|  |  | 

Тұлғалар Әдеби әлем

Кеңесбаевтың  кеңістігі

 

Бағына таласпаған кім,

Иті де үрген қаланың.

Соқтықпай кетті, оған кім,

Тікенек тілген табанын.

Есілге барса егіліп,

Ертіс боп, аққан жанары.

Кербұғыдай керіліп,

Алтайға аңсары ауады.

Автор.Talgat Kenesbay

 

Ілкіде бір әңгіме естіп, зәудеғалам шұқшиып отыра қалғаным сол еді. Жетім қоңырау ( жалғанбаған телефон сигналы) ыңқ ете қалды да, ғайып болды. Не тізімге де түспей қалған. Сөйтсем Ақжолтай інім арман сапарын Астанадан бастамақшы болып, отарба да кетіп бара жатыр екен. Сол кезде есіме бәріміз танитын Талғат аға Кеңесбаев түспесі бар ма. Ініме екеміз әңгіме ауанын солай бұра жөнелдік. Оның құлағы менде, ал бастайын.

 

Астананың қақаған аязына екі беті сәл-пәл домбығып кеткен, төртбақ тұлғалы алпамсадай қара кісіні жолықтырған болсаңыз. Ол, сізге қадала қарап ауызын ашса болғаны бүкіл әлемі көрінеді. Ол сабазың кәдімгі Саржалдың « Жынды баласы». Мың да тоғыз алпыс бірдің тумасы. Дәл қазір Алпысты алқымдаған шағы.  Небәрі он тоғыз жасында имене келіп, Абай бастаған қазақ әдебиетінің жезқоңыраулы көшіне ілескен. Тұңғыш шығармасы «Қара таңбалы құс» еді, кейін «Француз әтірінің иісі» болып  мың тоғыз жүз тоқсан да жарық көрген болатын. Өткен жылы дүниежүзі бойынша жиырма елде 150жылы аталып өткен керей ата ұрпағы Зуқа батыр Сәбитұлы туралы жазған «Қараңғы түннің жұлдызы» атты шығармасы көршілес қырғыз елінде кітап болып басылды. Бұл таңда, көркемдік көкжиегіне қарай, өзіндік әлемі, күлтелі ойының күрделі мәнері бар жазушы деп атауға лайық. Дейтұрғанмен  жүдә, сол жақсы да бір мұң бар. Оны ешкім білмейді…

Сіз осы кездесуіңізде,  пақырдан өзі туралы түкте сұраудың қажеті жоқ.  Оған қарата жапырақша жауып, қарша бораған сұрқиялардың сөзі жетерлік. «Классик емес»,-дейтін бір топ әпенді бөрінің артынша шулап әлек. Атаң қоқилардың көксегені не, оны біз түсінсек бұйырмасын. Айналайын!

Жазушы болу үшін даңқты классик болу шарт емес. ол тек дүбәра, желөкпе халтуршиктердің шымшыма қағажуы ғана. Тағаланған  Тахаң оларға тасырқай қойсын ба?

«Ертістей жаны таза мәрт кісі осы қала да қайдан жүр»,-деп ой шүңетіне шым батуыңыз әбден мүмкін. Ол сондай жаратылған болмыстың иесі… Өзіне ғана тән тәбиғатының аласапыран кезеңі оны солай қалыптастырып үлгерген.

Жарамсақтанған жәутіктерді жағалаудан гөрі, Есілдің бойын жағалағанды артық санайды. Жағымпаздық бұл дерт тұтас бір буынның кеселі, рухани от уколмен емдесе, басқа шара жоқ. Кееңсбаевтың бұл сырқаттан ада екенін көзі ашық жұрт жақсы біледі.

Қолы қалыт ете қалса, қонақ шақырып «Мені бағалаңдар! »,- дейтін мысық тілеуге жаны қас. Өзінде барды қанағат тұтып, жан баласына зәбір келтірмей жүру бала кезден көксеген  мұраты. Қазір денсаулығына байланысты қалам ұстауының үзі мұң болған. Қолы еркін икемге келмейді. Ойланып-толғанып болғасын бәйбішесіне айтады, ол кісі қағазға түсіреді. Ойлап көріңіз, осы адамның қасіреті мен қасиетін сәлде болса бағалап, елеп-ескеру мұз құрсанған қоғамның есіне де түспеген болар.

Сыртынан сөз айтпай тұрып, ішкі әлеміне үңілу бүгінгі санаға қалыптаса қою екіталай. Себебі қызғаныштың қызыл  итінің  семіргені сонша, шарбысы ақтарылып жатыр. Өмір бойы өзгені бағаламай өтетін бәзбіреулер үшін «Адам» атымен атаудан ұяласың.

Әркім өз қалауының қолғанаты десекте , көркем әдебиет үшін біреудің көкжиегіне тұман тілеу, жалпы қазақтың арда әдебиетіне зобалаң тілеу болып саналады. Бір-біріміздің жақсылығымызды көретін санамызда көз болсын!

Айболсын  ЖАНТӨРЕ.

kerey.kz

Related Articles

  • Қазақ этногенезінің дағдарысы һам жаңа концепция

    Қазақ этногенезінің дағдарысы һам жаңа концепция

    Арма ағайын! Шағын сараптама Бірінші, қазақ этногенезінің дағдарысы келе жатыр. Дағдарысқа қарсы қазақ этногенезінің жаңа концепциясының жасалмауы алаңдатады. Біз қазір 18 ғасырлардағы қазақ хан-сұлтандары қабылдаған этногенездік концепциясымен әлі өмір сүріп келе жатырмыз. Одан кейінгі үш ғасырда колонизациялық кіріптарлық этногенездік жаңа концепцияны қабылдауға һәм трансформациялауға мұрсат бермеді. Қолданыстағы қазақ шежіресін ашып қараңыз, рулар шежіресінің концепциясы 18 ғасырларда қабылданған мизамға сәйкес келеді. Тіпті шежіредегі аталық рулар сол ғасырдағы қандайда бір тарихи тұлғадан (батырдан) бастау алады немесе шежіредегі аты аталатын рулар 18- ғасырға барып тоқтайды, ары қарай үзік-үзік. Бұл 18- ғасырдағы жаугершілік заманның талабына сай сұрыпталған қазақ этногенезінің көрінісі еді. Яғни қазақ шежіресінің концепциясы қазақ этногенезінің моделін қалыптады. Екінші, саяси және мәдени шешімдердің

  • КӨКБАЙ АТА ШЫҒАРМАЛАРЫ – ҚАЗАҚТЫҢ ӨРКЕНИЕТТІК ӨРЕСІНІҢ АЙҒАҒЫ

    КӨКБАЙ АТА ШЫҒАРМАЛАРЫ – ҚАЗАҚТЫҢ ӨРКЕНИЕТТІК ӨРЕСІНІҢ АЙҒАҒЫ

    Адамның бәрі бірдей емес. Ақыл-ойы еркін, мәнді, құнды дүниелер туғыза алатын, жасампаздық қуаты зор адамдар болады. Сол сияқты өркениеттік әлеуеті (потенциалы) зор халықтар болады. Ондай қасиет өзіндік құндылықтар жүйетін жасай алатын, ешкімге ұқсамайтын, терең тамырлы руханияты бар халықтарда болады. Қазақтың бүкіл тарихы мен мәдениеті біздің сондай халықтар санатына жататынымыздың айғағы. Сондай айғақ Абайдың ақындық мектебінің көрнекті өкілі Көкбай Жанатайұлы шығармашылығында молынан табылады… Кеше Семей қаласындағы Абайдың қорық- музейінде Көкбай Жанатайұлының 165 жылдығына арналған “Абайдан сабақ алдым бала жастан” атты әдеби кеш өтті. Зал белгілі абайтанушы, профессор Жандос Әубәкірдің тағылымы мол, әсерлі баяндамасын ерекше ынтамен тыңдады. Спикерді тыңдап отырып: “Біз Көкбайды тіпті білмейміз деуге болғандай екен ғой… Кейде тіпті жеңіл, үстірт

  • ҒАЛЫМ БОҚАШ. «Өзіне ар тұтқан, жаттан зар тұтады!»

    ҒАЛЫМ БОҚАШ. «Өзіне ар тұтқан, жаттан зар тұтады!»

    Екі мыңыншы жылдардың басында қазақ руханиятында ерекше басылымдар болды. Атап айтсақ, Атырау шәрінде шыққан «Алтын Орда» газеті болса, одан кейінгісі Алматы қаласында шығып тұрған «Жас қазақ», сондай-ақ «Шетел Әдебиеті» сынды газеттер еді. «Алтын Орда» газетіне Мейірхан Ақдәулетұлы, ал қалған екеуіне Талғат Ешен мен Ардақ Нұрғазы іспетті қазақтың интеллектуал азаматтары бас редактор болған еді. Бәрі  де есімдері елге мәлім, ғажайып ақындар. Бәз біреулердің: «Журналист болмаса, ақын ешқашан жарытып газет шығара алмайды», – деген сыпсың сөздерінің ауызына құм құйып, әлгі әпербақан түсініктің аяғын көктен келтірген де осы талантты қаламгерлер болды.  «Әдебиет порталы» «УАҚЫТ ПЕН КЕҢІСТІК…» айдарымен  тек аталған осы басылымдар ғана емес, жаңа ғасырдың басында қазақ баспасөзінде жарық көрген небір жілікті жазбалар мен танымдық

  • Ел қорғаны – Алмат Сардар

    Ел қорғаны – Алмат Сардар

    Сардар Алмат Тобабергенұлы – өз дәуірінде ел басқарған, беделді тұлғалардың бірі болған. Ол Ырғызда болыс қызметін атқарып, халық арасында сыйлы адам ретінде танылған. Алмат Тобабергенұлының ерлік пен елдік тоғысқан дара жолын кейін балалары Самырат пен Төремұратта жалғыстырды. Ал оның шөбересі Ғалымжан Әбдісаламов Еуропа мен Орта Азияға танымал қазақтан шыққан тұңғыш скрипкашы болған. ХІХ ғасырдың басында дүниеге келіп, сол ғасырдың соңғы он жылдығында өмірден өткен алмат Тобабергенұлы басындағы билігі мен беделін елінің игілігіне, жұртының тұрмыс-тіршілігіне арналған өз заманының айтулы тұлғаларының бірі еді.  «Аржағы да атақты ер…» Тағы бір жүз жыл әрі жылжып, ХVІІІ ғасыр тарихын парақтасақ, ол кезеңде ел басынан өткен қайғылы оқиғалар көп болғанын көреміз, «ақтабан шұбырынды, алқакөл сұлама» халқымызды

  • 14 наурыз – Математиктер күні

    14 наурыз – Математиктер күні

    Кафедра профессоры Математиктер күніне арналған «Таңғы Studio» таңғы шоуында 15 наурыз, 2025 14 наурыз – Математиктер күніне орай «Таңғы Studio» таңғы шоуының қонағы белгілі ғалымдар: физика-математика ғылымдарының докторы, профессор Қангужин Балтабек Есматұлы мен PhD-доктор Жұмабай Мәдібайұлы болды. Эфирде олар математиканың маңыздылығын, мерекенің тарихын, қазақ математиктерінің ғылымның дамуына қосқан үлесін талқылады. Профессор Балтабек Есматұлы математиканың ғылымдардың патшайымы саналатындығына тоқталды. Ол бір жағынан ғылыми білімнің шыңында тұрса, екінші жағынан басқа пәндердің дамуына негіз болатын көмекші ғылым екенін атап көрсетті. Ғалым шексіздік пен математикалық есептеулердің дәлдігін білдіретін π санының шығу тарихына да тоқталды. Доктор Жұмабай Мәдібайұлы бұл күннің 1988 жылдан бастап «π саны күні» (π – иррационал сан, шамамен 3,14142… тең) ретінде тойлана

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: