ەرمەك قاجى، وسكەمەن وڭىرىنە وكىل يمام بولىپ تاعايىندالعانىڭىزعا جىلعا جۋىق ۋاقىت بولىپ قالدى. وسى مەرزىم ىشىندە قانداي يگى باستامالارعا مۇرىندىق بولا الدىڭىز؟

بيسميللاحير راحمانير-راحيم! ءيا، جاببار-حاق ءبىزدىڭ ماڭدايىمىزعا شىعىس قازاقستاندا، ءور-التايدىڭ ءتاجى بولعان وسكەمەندە ءدىني قىزمەت ەتۋدى جازىپتى. اللاعا سانسىز شۇكىرلەر بولسىن!

جالپى، ءبىر جايتتى جاقسى بىلگەندەرىڭىز ءجون، قمدب-عا قاراستى وكىلدىكتەر ءوز بەتىنشە ەشتەڭە جاسامايدى. ءبىز تەك قمدب توراعاسى، باس مۋفتي مەن ورىنباسارلارى جانە اپپارات جەتەكشىسى تاراپىنان بەرىلگەن نۇسقاۋلاردى ءتيىستى مەرزىم ىشىندە قال-قادىرىمىزشە ورىنداۋعا كۇش سالامىز. نەگىزىنەن قمدب-نىڭ وكىلدىككە تاپسىرعان ۋاعىز-ناسيحات ءىسى، جات اعىممەن كۇرەس، ساۋات اشۋ كۋرسى، مەشىت اياسىندا قايىرىمدىلىق شارالار، ءدىني ەكسترەميزم مەن تەرروريزم بويىنشا تۇزەۋ مەكەمەلەرىندە جازاسىن وتەپ شىققان ازاماتتاردى قايتا قوعامعا بەيىمدەۋ جۇمىستارىمەن شۇعىلدانامىز.

مەشىتتەرىمىزدە جىل بويى «قازاقستان مۇسىلماندارىنىڭ تۇعىرناماسى»، «قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ جىلعا 2020 دەيىنگى ءبىلىم بەرۋدى دامتىۋ تۇجىرىمداماسى»، «قمدب قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەتيكاسى»، «يمامنىڭ تۇلعالىق كەلبەتى»، «مۇسىلماننىڭ تۇلعالىق بەينەسى» سەكىلدى قۇجاتتار مەن تالىمدەردى ءتۇسىندىرىپ، ۇدايى ناسيحاتتايمىز. جىلما-جىل ءداستۇرلى تۇردە قايتالانىپ وتىراتىن اشۋرا، ءماۋلىت، باراعات، قادىر كەشى، ورازا ايت، قۇربان ايت سەكىلدى ءدىني اتاۋلى كۇندەر مەن مەرەكەلەردى، سونداي-اق، باس مۋفتي ەرجان قاجى مالعاجۇلى 2016 جىلدى «ءدىن جانە تاريح تاعىلىمى جىلى» دەپ اتاپ وتۋىنە بايلانىستى وسى تاقىرىپ اياسىندا كونفەرەنتسيالار مەن كوشپەلى سەمينارلار وتكىزۋدى قولعا الدىق. بۇدان وزگە «يسلامداعى زايىرلىلىقتىڭ ورنى» اتتى ايماقتىق كونفەرەنتسيا مەن «اقساقالدار فورۋمىن» وتكىزدىك. ايتا بەرسەك، كۇن تارتىبىندەگى ءىرىلى-ۇساقتى تالاي يگى شارالاردى اتقارىپ كەلەمىز. دەگەنمەن، شارالاردى اتقارۋ بارىسىندا مەيلىنشە ناۋقانشىلدىققا ۇرىنباي، ساپاسىنا ماڭىز اۋدارۋدامىز.

«يسلامداعى زايىرلىلىقتىڭ ورنى» اتتى كونفەرەنتسيادا نەندەي ماسەلەلەر كوتەرىلدى؟ يسلام مەن زايىرلىلىق ۇعىمدارى ءبىر-بىرىمەن قابىساتىن دۇنيە مە؟

بۇل كونفەرەنتسيانى ۇيىمداستىرۋداعى ماقساتىمىز يسلام ءدىنىنىڭ قۇندىلىقتارى مەن زايىرلى قوعام اراسىنداعى ساباقتاستىقتى ناسيحاتتاۋ بولدى. القالى شاراعا قمدب-نىڭ ۋاعىز-ناسيحات ءبولىمىنىڭ باسشىسى ەرشات وڭعاروۆ، ءدىن ىستەرى كوميتەتىنىڭ ءدىن ماسەلەلەرىن عىلىمي زەرتتەۋ جانە تالداۋ ورتالىعى يسلامدى زەرتتەۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى مۇحان يساحان، شىعىس قازاقستان وبلىستىق ءدىن ىستەرى باسقارماسىنىڭ باسشىسى م.مۇحامەدجانوۆ، سەمەي قالاسىنداعى «الاشتانۋ» ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى تۇردىعۇل شاڭباي، سونداي-اق نازيگۇل عازيزوۆا، ايجان قارتاەۆا سىندى عالىمدار شاقىرىلىپ، باياندامالار جاسادى. كونفەرەنتسياعا وبلىس پەن قالا اكىمدىگىنىڭ قىزمەتكەرلەرى جانە ايماقتاعى مەشىت قىزمەتكەرلەرى تۇگەلدەي قاتىستى. ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىزدىڭ ءدىن ماسەلەلەرىن رەتتەۋدەگى ۇستانىمى زايىرلىلىق قاعيداتتارعا نەگىزدەلگەن. كەيبىر شەتىن ءدىني كوزقاراستى ۇستانۋشى ازاماتتار وسى زايىرلىلىقتى دۇرىس تۇسىنبەي، ءدىن مەن مەملەكەتتى ءبىر-بىرىنە قارسى قويۋدا. وسى ماسەلەنىڭ تىگىسىن جاتقىزىپ، زايرلىلىق قۇندىلىقتارىن تاراتىپ ءتۇسىندىرۋ ۋاقىت تالابىنا اينالىپ وتىر. كونفەرەنتسيادا بايانداماشىلار ەلىمىزدە مەملەكەت پەن ءدىني بىرلەستىكتەردىڭ قارىم-قاتىناسىن رەتتەۋدىڭ قۇقىقتىق نەگىزدەرىن جان-جاقتى ءتۇسىندىرىپ بەردى. جيىنعا قاتىسۋشىلاردىڭ تانىم كوكجيەگى ارتىپ، كونفەرەنتسيادان زور اسەر الدى. كوتەرىلگەن تاقىرىپ اسا ماڭىزدى بولعاندىقتان كەيىن «يسلام جانە زايىرلى قوعام» اتپەن اۋدانداردا دا سەمينارلار وتكىزدىك.

«ءدىن جانە تاريح تاعىلىمى» جىلىنا قاتىستى قانداي ءىس-شارالار وتكىزدىڭىزدەر؟

باس ءمۇفتيىمىز ەرجان قاجى مالعاجىۇلى حازرەتتىڭ باستاماسىمەن قولعا الىنعان «ءدىن جانە تاريح تاعىلىمى» جىلى اياسىندا وسكەمەن قالاسىندا «زايىرلى قوعامداعى ۇلتتىق جانە رۋحاني قۇندىلىقتاردى قالىپتاستىرۋداعى اقساقالدار ينستيتۋتىنىڭ ءرولى» اتتى وڭىرلىك قاريالاردىڭ I فورۋمى بولىپ ءوتتى. ەلىمىزدە تۇڭعىش رەت ءوتىپ وتىرعان بۇل القالى جيىنعا قمدب-نىڭ وسكەمەن ايماعىنا قاراستى 10 اۋدانمەن وسكەمەن، ريددەر قالاسىنان 170-دەن استام ەل اعالارى، ابىز اقساقالدار شاقىرىلدى. جيىنعا قمدب-نىڭ شاريعات جانە ءپاتۋا ءبولىمىنىڭ باسشىسىنىڭ ورىنباسارى سانسىزباي قۇربانۇلى، قر مسم ءدىن ىستەرى كوميتەتىنىڭ ءدىن ماسەلەلەرىن زەرتتەۋ، تالداۋ عىلىمي ورتالىعىنىڭ يسلامدى زەرتتەۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى، ءدىنتانۋشى عالىم مۇحان يساحان، شقو ءدىن ىستەرى باسقارماسىنىڭ باسشىسى م.مۇحامەدجانوۆ جانە وبلىستىق «نۇر وتان» پارياسىنىڭ وبلىستىق فيليالى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى، اقساقالدار كەڭەسىنىڭ توراعاسى، قوعام جانە مادەنيەت قايراتكەرلەرى قاتىستى.

باسقوسۋىڭ ماقساتى: ءدىنىمىز بەن ءداستۇر ساباقتاستىعىن ساقتاي وتىرىپ، ۇلتتىق جانە رۋحاني قۇندىلىقتارىمىزدى ۇلىقتاۋ، سالتىمىزدىڭ جاقۇت-جاۋھارلارىن قايتا جاڭعىرتۋ، ۇرپاق جادىنا ورنىقتىرىپ، ساناعا سىڭىرۋگە باعىتتالدى. القالى جيىندا ءسوز العاندار قازىرگى تاڭدا ەلدى ەلەڭدەتىپ، قاۋىپسىزدىگىمىزگە قاتەر توندىرەتىن جات اعىمداردىڭ تامىرىنا بالتا شاۋىپ، جولىن كەسۋدىڭ بىردەن-ءبىر جولى سالت-ءداستۇرىمىزدى جاڭعىرۋ، الەۋمەتتىڭ ءدىني ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ، جاماعاتقا دۇرىس ءدىني تۇسىنىك بەرۋ ەكەندىگىن باسا ايتتى. جيىندا سالتتىق راسىمدەردى بىرىزدىلىككە سالۋ، ىسىراپشىلدىققا سالىنباۋ، وسىعان بايلانىستى ماسەلەلەردى قمدب- نىڭ عۇلامالار كەڭەسى قابىلداعان ءپاتۋالار نەگىزىندە ورىنداۋ ۇسىنىلدى. فورۋمدا اقساقالدار وسى باعىتتا شەشىمىن تاپپاي كەلە جاتقان ويلار مەن ۇسىنىستاردى ورتاعا سالدى.

سونىمەن بىرگە، «ءدىن جانە تاريح تاعىلىمى» جىلى اياسىندا مەشىت جاماعاتى مەن ساۋات اشۋ كۋرسىندا وقيتىن شاكىرتتەردى شىعىس قازاقستان وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۇراجايىندا وتكەنىمىزدىڭ كۋاسى سانالاتىن تاريحي قۇندى جادىگەرلەرمەن تانىستىردىق. وسى شارا قاتونقاراعاي اۋدانىندا «ءدىن جانە تاريحي ساباقتاستىق» اتتى سەمينارمەن جالعاسىن تاپتى.

ساعان ايتار ءبىر سىرى بار مىلقاۋ قارا تاستىڭ دا،

وتكەن كۇننىڭ بار بەلگىسى جاتىر قۇمنىڭ استىندا, – دەپ مۇحتار شاحانوۆ اعامىز جىرلاعانداي يمامدارمەن بىرگە ءتول تاريحىمىزدىڭ جاۋھارى اتاقتى «بەرەل» قورعانىنا دالالىق ەكسپەديتسيا جاساپ، ونداعى «پاتشالار جازىعىندا» بولىپ، كەرەمەت اسەر الىپ قايتتىق. مەشىت شىراقشىلارى قازاقتىڭ باي تاريحىمەن تانىسۋ بارىسىندا ۇلتىمىزدىڭ ءدىنىن ارداقتاعان، ورەسى بيىك حالىق ەكەنىنە تاعى دا كوز جەتكىزە ءتۇستى. بۇيىرسا، جىل اياعىنا دەيىن تاعىدا ءبىر-ەكى ءىس-شارا وتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز

ءدىن سالاسىندا قىزمەت ەتكەنىڭىزگە ءبىراز جىلدىڭ كولەمى بولىپتى. تاجىريبەلى مامان رەتىندە شىعىستىڭ يمامدارىنا كوڭىلىڭىز تولدى ما؟

بيىلعى جىلى يمامداردى اتتەستاتسيادان وتكىزۋگە قمدب-نىڭ ءدىني ىستەر ءبولىمىنىڭ باسشىسى ك.تۇردىباەۆ، شاريعات جانە ءپاتۋا ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسىنىڭ ورىنباسارى س.شوقانوۆ شاقىرىلدى. سالىستىرمالى تۇردە ايتار بولساق، شىعىس قازاقستاننىڭ مەشىت يمامدارى ەشكىمنەن كەم ەمەس. مەشىت يمامدارىنىڭ 50 پايىزعا تاقاۋى جوعارى ءبىلىمدى. ورتا دەڭگەيدەگى يمامداردىڭ كوپشىلىگى الماتىداعى يمامداردىڭ ءبىلىمىن جەتىلدىرۋ ينستيتۋتىندا وقىپ ءبىلىم العان. دەسە دە، ايماقتاعى مەشىتتەرگە بىلىكتى يمامداردى تارتۋ ءۇشىن بيىل مەن جازتوقساننىڭ باسىندا وقو-عى «شىمكەنت» مەدرەسەسى مەن الماتى وبلىسىنداعى «ۇشقوڭىر» مەدرەسەسىنە ارنايى بارىپ، مەدرەسە تۇلەكتەرىمەن سۇقباتتاسىپ، ولاردى شىعىسقا شاقىردىم.

سونداي-اق، ءوڭىر مەشىتتەرىن جاس ءدىني ماماندارمەن قامداۋ ماقساتىندا «25 جىلدىققا 25 قادام» جوباسى اياسىندا «ديپلوممەن اۋىلعا» باعدارلاماسىن جاساعان بولاتىنبىز. وسى جوبا اياسىندا الماتىداعى «نۇر-مۇباراك» ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بيىلعى جىلعى تۇلەكتەرىنە ارنايى داستارحان جايىپ، شاقىرىپ سويلەستىم. ناتيجەدە، «نۇر-مۇباراك» ۋنيۆەرسيتەتىن ءبىتىرىپ، قولدارىنا ديپلومدارىن العان 15 تۇلەك شىعىس قازاقستان وبلىسى وسكەمەن ايماعىنا قاراستى قالا، اۋدان مەشىتتەرىنە قىزمەتكە قابىلداندى. قمدب-نىڭ توراعاسى، باس ءمۇفتيدىڭ بۇيرىعىمەن جاس مامانداردىڭ ەكەۋى د. ءنۇرناسىر شىعىس قازاقستان وبلىسى «كوكپەكتى اۋداندىق مەشىتىنە» جانە س.سمەتوۆ ۇلان اۋداندىق «مۇسا بابا» مەشىتىنە باس يمام بولىپ تاعايىندالسا، باسقالارى قالا، اۋدان مەشىتتەرىنە نايب يمامدىق جانە ۇستازدىق قاتارلى قىزمەتتەرگە ءبولىندى.

وسى جاس مامانداردىڭ الاڭسىز جۇمىس جاساۋىنا بار مۇمكىندىك تۋعىزىپ، باسپانا قامتۋعا قول ۇشىن بەرگەن شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى دانياال كەنجەتايۇلى احمەتوۆ جانە وسكەمەن قالاسىنىڭ اكىمى ەرلان ايمۇقاشەۆ اعالارىمىعا شىنايى نيەتپەن العىس بىلدىرەمىن.

اللا قالاسا، الداعى ۋاقىتتا دا ءوڭىر مەشىتتەرىن بىلىكتى يمامدارمەن قامتاماسىز ەتۋدى جالعاستىرا بەرەتىن بولامىز.

ال، مەشىت يمامدارىنىڭ بىلىكتىلىگىن شيراتۋدا قانداي ءىس-شارالار اتقاردىڭىزدار؟

وزگە وڭىرلەرگە قاراعاندا ءدىني ەكسترەميزم بەلگىلەرى تومەن بولعاندىقتان، مۇندا ەلىمىزگە بەلگىلى تەولوگ-عالىمدار كوپ ات ءىزىن سالماعان. وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋ ءۇشىن شىعىس قازاقستان وبلىسى ءدىن ىستەرى باسقارماسى جانە ءدىن ماسەلەلەرىن زەرتتەۋ كوممۋنالدىق مەكەمەسىمەن بىرگە بىرنەشە رەت يمامداردىڭ بىلىكتىلىگىن كوتەرەتىن سەمينارلار ۇيىمداستىردىق. سەمينارلارعا ەلىمىزگە تەولوگ-عالىمدار ەرشات وڭعاروۆ، اسقار ءسابدين، سانسىزباي شوقانۇلى، مۇحان يساحان جانە ت.ب. دا ماماندار شاقىرىلدى. سونداي-اق، يمادارمەن بىرگە اقپاراتتىق-ناسيحات توبىنىڭ مۇشەلەرىنە ارناپ «ءدىن ماسەلەلەرى بويىنشا اقپاراتتىق ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىنىڭ باسىم باعىتتارى» تاقىرىبىندا سەمينار وتكىزدىك. وعان اقتوبە مەن پاۆلودار قالالارىنان ءدىنتانۋشىلارى مەن اۋدان جانە قالا يمامدارى قاتىستى. سونىمەن قاتار، 2015 جىلى وتكەن رەسپۋبليكالىق يمامدار فورۋمىندا قابىلدانعان قۇجاتتىڭ ءبىرى – «يمامنىڭ تۇلعالىق كەلبەتى» بولاتىن. وسى قۇجاتتى يمامداردىڭ ساناسىنا ءسىڭىرۋ، ونداعى ۇستانىمدارمەن تالاپتاردى تالداۋ ماقساتىندا «يمامنىڭ تۇلعالىق كەلبەتى: ءدىني قىزمەت-مارتەبەلى مىندەت» اتتى سەمينار وتكىزدىك.

وڭىردە مەشىتتەرى بار، يمامى جوق اۋىلدار كوپ. ءدىني ماماندار تاپشىلىعىن جويۋ ماقساتىندا وبلىستىق وكىلدىكتىڭ كۇشىمەن، شىعىس قازاقستان وبلىستىق «حاليفا التاي» مەشىتىنىڭ جانىنان 2 ايلىق ساۋات اشۋ كۋرسىن ۇيىمداستىرىپ، وقىتىپ جاتىرمىز. مۇندا ءار اۋداننان 20 دان استام يمامدىققا بەيىمى بار ازاماتتار ءدارىس الىپ جاتىر. 4 مەزگىل اس، جاتار ورنى مەشىتتەن دايىندالدى. بۇل ىسكە اۋدان يمامدارى بەلسەندى ات سالىسۋدا. ولار كۋرستى بىتىگەن سوڭ يمامى جوق اۋىلدارعا بارىپ قىزمەت ەتەدى. بىزگە ءدىني ماماندار قاجەت دەپ اۋدان اكىمدىكتەرى تاپسىرىس بەرىپ وتىر. ولارعا جالاقى، باسپانا ماسەلەسى شەشىلەدى.

يمامداردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا قولعا العان ءاربىر ءىس-شارانىڭ وڭ اسەرى مول بولدى. ءاربىر سەميناردا مەشىت قىزمەتكەرلەرىنىڭ تانىم كوكجيەگى كەڭەيىپ، بىلىكتىلىگى شيراتىلا ءتۇستى. «ات اۋناعان جەردە، تۇك قالادى» دەمەكشى، شىعىسقا كەلگەن ءاربىر مايتالماننىڭ قالدىرعان ونەگەسى ءبىز ءۇشىن مول رۋحاني بايلىق. وسىلاي بۇل ءۇردىستىڭ ءدايىم جالعاسا بەرەتىنىنە سەنىمدىمىن.

ءسوز باسىندا قايىرىمدى ءىس-شارالارعا دا باسىمدىق بەرەتىندەرىڭىزدى ايتىپ قالدىڭىز. قانداي قايىرىمدىلىق شارالارىن اتقاردىڭىزدار؟

اعىمداعى جىلى ءدىني باسقارمانىڭ تاپسىرماسى بويىنشا «مۇگەدەكتەرگە مەيىرىمدىلىك تانىتايىق» اتتى اكتسيا جۇرگىزىلدى. وسى اكتسيا اياسىندا قمدب-نىڭ وسكەمەن ايماعى وكىلدىگى وبلىس ورتالىعىنداعى «ءۇلبى» الەۋمەتتىك ساۋىقتىرۋ ورتالىعىندا مۇگەدەك بالالارعا قايىرىمدىلىق شاراسىن وتكىزدىك. مۇندا جەتكىنشەكتەرگە وبلىستىق مەشىت اتىنان تاتتىلەر مەن ويىنشىقتار ۇلەستىرىلدى. سونىمەن بىرگە، «قايىرىمدىلىق-قادىرلى ءىس» اتتى قايىرىمدىلىق جارمەڭكەسىن ۇيىمداستىردىق. مەشىت قىزمەتكەرلەرىمەن ساۋات اشۋ كۋرستارىنىڭ ۇستازدارى مەن شاكىرتتەرى قولدان ءارتۇرلى تاعامدار دايىنداپ اكەلىپ، ونى ساتۋعا شىعاردى. جينالعان قاراجاتتىڭ ءبىر بولىگى قايىرىمدىلىققا ءزارۋ ەمدەلۋشى احمەتوۆا دەگەن وتانداسىمىزدىڭ شوتىنا اۋدارىلدى. قالعان قاراجاتتى ناۋرىز مەرەكەسى قارساڭىندا «ءۇلبى» ساۋىقتىرۋ ۇيىندەگى مۇگەدەك بالالارعا جۇمسادىق.

وسكەمەندەگى «ءۇمىت» بالالار ۇيىنە بارىپ، قايىرىمدىلىق شاراسىن وتكىزىپ، شارا بارىسىندا 30-عا جۋىق بالاعا سپورتتىق فورمالار مەن سپورتتىق قۇرالدار، تاتتىلەر تارتۋ ەتتىك. وبلىستىق «حاليفا التاي» مەشىتى ۇلان اۋدانىنداعى «حوسپيس» مەكەمەسىندەگى پاناسىز قاريالارعا قامقورلىق جاساپ، وسى قارتتار ءۇيىنىڭ ەسكىرگەن جىلۋ جۇيەلەرىن كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىپ بەردىك.

ءدىني باسقارمانىڭ «باۋىرىڭا ءومىر سىيلا» اكتسياسى شىعىس وڭىردە مەشىتتەر اراسىندا كەڭ ورىستەپ، جاماعات جۇرەگىنە جول تاپتى. «حاليفا التاي» مەشىتىندە جۇما نامازىنا جينالعان قاۋىم قان تاپسىرۋ شاراسىنا قاتىستى. قانعا مۇقتاج جاندارعا ءومىر سىيلاۋعا اسىققان قاۋىمنىڭ كوپتىگى سونشا، قان الاتىن ارنايى كولىكتىڭ الدىنا جاماعات ۇزىن-سونار كەزەككە تۇردى. قمدب-نىڭ توراعاسى، باس ءمۇفتيدىڭ قاسيەتتى رامازان ايىندا قايىرىمدىلىق جاساۋ، ساۋاپتى ىستەردى كوپتەپ ۇيىمداستىرۋ تۋرالى بەرگەن تاپسىرماسىنا سايكەس وسكەمەن ايماعى وكىلدىگى جاماعاتقا تەگىن قىزمەت كورسەتەتىن تۇڭعىش رەت «يمام تاكسي» جوباسىن قولعا الدىق. وسى رامازان ايىندا مەشىتتەرىمىزدە وتىز كۇن بويى جاماعاتقا اۋىز اشار ۇيىمداستىردىق. ءبىرىنشى قىركۇيەك كۇنىنە وراي وڭىردەگى الەۋمەتتىك از قامتىلعان مەكتەپ جاسىنداعى مىڭداعان وقۋشىعا كومەك كورسەتتىك. قۇربان ايت مەرەكەسىندە تۇرمىسى تومەن 400-دەن استام وتباسىعا 1 جارىم توننا قۇربان ەتى مەن ازىق-تۇلىك تاراتىلدى.

مەشىتتىڭ باق جانە قوعامدىق ۇيىم وكىلدەرىمەن قارىم-قاتىناسى قالاي؟

جالپى، مەشىت قىزمەتكەرلەرى جەرگىلىكتى گازەت-جۋرنالدار مەن تەلەارنالارعا شىعىپ، ۇدايى ءدىني ماعۇلماتتار بەرىپ وتىرامىز. مىسالى، قاسيەتتى رامازان ايىنا ءدوپ كەلگەن جۋرناليستەر مەرەكەسى قارساڭىندا جۋرناليستەرگە اۋىزاشار ۇيىمداستىردىق. اق داستارحان باسىنداعى القالى جيىنعا وسكەمەن قالاسىنداعى وبلىستىق باق وكىلدەرى، سەمەي قالاسىنان جۋرناليستەر، قالالىق ىشكى ساياسات ءبولىمىنىڭ ماماندارى قاتىستى. وڭىردەگى ءدىني ماسەلەلەردى، يسلام جاۋھارلارىن قالامىنا ارقاۋ ەتىپ جۇرگەن ۇزدىك جۋرناليستەرگە ماراپات ۇسىندى.

باسقا دا قوعامدىق ۇيمىمدارمەن تىعىز قارىم-قاتىناستامىز. وسى جىلى شىعىس قازاقستان وبلىستىق اقساقالدار كەڭەسىنىڭ توراعاسى جاڭاباي ءاشىموۆ جانە قاريالارمەن كەزدەسۋ وتىكزدىك. سونداي-اق، «جاننات انانىڭ تابانىنىڭ استىندا» اتتى قايىرىمدىلىق شارالارىنىڭ اياسىندا «حاليفا التاي» مەشىتىندە ەلگە ەڭبەگى سىڭگەن ارداقتى اپالارمەن بىرگە كوپبالالى انالارعا كادە-سىي جاسالىپ، قۇرمەت كورسەتىلدى.

ادەبيەت جانە ونەر وكىلدەرىمەن دە بايلانىسىمىز جاقسى دەۋگە بولادى. «حاليفا التاي» مەشىتى اقىندار اراسىندا «باعىتىم – يسلام، باقىتىم –تاۋەلسىزدىك» اتتى رەسپۋبليكالىق جىر ءمۇشايراسىن قولعا الىپ، باس جۇلدەگە يە بولعان اقىن عىلىمحال مانايدىڭ ولەڭىن قاسيەتتى قادىر كەشىندە جاماعاتقا تىڭداتتىق. بۇدان وزگە ۇلىستىڭ ۇلى كۇنىي ءاز-ناۋرىز مەرەكەسىندە مەشىت اۋلالارىنا اق شاڭقان كيىز ۇيلەر تىگىپ، وڭىردەگى تۇرىپ جاتقان ءار ءتۇرلى ۇلت وكىلدەرىن شاقىرىپ، قوناق قىلدى. اعاش وتىرعىزىپ، ۇلان-اسىر توي جاسادىق. ۇلتتىق سپورت تۇرلەرىنەن سايىستار وتكىزىپ، قالىڭ بۇقاراعا شات-شادىمان كوڭىل-كۇي سىيلادىق.

الدا قانداي جوسپارلارىڭىز بار؟

شىعىس قازاقستان – مۇسىلمان الەمىنىڭ قيىر سولتۇستىگىندە جاتقان ولكە. شەكارا بويىنا ورنالاسقان شەمونايحا، زىريان، گلۋبوكوە اۋداندارىنداعى بىرنەشە ەلدى-مەكەندەرگە دەمەۋشىلەر تارتىپ، مەشىت تۇرعىزۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. كورشى تاۋلى التاي ولكەسى، وندا قوزىمىزدىڭ قانداستارىمىز كوبىرەك شوعىرلانعان قوساعاش اۋدانىمەن تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتۋ ويىمىزدا بار. زادىندا، قازان توڭكەرىسىنە دەيىن زايسانداعى «قازاقيا» جانە «عيزاتيا» مەدىرەسەلەرى شىعىستاعى مۇسىلمان ورتالىعى بولعانى بەلگىلى.

قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ توراعاسى، باس ءمۇفتي ەرجان قاجى مالعاجىۇلى حازىرەتتىڭ باستاماسىمەن اعىمداعى جىلدى «ءدىن جانە تاريح تاعىلىمى جىلى» ەتىپ جاريالاۋىنا بايلانىستى ءبىز وسى ەكى مەدرەسەنىڭ تاريحىن زەردەلەپ، وعان بايلانىستى قۇجاتتاردى زەرتتەپ جاتىرمىز. بۇيىرسا وسى «قازاقيا» جانە «عيزاتيا» مەدرەسەلەرىنىڭ جالعاسى رەتىندە، شىعىستا وسكەمەن قالاسىندا ءدىني مەدرەسە-رۋحاني كوللەدج سالۋ باستاماسى قولعا الىنىپ جاتىر. سىزبالارى مەن جوبالارى دايىن بولدى.

شىعىستان زۋقا باتىر، رايىمجان مارسەكوۆ، وتىنشى ءالجانوۆ، بايازيت ءساتبايۇلى سەكىلدى ءدىن جانە ۇلت قايراتكەرلەرى شىققان. وسى سۇرلەۋدى جاڭعىرتىپ، حاق ءدىننىڭ شىعىستا قانات جايۋىنا قولدان كەلگەنشە قىزمەت ەتپەكپىز!

اڭگىمەڭىزگە راحمەت!