|  |  | 

جاڭالىقتار الەۋمەت

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا اشىق حات

Bokenderdin qiriluiكيىكتەر قىرعىنىنا سەبەپشى بولۋى مۇمكىن «پروتون» زىمىرانىن ۇشىرۋدى توقتاتۋدى جانە ەلىمىزدەگى رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ اسكەري-جاتتىعۋ پوليگوندارىن شۇعىل جابۋدى تالاپ ەتەمىز.

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا

اشىق حات

رەسمي مالىمەت بويىنشا قوستاناي، اقمولا جانە اقتوبە وبلىستارىندا قىرىلعان بوكەندەردىڭ سانى 85 000نان اسقان.
رەسمي ورگاندار بوكەننىڭ قىرىلۋى پاستەرەللەز اۋرۋىنىڭ سالدارىنان دەپ وتىر. الايدا قىرىلعان بوكەندەردەن بۇل اۋرۋدىڭ بەلگىلەرى بايقالمايدى دەيدى كەيبىر ماماندار.

سونىمەن بىرگە اۋىل تۇرعىندارى بوكەندەردىڭ عانا ەمەس، سۋداعى باقالاردىڭ، مالدىڭ ءولىپ جاتقانى تۋرالى حابارلاۋدا.

قوستاناي وبلىسىندا ەڭ كوپ كيىك قىرىلعان (40 000نان اسا) اۋماقتان عارىش زىمىرانى بولشەگىنە ۇقسايتىن شار تارىزدەس تەمىر زات تابىلدى دەپ حابارلايدى قوستاناي وبلىستىق پروكۋراتۋراسىنىڭ ماماندارى.
كيىكتەر قىرعىنىنا گەپتيلدىڭ قاتىسى بولۋى ابدەن مۇمكىن. وسى جىلدىڭ 16-مامىرى كۇنى بايقوڭىردان ۇشقان رەسەيدىڭ پروتون زىمىرانى جەردەن كوتەرىلگەن سوڭ 500 سەكۋنتتان كەيىن اپاتقا ۇشىرادى.

ال قر اۋىل شارۋاشىلىق مينيسترلىگىنىڭ رەسمي اقپاراتى بويىنشا 17-مامىر كۇنى، ياعني زىمىران قۇلاعاننىڭ ەرتەسى بەتپاقدالاداعى “ىرعىز-تورعاي” تابيعي رەزەرۆاتىندا العاشقى 4 كيىكتىڭ ولىگى تابىلعان.

كيىكتەر ولىمىنە پروتوننىڭ سەبەبى بولۋى مۇمكىن ەكەنىن مارعۇلان سەيسەنباەۆ بىلاي تۇسىندىرەدى: «پروتوننىڭ ۇشۋ باعىتى زىمىراندى ۇشىرۋ الاڭى ورنالاسقان تورەتام بەكەتىنەن باستالىپ، ودان ءارى قوسكول بەكەتىنىڭ باتىسىنان ءبىرالى اۋا رايىن زەرتتەۋ بەكەتىن باسىپ ءوتىپ، ارقالىق قالاسىنىڭ وڭتۇستىك-شىعىسىن باسىپ ءوتىپ، اقمولا وبلىسىنىڭ وڭتۇستىك شەتىنەن ءارى قاراي قاراعاندى وبلىسىنىڭ سولتۇستىگىنەن ءارى قاراي التاي ايماعىنا، زابايكاليە تاعى باسقا اۋماقتى باسىپ وتەدى. GoogleMap ارقىلى قاراساڭىزدار جانە ءبىرالى بەكەتىن تابىڭىزدار. سول جەردەن باتىسقا قاراي 70-80 شاقىرىم جەردە ۇرپەك قىستاعى ورنالاسقان. بۇل ۇلكەن كيىكتەر تولدەيتىن اۋماق. قاراساڭىزدار ءدال سول جەردە اقتوبە، قوستاناي، قاراعاندى جانە قىزىلوردا وبلىستارىنىڭ شەندەسەتىنىن بايقايسىزدار. بۇل كيىكتەردىڭ جاپپاي قىرىلعان ورتالىعى. وسىندا كوپ كيىكتى «پروتون» ارقىلى ۋلاۋ ءۇشىن گەپتيلدى بۇكىل قازاقستان اۋماعىنا شاشۋ قاجەت ەمەس. ودان ءارى تروەكتوريا بويىنشا ازداعان كيىك ولگەن اقمولا وبلىسى جاتىر».

