سيىر، قوي-ەشكى، تاۋىق-قازدى، ءتىپتى، قانشا ءتۇپ قيار-پوميدور ەگىلگەنىن ساناۋعا، مىلتىعىڭ بار ما، قانشا ءۇيىڭ، كولىگىڭنىڭ ماركاسى مەن ءنومىرى قانداي ەكەنىن تۇگەندەۋگە جاپپاي مۇعالىمدەر جەگىلەتىنى، ماعىناسىز، ءمانسىز، قالتانىڭ قامى عانا كوزدەلەتىن قاپتاعان انشىلەردىڭ كونتسەرتتەرىنە بيلەتىن وتكىزۋ مۇعالىمدەرگە جۇكتەلەتىنى، قارسى بولسا باسشىلىقتىڭ تاعى دا «جۇمىستان كەت» دەپ قورقىتاتىنى كوتەرىلگەن ەدى.

سونىمەن قاتار، الماتى وبلىسى،  قاراساي اۋدانىنداعى جاڭاتۇرمىس ورتا مەكتەبىنىڭ ديرەكتورى – لەيلا كيگيزباەۆانىڭ ءوز قاراماعىنداعى مۇعالىمدەردى ءساۋىردىڭ 4-نەن 13-نە دەيىن ون كۇن بويى سەنبىلىككە شىعارعانى، وعان نارازىلىق بىلدىرگەن ايمان ساعيدۋللاەۆاعا (سۋرەتتە) باسشىلىق تاراپىنان كىنا ارتىلعانى جازىلعان بولاتىن.

العاش رەت مۇعالىم تاراپىنان اششى شىندىقتىڭ باياندالعانى كوپشىلىكتى تاڭقالدىرىپ، كۇردەلىلىگى مەن ماڭىزدىلىعىىنا بايلانىستى ماقالا كوپ وقىلىپ، جان-جاقتى تالقىلاۋعا ءتۇستى. سايتتارداعى كەيبىر پىكىرلەرگە توقتالىپ وتسەك:

«باكەن جم، 24/04/2015

ايمان قارىنداسىم، راحمەت اينالايىن! امان بول، ساۋلىعىڭدى تىلەيمىز! جازىپ وتىرعاندارىڭنىڭ ءبارى دە راس! ەندى ەستىر قۇلاق، سەزەر جۇرەك بولسا، باس جاقتاعىلاردان…

نۇرجان سب، 25/04/2015

ناعىز ۇستاز، ايمان! كوتەرگەن ماسەلەڭ ورىندى، قاجەتتى. وزىڭدەي تالاي ۇستازدار قاۋىمىنىڭ وكىلى «ايتار ءسوزىن، ەستىر قۇلاققا» نەبىر تۇسىنىكتى-تۇسىنىكسىز سەبەپتەرمەن جەتكىزە الماۋدا. العاشقى قادامىڭ قۇتتى بولسىن! جەڭىس، الدا!

ۇيات-اي! سب، 25/04/2015

ديپلومدى قولعا الىپ، 2012-2013 ەكى جىل مۇعالىم بولدىم… قايىرشى بولىپ كەتۋگە از قالدىم، «قوي» دەدىم دە ساتۋشى بولىپ كەتتىم، قازىر ءبارى جاقسى – اقشا بار، باسىمدى دا اۋىرتپايمىن…

جاقسى  جم، 24/04/2015

كەشكە دەيىن وتىرىك ءوزىمىزدى الداماي وسىلاي اششى بولسا دا شىندىقتى جازىپ تۇرعانىمىز دۇرىس. سىن ايتىلماي، ءمىن تۇزەلمەيدى

 جاڭا وقىرمان جم، 24/04/2015

…وسىلاي، بىرەۋلەر شىعىپ، كوپتىڭ كوكەيىندەگى اششى شىندىقتى سىرتقا باتىل شىعارىپ، جاريالاماسا، جۇرە بەرەمىز عوي سۇمەتىلىپ. قايتەمىز ەندى، بالا-شاعانى اسىراۋ كەرەك، قىزمەتتەن ايىرىلىپ قالماۋ كەرەك سول ءۇشىن… قورقۋىن قورقامىز… بۇل دا شىندىق.

نازىم دن، 27/04/2015

ايماندى جۇمىستان شىعارۋ ماسەلەسى دە كوتەرىلىپ جاتقان شىعار. ەگەر ونداي امالدار جاسالاتىن بولسا، دەرەۋ اقپارات قۇرالدارىنا حابار بەرىڭىز، ايمان! ويتكەنى شىندىق ايتقان ادامنان تەزىرەك قۇتىلعىسى كەلەدى عوي قاي جەردە دە. ءسىزدىڭ ماسەلەڭىز جەكە باستىڭ ەمەس، مىڭداعان مۇعالىمدەردىڭ جانايقايى. حالقىمىزدىڭ سانالى ازاماتتارىنىڭ بارلىعى ءسىزدىڭ جاعىڭىزدا بولاتىنىنا سەنىمدى بولىڭىز! ءسىزدىڭ بۇل باتىل ارەكەتىڭىز كوپكە ۇلگى بولدى.

رەكە دۇيسەنبى، 27/04/2015

ايتىلعانداردىڭ ءبارى شىندىق، بۇل «ىندەت» بارلىق جەردە بار ەكەن، تەك ءبىزدىڭ مەكتەپ پە دەسەم…»

وسىلايشا ءوز پىكىرىن ءبىلدىرۋشى جاندار بۇل جايتتاردىڭ بارلىعى شىندىق ەكەنىنە قوسىلۋدا.

ءبىز كەيىپكەرىمىز – ايمان ساعيدۋللاەۆانىڭ جۇمىسىنداعى جاعدايدان حاباردار بولىپ وتىردىق. پرەزيدەنت سايلاۋى وتكەنگە دەيىن، ياعني 26 ساۋىرگە دەيىن باسشىلىقتان ەشكىم ونىڭ مازاسىن العان جوق ەدى.

بىراق، 2 مامىر كۇنى، وسىلاي بولارىنا سەزىك بىلدىرگەن وقىرمانداردىڭ ويى دا راسقا اينالىپ، ايمان ساعيدۋللاەۆانى مەكتەپ ديرەكتورى لەيلا كيگيزباەۆا مەن ونىڭ ورىنباسارلارى شاقىرىپ الىپ، «سەنىڭ جۇمىسىڭدا كەمشىلىكتەر كوپ، كەزەكتى ەڭبەك دەمالىسىنا ءوتىنىشىڭدى جاز. كەلىسىمشارتقا ءبىر جىلعا عانا وتىرعانبىز، مەرزىمى ءبىتتى، كەلەسى وقۋ جىلىنا دەيىن ۋاقىتىڭ بار، باسقا جەردەن جۇمىس ىزدەي بەر» دەگەندى ايتقان.

ايمان مۇعالىمنىڭ شىندىقتى ايتىپ، ءوزىنىڭ، قالا بەردى بارلىق ۇستازدار قاۋىمىنىڭ قۇقىعى تاپتالماۋىنا قارسى باس كوتەرگەن ارەكەتى مەكتەپ ىشىندە وسىمەن ءۇشىنشى رەت جينالىستا ءسوز بولعانعا ۇقسايدى. دەگەنمەن، ول مەكتەپ باسشىلىعىنىڭ اۋىر سوزدەرىنە دە، وزگەلەردىڭ وزىنەن بولەكتەنگەنىنە دە شىداپ، بويىنا بىتكەن قايسار مىنەزىمەن «كاسىبي ءبىلىمىم مەن بىلىكتىلىگىم جەتىلگەن، ال قىزمەت وتىلىمنەن قاتەلىك تابا المايسىزدار. مەنى جۇمىستان كەتىرۋگە نەگىز جوق» دەپ قارسى تۇرىپ باعۋدا. قالاي بولعاندا دا مۇنىڭ ءبارى جۇيكەگە تيەتىنى راس. ساعاتتاپ سوزىلعان جينالىستا ءوز اتىنا ايتىلعان نەبىر اۋىر سوزدەردى تىڭداۋدان بۇرىنعى جۇرەك دەرتى قايتا اسقىنىپ، قان قىسىمىنان اۋىرىپ قالعان.

ەگەر اۋداندىق اكىمدىك، ءبىلىم باسقارماسىنداعىلار، مەكتەپ باسشىلىعى ايمان ساعيدۋللاەۆانى قىزمەتىنەن كەتىرۋگە تاعى دا امال-ايلا جاسايتىن بولسا، وندا بۇل ءىستى ادام قۇقىن قورعايتىن قوعامدىق ۇيىمدارمەن بىرلەسە وتىرىپ، ۇلكەن دەڭگەيدە كوتەرەتىنىمىزدى ەسكەرتكىمىز كەلەدى. قازىردىڭ وزىندە العاشقى ماقالا قوعامعا قوزعاۋ سالىپ، ۇستازدارعا ءۇمىت سىيلاپ، ءبىلىم باسقارماسىنداعىلاردىڭ ورتاسىندا دۇربەلەڭ تۋدىردى.

بۇل جايت – تىعىرىققا تىرەلگەن، قوعامنىڭ نازارىن اۋدارعان ماسەلەنى شەشۋدىڭ باستى امالى مۇعالىمدەر قۇقىعىن قورعايتىن ارنايى زاڭنىڭ قابىلدانۋىن تالاپ ەتىپ وتىر. زاڭدا مۇعالىمدەر جالاقىسىنىڭ ءوسۋى، باسپانالى بولۋى سياقتى الەۋمەتتىك جاعدايلارىمەن قوسا، قىزمەتتىك مىندەتتەمەلەرى دە انىق كورسەتىلۋى كەرەك. ايتپەسە،  باياعى جارتاس سول جارتاس كۇيىندە قالا بەرمەك.

 

جاننا يمانقۇل،

Abai.kz

Related Articles

  • تەك تىلگە بايلانىستى…

    تەك تىلگە بايلانىستى…

    قازاق رەسپۋبليكاسىندا ءبىر عانا مەملەكەتتىك ءتىل بار. ول- قازاق ءتىلى. قازاق تىلىنەن باسقا ەشبىر ەكىنشى تىلگە مەملەكەتتىك مارتەبە بەرىلمەۋى كەرەك! وتىز جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى گەوساياسي احۋالدى سىلتاۋراتىپ كەلدىك. ەندى ءبىزدىڭ دە مىنەزىمىزدى ءھام مىسىمىزدى كورسەتەتىن ۋاقىت كەلدى. قر-نىڭ ازاماتى ءھام سالىق تاپسىرۋشى قاتارداعى تۇرعىنى رەتىندە تالاپ ەتەمىن! الداعى بەس جىلدا قازاق رەسپۋبليكاسىندا ەلەۋلى دەموگرافيالىق وزگەرىستەر بولادى. اتاپ ايتقاندا 2030 جىلىنان كەيىن قازاقتاردىڭ رەسپۋبليكاداعى جالپى ۇلەسى 80-85% كە دەيىن ارتادى. سلاۆيان حالىقتارىنىڭ ءوسىمى ازايىپ 10%-عا دەيىن تۇسەدى. ەسەسىنە ەلدەگى تۇركىتىلدەس وزبەك، تاتار، ۇيعىرلاردىڭ ءوسىمى ەسەلەپ ءوسىپ ءتىپتى 10-15 جىلدا ورىستاردىڭ ورنىن باسىپ وزۋى مۇمكىن. سول كەزدە قازاق رەسپۋبليكاسىنداعى جالپى تۇركىتىلدەس حالىقتاردىڭ ۇلەس سالماعى 85-90% كە جەتەدى. ناتيجەسىندە قازاق مەكتەپتەرىنىڭ سانى،

  • “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

    “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

    “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن. “جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ” 9-باپ 2-تارماعى تۇرعاندا قۇجاتتار ەشقاشان قازاقشا جاسالمايدى. تەك اۋدارما ءتىلى بولىپ قالادى. سەبەبى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيا 9-باپتىڭ 2-تارماعىنا سۇيەنىپ، ءىس-قاعازداردى ورىسشا جاساپ ۇيرەنگەن. سول سەبەپتى ءىس-قاعازدىڭ ءبارى الدىمەن ورىسشا جاسالادى، كەيىن قازاقشاعا قالاي بولسا سولاي اۋدارىلادى. سول سەبەپتى 1-تارماقتىڭ بولعانى قازاق ءتىلىنىڭ ناعىز مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسىندە بولۋىنا ەش كومەكتەسە المايدى. ءبىر عانا جولى بار: كونستيتۋتسيادا مەملەكەتتىك ءتىل دە، رەسمي ءتىل دە – قازاق ءتىلى دەپ تايعا تاڭبا باسقانداي جازىلىپ تۇرۋى كەرەك. قۇجاتتىڭ مەملەكەتتىك تىلدەگى نۇسقاسىنىڭ عانا زاڭدى كۇشى بولۋى ءتيىس. سول كەزدە باسقا تىلدەردەگى نۇسقاسى جاي اۋدارماسى بولادى. سول كەزدە عانا قازاق

  • مەملەكەتتىك ءتىل: قاۋقارلى ما، الدە ءالى دە دەكلاراتسيا ما؟

    مەملەكەتتىك ءتىل: قاۋقارلى ما، الدە ءالى دە دەكلاراتسيا ما؟

     سەرىك ەرعالي سۋرەتتەر: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz سايتتارىنان الىندى. اتا زاڭ جوباسىنىڭ تالقىسى قازاقستانداعى ەڭ سەزىمتال، ەڭ ۇزاق تالقىلانىپ كەلە جاتقان ماسەلەنىڭ ءبىرى — مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ ناقتى مارتەبەسى. كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلى مەملەكەتتىك ءتىل دەپ جازىلعانىنا وتىز جىلدان استى. الايدا قوعامداعى شىنايى سۇراق ءالى دە اشىق: قازاق ءتىلى — باسقارۋدىڭ ءتىلى مە، الدە سيمۆولدىق مارتەبەدەگى ءتىل مە؟ ءتىل ماسەلەسى نەلىكتەن شەشىلمەي كەلەدى؟ سەبەبى ءبىز ۇزاق ۋاقىت بويى تىلگە: – مادەني قۇندىلىق رەتىندە عانا قاراپ كەلدىك; – ونى مەملەكەتتىك باسقارۋ ءتىلى رەتىندە ناقتى بەكىتپەدىك. ناتيجەسىندە: – كونستيتۋتسيادا ءبىر ءماتىن، – تاجىريبەدە باسقا جاعداي قالىپتاستى. بۇل قايشىلىق ءتىلدىڭ ەمەس، كونستيتۋتسيالىق ايقىندىقتىڭ السىزدىگىنەن تۋىندادى. 9-باپتاعى باستى ءتۇيىن جوبا بويىنشا: 1. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىلى – قازاق ءتىلى. 2. مەملەكەتتىك ۇيىمداردا

  • قازىرگى زاڭناما اياسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى قالاي دامىتۋعا بولادى؟

    قازىرگى زاڭناما اياسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى قالاي دامىتۋعا بولادى؟

    Zhalgas Yertay         قازاقستان بيلىگى مەملەكەتتىك ءتىلدى دامىتۋ ءۇشىن قاتاڭ شەشىمدەرگە بارعىسى كەلمەيدى دەيىك. بىراق قازىرگى زاڭناما اياسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى قالاي دامىتۋعا بولادى؟ سونى ويلانىپ كورەيىك. قازاق ءتىلىن دامىتۋ جايىن ايتقان كەزدە قازاقستان بيلىگى قوعامدى ەكىگە بولەدى. ءبىرى – ءتىلدى دامىتۋدىڭ راديكال شەشىمدەرىن ۇستانادى، ەكىنشى جاعى – قازىرگى ستاتۋس-كۆونى ساقتاعىسى كەلەدى، ياعني ەشتەڭە وزگەرتپەي-اق قويايىق دەيدى. بىراق ەكى جولدى دا تاڭداماي، ورتاسىمەن ءجۇرۋدى ۇسىنىپ كورسەك قايتەدى!؟ باتىل قادامدارعا بارايىق، بىراق ول راديكال جول بولماسىن. قازاق ءتىلىن كۇشپەن ەمەس، ورتانى دامىتۋ ارقىلى كۇشەيتسەك بولادى. ياعني ادامدار ءتىلدى ۇيرەنىپ اۋرە بولماي-اق، حالىق جاي عانا قازاق ءتىلى اياسىندا ءومىر ءسۇرۋدى ۇيرەنسىن. نەگىزگى وي وسى. ءبىز وسى ۋاقىتقا دەيىن ادامدار ورتانى

  • قازاق مەكتەبىندە وقيتىن 7 جاسار بالا ورىس ءتىلى ساباعىندا نەگە ورىسشا سايراپ تۇرۋى كەرەك؟

    قازاق مەكتەبىندە وقيتىن 7 جاسار بالا ورىس ءتىلى ساباعىندا نەگە ورىسشا سايراپ تۇرۋى كەرەك؟

    ماگنۋمدى ءوزىم مۇلدە ۇناتپايدى ەكەنمىن. ۇنەمى بارسام، ەسى دۇرىس كوكونىس تاپپايتىنمىن. ەسكىرگەن، شىرىگەن. ازىق-تۇلىكتى تەك بازاردان الامىن. بىراق ماگنۋمگە بايكوتتى توقتاتپاۋ كەرەك! سونىمەن بىرگە، ءورىستىلدى كينو، فيلمدەرگە دە بايكوت جاريالاۋ كەرەك. بىراق، ودان كۇشتىسى، بالالارىڭدى تەك قازاقشا وقىتىپ، قازاقشا تاربيەلەۋ كەرەك. بىراق، بالاڭدى قازاقشا تاربيەلەيىن دەسەڭ، تاعى ءبىر كەدەرگى شىعىپ جاتىر. عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، بالانى 13 جاسقا دەيىن قازاق تىلىندە وقىتىپ، ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى بويىنا، ويىنا ءسىڭىرۋ كەرەك. ەندى سولاي ىستەپ جاتساق، 7-8 جاسار قاپ-قازاقشا ءوسىپ كەلە جاتقان بالاڭدى مەكتەپتە ورىس ءتىلىن ۇيرەتىپ ميىن اشىتۋعا تۋرا كەلىپ وتىر. ياعني، 2-سىنىپتان باستاپ ورىس ءتىلى مەكتەپ باعدارلاماسىندا تۇر. بجب، تجب-سىندا ورىس ءتىلى مۇعالىمدەرى بالانىڭ ورىسشا مازمۇنداماسىن (گوۆورەنيە) تەكسەرەدى. تالاپ ەتەدى. سوندا، ءبىز بايعۇس قازاق،

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: