«ЛЕНИНГРАД БЛОКАДАСЫ» – МИФ!

| Jan 27, 2021

Жазушы-публицист

Марат Бәйділдаұлы (Тоқашбаев):

143122397_10224924493209140_516898494006888040_n

Бүгін Ленинград қоршауы бұзылған күн дейді білгіштер. 1944 жылы 27-қаңтарда 872 күнге созылған (кей тұста 900 күн деп жатады) блокада аяқталыпты. Алдында совет, кейін Ресей идеологиясы осы «блокаданы» совет халқының қаһармандығы ретінде көрсетуге 77 жылдан бері жан сала тырысып келеді.

Бірақ іс жүзінде ақиқат қандай?

1945 жылы қараша айында антигитлерлік коалиция: СССР, АҚШ, Англия және Франция елдері ресми өкілдерінің қатысуымен басталған Нюрнберг процесінде советтік прокурорлар қаншама тырысқанымен Ленинград блокадасына қатысты жауапкершілікті Германияның мойнына іле алмады. Халықаралық трибуналда фашистік командование басшылығы блокаданың болмағандығын дәлелдеп шықты. Сондықтан «Ленинград блокадасы» айыптау тізімінен алынып тасталды!

«Қоршаудағы» Ленинградқа теміржол тармағы кіріп тұрған. Ладога көлінде 60 шақырымдық жағалау советтердің қолында болған. Онда жазда кемемен, қыста мұз үстімен машиналар арқылы үздіксіз байланыс жалғасып жатты. Волхов ГЭС-і қаланы электр қуатымен қамтамасыз етті. Алайда барлық мүмкіндік қала тұрғындарын аман сақтауға емес, майданды жабдықтауға жұмылдырылды. 3 миллион тұрғыны бар қаладан немістер жақындағанда азық-түлік қоры тасып әкетілген. 700 мыңға жуық ленинградтықтың негізінен аштан қырылуына советтік басшылықтың жауапсыздығы, дәлірек айтқанда немқұрайдылығы себеп болған.

142847165_10224924496649226_1914838890602351055_n

Қалада зауыт-фабрикалар жұмыс істеп жатты. Жеткізілетін азғантай азық-түліктің өзі өндірістегі жұмысшыларға жұмсалды. Тұрғындарды эвакуациялаудың орнына зауыттарда жасалған танкілер, минометтер, зеңбіректер, оқ-дәрілер Мәскеуге жөнелтілетін.

«Үлкен жерден» қалаға қару-жарақ жасауға қажетті металл, бөлшектер, әскер үшін азық-түлік тасылды. Жай тұрғындар күніне 125 грамм қара нанға қарап қалды. Халық аштан шыбынша қырылып жатқанда Смольный қызметкерлері қызыл уылдырық пен консервілерге қарық болып жүрген. Сорақы мысал, Ленинград майданында жүк тасымалдауға 60 000 жылқы пайдаланылды. Қалада күніне 3000-4000 адам өліп жатқанда сол жылқының бірде біреуі өлмеген…

«Ленинград блокадасы» советтік басшылықтың өз қылмысын жабу үшін ойлап тапқан аңызы. И.В.Сталиннің 1945 жылы 24 маусымда Жеңіс парадынан кейінгі банкетте сөйлеген сөзінде «Әдетте жеңімпаздарды соттамайды, бірақ бұл соғыста жеңімпаздар да тергелуі, қылмыстылары сотталуы қажет!» дегені шындыққа әбден үйлеседі!

Қазақ тілінің болашағы енді демографияға тіреліп тұрған жоқ.

kerey.kz

Zhalgas Yertay Қазақ тілінің болашағы енді демографияға тіреліп тұрған жоқ. Ол халықтың ішкі күші мен биліктің саяси еркіне қарайлап тұр Ертеректен бастайық. Баяғыда қазақтың басты проблемасы санында еді, ол рас. Қазақтар өз жерінде азшылыққа айналған-ды. Ал қалада қазақша есту қиын болатын. Мектептерде, университеттерде, мемлекеттік басқаруда, бизнесте қазақ тілі шеттетілді. Сол кезде қазақ тілінің тағдыры демографияға тәуелді еді. Бұл логика ұзақ уақыт дұрыс саналған. Бірақ бүгінгі Қазақстанға қарасақ, жағдай өзгерді. Қазақтар көпшілікке айналды. Қазақ тілін түсінетіндер мен сөйлейтіндер саны бұрын-соңды болмаған деңгейге жетті. Қазақ мектебіне баратын балалардың саны жыл сайын артып келеді. Қазақ тілі күнделікті өмірдің негізгі тіліне айналды. Бірақ неге тіл мәселесі әлі өзекті болып тұр? Мәселе санға емес, санаға
Қазақ этногенезінің дағдарысы һам жаңа концепция

kerey.kz

Арма ағайын! Шағын сараптама Бірінші, қазақ этногенезінің дағдарысы келе жатыр. Дағдарысқа қарсы қазақ этногенезінің жаңа концепциясының жасалмауы алаңдатады. Біз қазір 18 ғасырлардағы қазақ хан-сұлтандары қабылдаған этногенездік концепциясымен әлі өмір сүріп келе жатырмыз. Одан кейінгі үш ғасырда колонизациялық кіріптарлық этногенездік жаңа концепцияны қабылдауға һәм трансформациялауға мұрсат бермеді. Қолданыстағы қазақ шежіресін ашып қараңыз, рулар шежіресінің концепциясы 18 ғасырларда қабылданған мизамға сәйкес келеді. Тіпті шежіредегі аталық рулар сол ғасырдағы қандайда бір тарихи тұлғадан (батырдан) бастау алады немесе шежіредегі аты аталатын рулар 18- ғасырға барып тоқтайды, ары қарай үзік-үзік. Бұл 18- ғасырдағы жаугершілік заманның талабына сай сұрыпталған қазақ этногенезінің көрінісі еді. Яғни қазақ шежіресінің концепциясы қазақ этногенезінің моделін қалыптады. Екінші, саяси және мәдени шешімдердің
ҒАЛЫМ БОҚАШ. «Өзіне ар тұтқан, жаттан зар тұтады!»

kerey.kz

Екі мыңыншы жылдардың басында қазақ руханиятында ерекше басылымдар болды. Атап айтсақ, Атырау шәрінде шыққан «Алтын Орда» газеті болса, одан кейінгісі Алматы қаласында шығып тұрған «Жас қазақ», сондай-ақ «Шетел Әдебиеті» сынды газеттер еді. «Алтын Орда» газетіне Мейірхан Ақдәулетұлы, ал қалған екеуіне Талғат Ешен мен Ардақ Нұрғазы іспетті қазақтың интеллектуал азаматтары бас редактор болған еді. Бәрі де есімдері елге мәлім, ғажайып ақындар. Бәз біреулердің: «Журналист болмаса, ақын ешқашан жарытып газет шығара алмайды», – деген сыпсың сөздерінің ауызына құм құйып, әлгі әпербақан түсініктің аяғын көктен келтірген де осы талантты қаламгерлер болды. «Әдебиет порталы» «УАҚЫТ ПЕН КЕҢІСТІК…» айдарымен тек аталған осы басылымдар ғана емес, жаңа ғасырдың басында қазақ баспасөзінде жарық көрген небір жілікті жазбалар мен танымдық
Наурыз мерекесі құрметіне Панфилов көшесіндегі Сахнада «Ән қанатындағы Наурыз» атты дәстүрлі өнерде жүрген жас орындаушылардың ән кеші өтті.

kerey.kz

Бүгін Алматы қаласы әкімдігі Мәдениет басқармасының ұйымдастыруымен Панфилов көшесі бойындағы сахнада Наурыз мерекесіне арналған «Ән қанатындағы Наурыз» атты жас орындаушылардың дәстүрлі ән кеші жоғары деңгейде өтті. Алматы қаласы ХХ ғасырдың 30-жылдарынан бастап ұлт мәдениетінің ұйытқысы, ордасы қызметін атқарып келеді. Дәстүрлі өнердің ірі өкілдері, зерттеушілері осы қалада тұрып, еңбек етті. Қазір де профессионалдық типтегі дәстүрлі музыканың ең ірі ошағы – Алматы. Мұнда этномузыканың белгілі қайраткерлері, дәстүрлі домбырашы, қобызшы, сыбызғышы, әнші-термешілер әзірлейтін арнаулы орта және жоғары оқу орындары, өнер ұжымдары шоғырланған. Қазақ көне музыка аспаптарының жер бетіндегі жалғыз музейі мен еліміздегі жалғыз дәстүрлі өнер театры да осында. Соңғы уақыттары Алматы қаласында дәстүрлі өнерді насихаттап жүрген жас өнерпаздардың арнайы ән кеші өтпеп еді.
Тоқаев мырза тіл жайлы тағы бірдеңе депті

kerey.kz

Zhalgas Yertay Орыс тілінің мәртебесін еш төмендетпедік, оның бәрі күңкіл сөз деген екен. Қазақ тілінің де мәртебесі төмендеді деп байбалам салмаңдар деп ұрсыпты. Алдымен жауабы жоқ сұрақтардан бастайық. Тоқаев мырза, егер ештеңе өзгермесе, онда “тең” сөзінің “қатарға” ауысуы жай көз алдау әрекеті ме? Қоғамдағы градусты басуға талпыныс қана ма? Қазіргі мемлекеттік бюрократиялық аппараттың статус-квоны сақтап қалуға тырысуы деп бағаласа бола ма? Енді Тоқаев мырзаның әр сөзіне тоқталсақ.“Жаңа Конституция мәтінінің ресми құжат ретінде қазақ және орыс тілдерінде жариялануы көп нәрсені аңғартпай ма? Бұл жерде түсініктеме беріп, ақталудың өзі артық”Иә, қазіргі қазақ тілінің проблемасы да сол – қазақ тілі мен орыс тілінің құқықтық теңдігі мемлекеттік тілді кемсітіп тұр. Өйткені бюрократия құжаттарды орысша әзірлеп, кейін