قاراعاندى وبلىسىنىڭ تۇرعىندارىنىڭ مالىمدەۋى بويىنشا كيىكتەردىڭ جاپپاي قىرىلۋىنا قاراعاندى وبلىسى بالقاش كولىنىڭ باتىسى مەن بەتپاقدالا اۋماعىن قامتىپ جاتقان سارىشاعان اسكەري- جاتتىعۋ پوليگونىندا جاسالعان سىناقتىڭ سەبەبى بولۋى مۇمكىن.

وسى جاعدايلارعا قاراپ، 85 000 كيىكتىڭ قىرىلۋىنا «پروتون» زىمىرانىنىڭ قۇلاۋى نەمەسە اقتوبە وبلىسىندا جانە قاراعاندى وبلىسىنداعى بەتپاقدالادا ورنالاسقان رەسەيدىڭ اسكەري-جاتتىعۋ پوليگونىنىڭ اسەرى بولۋى ابدەن مۇمكىن دەپ ويلايمىز.

سول سەبەپتى، «بايقوڭىر» عارىش ايلاعىنان «پروتون» زىمىرانىن ۇشىرۋدى تەز ارادا، ءۇزىلدى-كەسىلدى توقتاتۋدى جانە ەلىمىزدەگى رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ اسكەري-جاتتىعۋ پوليگونىن شۇعىل جابۋدى تالاپ ەتەمىز.

«انتيگەپتيل» ەكولوگيالىق ازاماتتىق قوزعالىسىنىڭ مۇشەلەرى جانە قازاقستاندىق ازاماتتار…

قادىرلى اعايىن، اشىق حات جوباسىن قولداپ، قول قويۋلارىڭىزدى سۇرايمىز.

facebook تەن الىندى

Related Articles

  • قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    Zhalgas Yertay كونستيتۋتسيادان ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، رەسەي بىزگە سوعىس اشا ما؟ بيلىك وسىلاي قورقىتا باستادى. بىراق ول سۇراققا قىسقا جاۋاپ – جوق. سەبەبى، رەسەيگە قارسى ءازىربايجان دا، ارمەنيا دا نەشە ءتۇرلى ارەكەتكە باردى، بارىپ تا جاتىر، بىراق ولارعا قازىر سوعىس قاۋپى ءتونىپ تۇرعان جوق. بۇل ءادىستى ساياسي مانيپۋلياتسيا دەيدى، شىن مانىندە، بۇنى قازىرگى ستاتۋس-كۆو جاعدايىن ساقتاپ قالعىسى كەلەتىن جۇيەنىڭ اسىعىس ويلاپ تاپقان ارگۋمەنتى دەۋگە بولادى. ويلاپ كورىڭىزشى، رەسەيگە ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندار قاي تىلدە ءىس-قاعاز جۇرگىزەتىنى ەمەس، لويال بولعانىمىز كەرەك. ەندەشە، رەسەي ءبىزدىڭ لويالدىعىمىزدى ساقتاپ قالعىسى كەلسە، كونستيتۋتسياداعى ءتىل ماسەلەسىنە قارسى بولماۋى كەرەك. سەبەبى بۇل ىشكى تۇراقتىلىق ماسەلەسى. دەنى ساۋ ەلدىڭ بيلىگى ءوز كورشىسىنە وسىنداي قارسى ارگۋمەنت ايتار ەدى. ەندى

  • ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى.

    ارمان المەنبەت ەكى-ءۇش كۇن ۋايىمعا سالىنىپ كەتتىم. وسى سوڭعى جازعانىم بولسىن. ءارى قاراي قۇدايعا تاپسىرىپ، جۇمىسىمدى ىستەيىن. 6 اقپان كۇنگى ويىم: ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى. كوۆيد كەزىندە وكپەسى جۇمىس ىستەمەي قالعان ادامدارعا تۇركيادان يۆل دەگەن اپپارات اكەلگەنى ەستەرىڭىزدە مە؟ يۆل بولماي، قانشا ادام ءولىپ قالدى. ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، ماڭگىلىك ەل مەن ەسىل وزەنىنىڭ ورتاسىنداعى بەس-التى عيمارات بوساپ قالادى. تەك ورىسشا ويلاناتىن ادامدار جينالىپ اپ، وزدەرى ادەمى وتىر و جەردە. مەنىڭ تۇسىنىگىمدە، ورىس ءتىلىن كونستيتتسيادان الىپ تاستاۋ ءۇشىن وعان الدىن الا دايىندالۋ كەرەك. سوڭعى ەكى جارىم جىلدا وسىنى قاتتى ويلانىپ ءجۇرمىن. ۇسىنايىن دەپ ەدىم، قىزىعاتىن ادام تابا المادىم. ءسويتىپ «انا ءتىل

  • تەك تىلگە بايلانىستى…

    تەك تىلگە بايلانىستى…

    قازاق رەسپۋبليكاسىندا ءبىر عانا مەملەكەتتىك ءتىل بار. ول- قازاق ءتىلى. قازاق تىلىنەن باسقا ەشبىر ەكىنشى تىلگە مەملەكەتتىك مارتەبە بەرىلمەۋى كەرەك! وتىز جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى گەوساياسي احۋالدى سىلتاۋراتىپ كەلدىك. ەندى ءبىزدىڭ دە مىنەزىمىزدى ءھام مىسىمىزدى كورسەتەتىن ۋاقىت كەلدى. قر-نىڭ ازاماتى ءھام سالىق تاپسىرۋشى قاتارداعى تۇرعىنى رەتىندە تالاپ ەتەمىن! الداعى بەس جىلدا قازاق رەسپۋبليكاسىندا ەلەۋلى دەموگرافيالىق وزگەرىستەر بولادى. اتاپ ايتقاندا 2030 جىلىنان كەيىن قازاقتاردىڭ رەسپۋبليكاداعى جالپى ۇلەسى 80-85% كە دەيىن ارتادى. سلاۆيان حالىقتارىنىڭ ءوسىمى ازايىپ 10%-عا دەيىن تۇسەدى. ەسەسىنە ەلدەگى تۇركىتىلدەس وزبەك، تاتار، ۇيعىرلاردىڭ ءوسىمى ەسەلەپ ءوسىپ ءتىپتى 10-15 جىلدا ورىستاردىڭ ورنىن باسىپ وزۋى مۇمكىن. سول كەزدە قازاق رەسپۋبليكاسىنداعى جالپى تۇركىتىلدەس حالىقتاردىڭ ۇلەس سالماعى 85-90% كە جەتەدى. ناتيجەسىندە قازاق مەكتەپتەرىنىڭ سانى،

  • “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

    “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

    “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن. “جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ” 9-باپ 2-تارماعى تۇرعاندا قۇجاتتار ەشقاشان قازاقشا جاسالمايدى. تەك اۋدارما ءتىلى بولىپ قالادى. سەبەبى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيا 9-باپتىڭ 2-تارماعىنا سۇيەنىپ، ءىس-قاعازداردى ورىسشا جاساپ ۇيرەنگەن. سول سەبەپتى ءىس-قاعازدىڭ ءبارى الدىمەن ورىسشا جاسالادى، كەيىن قازاقشاعا قالاي بولسا سولاي اۋدارىلادى. سول سەبەپتى 1-تارماقتىڭ بولعانى قازاق ءتىلىنىڭ ناعىز مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسىندە بولۋىنا ەش كومەكتەسە المايدى. ءبىر عانا جولى بار: كونستيتۋتسيادا مەملەكەتتىك ءتىل دە، رەسمي ءتىل دە – قازاق ءتىلى دەپ تايعا تاڭبا باسقانداي جازىلىپ تۇرۋى كەرەك. قۇجاتتىڭ مەملەكەتتىك تىلدەگى نۇسقاسىنىڭ عانا زاڭدى كۇشى بولۋى ءتيىس. سول كەزدە باسقا تىلدەردەگى نۇسقاسى جاي اۋدارماسى بولادى. سول كەزدە عانا قازاق

  • مەملەكەتتىك ءتىل: قاۋقارلى ما، الدە ءالى دە دەكلاراتسيا ما؟

    مەملەكەتتىك ءتىل: قاۋقارلى ما، الدە ءالى دە دەكلاراتسيا ما؟

     سەرىك ەرعالي سۋرەتتەر: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz سايتتارىنان الىندى. اتا زاڭ جوباسىنىڭ تالقىسى قازاقستانداعى ەڭ سەزىمتال، ەڭ ۇزاق تالقىلانىپ كەلە جاتقان ماسەلەنىڭ ءبىرى — مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ ناقتى مارتەبەسى. كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلى مەملەكەتتىك ءتىل دەپ جازىلعانىنا وتىز جىلدان استى. الايدا قوعامداعى شىنايى سۇراق ءالى دە اشىق: قازاق ءتىلى — باسقارۋدىڭ ءتىلى مە، الدە سيمۆولدىق مارتەبەدەگى ءتىل مە؟ ءتىل ماسەلەسى نەلىكتەن شەشىلمەي كەلەدى؟ سەبەبى ءبىز ۇزاق ۋاقىت بويى تىلگە: – مادەني قۇندىلىق رەتىندە عانا قاراپ كەلدىك; – ونى مەملەكەتتىك باسقارۋ ءتىلى رەتىندە ناقتى بەكىتپەدىك. ناتيجەسىندە: – كونستيتۋتسيادا ءبىر ءماتىن، – تاجىريبەدە باسقا جاعداي قالىپتاستى. بۇل قايشىلىق ءتىلدىڭ ەمەس، كونستيتۋتسيالىق ايقىندىقتىڭ السىزدىگىنەن تۋىندادى. 9-باپتاعى باستى ءتۇيىن جوبا بويىنشا: 1. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىلى – قازاق ءتىلى. 2. مەملەكەتتىك ۇيىمداردا

2 Comments

  1. تلەۋحانوۆا نازيرا كومەكبايكىزى

    سالەمەتسيزدەرمە.مەن جالگىز باستى انا ەديم .ەكي كىزىم بار.وزيم پاتەر جالداپ تۋراتىن ەديم.كەزەككە ۋيگە تۋردىم 2015جىلى.كيشكەنتايىم بار 7 ايلىك.جۋمىستا كازير جوكپىن.كىزدارىمدى تاستايتىن جەريم جوك.جۋمىسىمدا ۋيمدە جوك.ار جەردە پاتەردە جۋرمين.سيزدەردەن ۋلكەن كومەك سۋرايمى.كەيدە نانگادا اكشا بولماي كالاتىن كۋندەريمدە بولادى.كىزدارىم مەنين باكىتىم بولاشاگىم.ولاردى بالالار ۋينە وتكيزە المايم.ماگان بير كول ۋشتارىنىزدى بەرينيزدەرشي.اللا نۋرىن جاۋسىن بارلىكتارىنىزگا.جۋمىستارىنىز الگا باسسىن.

  2. مۋساەۆا حۋرينيسا

    سالەمەتسىزدەرمە. مەنىڭ بالام مۋساەۆ زيكريللا يزاتيللاەۆيچ №28 اقباي جالپى ورتا مەكتەبىندە ديرەكتور وقۋ ءىسى جونىندەگى ورىنباسارى بولىپ جۇمىس ىستەيدى.
    10 ناۋرىز 2016 جىلى تاڭەرتەڭگى ساعات 10- دار شاماسىندا بالام ز.مۋساەۆ قىزمەت بابىندا سايرام اۋدانى، №28 اقباي جالپى ورتا مەكتەبىندە جۋرگەن كەزىندە، سول اتالعان مەكتەپتە باستاۋىش سىنىپتار بويىنشا ديرەكتور ورىنباسارى د. مومىنوۆانىڭ ايداپ سالۋىمەن ونىڭ كۋيەۋى ازامات د.نالەنوۆ دەگەن قوعامدىق ورىندا كوپشىلىك كوزىنشە، مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ كابينەتينە باسا كوكتەي كىرىپ، ايەلى مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى د.مومىنوۆا ارقىلى بالامنى ديرەكتور كابينەتينە شاقىرتىپ الىپ، «سەنبا زاۆۋچ زيكير اسپاندى تىرەپ تۇرسىنبا قاي جەردە ءومىر ءسۋرىپ تۋرعانىڭدى بىلەسىڭبە» دەپ جامان سوزدەر مەن بالاعاتتاعان. سەبەپسىز ءتيىسىپ، جۇدىرىعىمەن بالامنىڭ دەنەسىنىڭ ءار جەرىنە سوعىپ، جاعاسىنان قىلقىنتىرىپ ۇستاپ باسىنى بولمە قابىرعاسىنا سوققان. ناتىجەسىندە مەنىڭ بالام ز. مۋساەۆ باس مي شايكالۋى جاراقاتىن الىپ سول كۋنى اۋداندىق اۋرۋحانا جاراقات بولىمىنە جاتتى. ال نالەنوۆ د مەنىڭ بالاما جالا جاۋىپ ۋرماعان بالامدى ۇردى دەپ 16.03.2016 جىلى سايرام اۋداندىق ورتالىق اۋرۋحاناسىنىڭ دارىگەرى ب. پالۆانوۆ دەگەن ازاماتتان، 025 ۇلگىدە تىركەۋ نومەرىنسىز، مەديتسينالىق كارتا اشتىرىپ، سول جانە وڭ جاق يىعىندا اياق بالتىرلارىندا سوعىلعان جاراقاتتار بار دەپ جازدىرىپ الىپتى. الايدا وقىعا بولعان كۇننەن التى كۇننەن كەيىن باراما اۋىرىعان ادام، د. نالەنوۆتىڭ ىستەگەن ءىسى، جاۋاپكەرشىلىكتەن قۇتىلۋ ءۇشىن ىستەگەن. كەيىن انە مەنى بالامدى سوتقا بەرىپ سايرام اۋدانى سوتىندا كىنالى دەپ شىعاردى. سوت شىندىقتى اشىپ زاڭ بار كىم كىنالى ەكەنىن شىعارادى دەپ، سول كۇنگە دەيىن كۇتتىك. بىراق ءبىرىنشى ساتىدەگى سوتتى ن.شەتەنوۆ دەگەن سۋديا مەنى بالامدى سوتتادى، كەيىنىنە وبلىسقا اپەللياتسياعا اپپەلياتسيالىق شاعىم جازدىق شىندىقتى اشۋ ءۇشىن. بىراق وبلىستا بالامدى قولداماي د.نالەنوۆتى قولدادى. ال د. مومىنوۆا د. نالەنوۆتى مەكتەپكە قانشاما رەت ايداپ سالىپ كانشا ادامدارمەن ۇرىس كەرىس ىستەپ كەلەدى. سايرام اۋدانىندا اۋىل اكىمدەرى جانە ءبىلىم ءبولىمى، اۋدان اكىمشىلىگى جاقسى بىلەدى.ويتكەنى مەكتەپ مۇعالىمدەرىن شاعىمىن ەش كىم قارامايدى، بۇعان سەبەپ د. مومىنوۆانىڭ اكەسى مومىنوۆ مۋحتار دەگەن كىسى، ابىرويلى دەپۋتات ەكەن. مومىنوۆ مۋحتار سياقتى ابىرويلى كىسىلەر زاڭعا ەمەس، كەرسىنشە زاڭ ولارعا باعىناتىن كورىنەدى. ءبىز وزبەك بولساقتا وسى جەردە تۋىلىپ وستىك، بالدارىمدا وسى جەردە تۋىلعان وتانىمىز «قازاقستان». مەن التى بالانىڭ اناسىمىن بالدارىم وسى وتاننىڭ گۋلدەپ جاسناۋىنا ۇلەستەرىن قوسۋدا. زيكريللا 12 جىل وسى مەكتەپتە جۇمىس ىستەپ ەش كىممەن سوزگە كەلگەن ەمەس. ءبىز وزبەكتەر ءۇشىن تەپە تەڭدىك بولماي قالدى. بىزگە ءوزىڭىز كومەك بەرۋىڭىزدى سۇرانامىن. ءبىزدى ەش كىم تىڭدامايدى. سۇرانارىم قۇجاتتاردى مۇقيات تانىسىپ شىعىب بالامدى اقتاپ بەرسەڭىز. بالامنىڭ تاعدىرى ءسىزدىڭ قولىڭىزدا. قۇجاتتار قوسا تىركەلدى:

POST YOUR COMMENTS TO تلەۋحانوۆا نازيرا كومەكبايكىزى (Cancel)

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: