|  | 

Әдеби әлем

Мұқағали мен Еркін немесе ауылдың атына кім ие болды .l,

 11 mukagali

Еркін Ібітанов -80Erkin Ibitanov

 

Еркін Ібітанов ауданы немесе Мұқағали мен Еркін туралы баллада

 

Мұқағали мен Еркін немесе ауылдың атына кім ие болды

 

Қарасаз,  Қарасудың  жағасында,

Қос ақын сыр шертіскен жарасуда.

Алады алдындағы ащы дәмнен,

Жыр оқып, әзілдесер арасында.

 

Өр Мұқаң  еркелетіп  Ер інісін,

Дейді ол ауылдағы “көрінісім”.

Менен де  сен мықтысың шынымен де,

Тұрғам жоқ айтып құры көңіл үшін.

 

Мінез  бар жарасатын шын дарынға,

Атақты, мансап-тақты қумадың да.

Сусасам сұлулыққа  сені оқимын,

Сұрапыл  сезім жатар жырларыңда.

 

 

 

Айтқандай, алғашқы ұстаз сен емес пе ең,

Баяғы сәт сапарың, өлең есте.

Мақтапсың   Әлекеңе,  Әлнұр ағам,

Оң қабақ танытады маған әсте.

 

Шөлдесем тартып кетем, Әл ағама,

Қарайды баласындай  маған ол да.

Сендердің сенімдерің қанат берер,

Көп дұшпан “итке” мені  балағанда.

 

Сүйейді Хан-Тәңірім, қарлы-шыңдар,

Бәріңе деймін іштей алғысым бар.

Емделем осында кеп сырқатымнан,

Кездерде надандардан  жан қысылған.

 

Жан ұқпас бір ғажайып күйге енемін,

Жарамның табамдағы бірден емін.

Аспандап Алматыма  қайта  оралам,

Сендерден иілмеуді  үйренемін.

 

 

 

Әжемнің  шәлісіндей желбіреген,

Ақша бұлт қол бұлғайтын сол бір Өлең,

Қарасу, бозқараған, Елшенбүйрек,

Жанымдай менің нәзік мөлдірген.

 

Қарасаз қасиеттім Меккедейін,

Сағыныш жырын төгер от көмейім.

Көз жұмсам көлбеңдейді сағым далам,

Аспан тауды  түсімде көп көремін.

Содан да биіктерге беттегенім.

 

Еркін-ау,  жиі  тасыр қан қысымым,

(Өзіңе шын көңілден алғыс інім),

Топырақ өздеріңнен бұйырса екен,

Айтқандай, қайда Әбдіке “сары пұшығым”,

 

Ардақта сол ағаңды періште жан,

Сол менің балалығым алыстаған.

Жетімдерміз жетілген, жылай жүріп,

Тәңірім-ғой  мені оған   табыстаған.

 

 

 

Кездер аз, қарын тойып нан ұстаған,

Сол шақтар алыс емес, таныс саған.

Жетімдерміз Намыспен жетілгенбіз,

Жібермеген есесін, қалыспаған.

 

Жетілдік, ақын  болдық жұртқа әйгілі,

Жамадық жанымызға “бұлт” қайғыны.

Сәби болғым келеді кей сәттерде,

Көңілінде болмайтын құттай мұңы.

 

Аузында алты Алаштың жүр есімім,

Жыр жазу ─ өз-өзіңмен күресуің.

Жанға ләззат, алайда кейбіреудің,

Жаралайды өсегі, тіресуі.

 

Диюы Қарасаздың,  алып күшің,

“Қойшылар” таланттыңды танытты шын.

Еркін-ау, “Аққуым да” арнағам жыр,

Сен менің жырларыма қорықшысың

 

 

 

 

Еркін-ау, ұмытпағын осы күнді,

Жасарсың қасыңа айбат, досыңа үлгі.

Көрерсің  мен өмірден өткеннен соң,

Қарасазға   береді   есімімді.

 

Амал не, ауыл жалғыз, сен де ұлысың,

Ойымның түпкі астарын сезді ме ішің.

Қарсылық танытатын ойың бар ма,

Сырыңның білсем деймін ендігісін.

 

Тұлпарсың  мен секілді сірә, дара,

Жырыңа қол соғамын,  қуана да.

Ауылын   Алматыға  алмастырған,

Сыйларсың  Қарасазды бұл ағаңа.

 

… Ерекең  жайдарлана күлімдеді,

Ғажайып  бұл жүздесу бүгін деді.

Қарасаз ол Сіздікі, түсінсеңіз,

Арманы одан биік ініңдегі.

 

 

 

 

Қуанам ниетіңнің ауғанына,

Дау жоқ, Мұқа, жетесің арманыңа.

Мұқағали ауылы көркейеді,

Ібітанов Еркінің ауданында…

 

Серікжан ҚАЖИ      

kerey.kz

Related Articles

  • Аттыға жол, ауыздыға сөз бермеген Тұрым батыр

    Әр дәуірде халықтың пана тұтар, қормал санар құрметті азаматтары болады, солардың бірі заманы Аттыға жол, ауыздыға сөз бермейтін, батырлығымен халқы жақта тұрып, мынау ортасы мен мекенін қорғау жолында сырт жауға сес болып келген Тұрым батырды туған халқы мәңгі ұматпайды. Тұрым бала күнінен балуандығымен, қамшыгерлігімен аты шыққан, есейіп ат жалын тартып міне көз алартқан жауларының бетін қайтарып көзге түскендіктен «бұл өңірде Тұрым бар» деп сырт жаулар аттап баспайтын болған. Тұрым өмірінің соңында зиратын қазып, қабырын тұрғызып қойып қажылық сапарға аттанып, қайтарында бүгінгі Семей өңірі маңына келгенде тұйықсыз дүние салып, жол жолдастары сүйекте бұзбай Сартеректегі өзі әзірлеп кеткен қабырға жеткізіп, ел, жұртына табыс етіді. Ителі руының бір мұнша атасы Ажы гүң болып

  • «Сен есірке, тыныш ұйықтат, бақ сөзіме!» /АБАЙ/

    «Сен есірке, тыныш ұйықтат, бақ сөзіме!» /АБАЙ/

    Біздің қазақта «малға достың малдан басқа мұңы жоқ» – «малдан боғы ғана бөтен» талай жарымес Абайдың атына неше түрлі сөз айтқан. Оның ішінде саудагер ғана емес, өзін “сөз ұстаған”, “ел ұстаған” санайтындар да болды. Бұларға Абайдың өзі жауап беріп кеткен: «Тыныш ұйықтат, сен есірке, бақ сөзіме!». Ал, анау жігіт «малдың буымен» негізгі ойын дұрыс жеткізе алмаған сияқты. Ол, «Құнекең малын шығындап, Абайды оқытып, жағдай жасамағанда қалай болар еді… Біз де сол Құнекең сияқтымыз…» дегенді айтпақшы болды – ау деймін… Құнекең қайда, сен қайда… «Қуаты күшті нұрлы сөз, Қуатын білген абайлар…» – дейді Абай. Сөздің қуатын білмеген өте қиын, күйіп қалуың мүмкін… Осы арада Британияның Премьер – министрі болған Бенджамин Дизраэлидің

  • Мыржақып Дулатов түрмеде жатқанда жазған өлеңі

    Мыржақып Дулатов түрмеде жатқанда жазған өлеңі

    Жеке архивімнен табылған құнды мұрағат «Мыржақып Дулатов түрмеде жатқанда жазған өлеңі) Бұл өлеңді 1980 – жылы Өр Алтайдың Көктоғай ауданына қарасты Дүре ауылында 61 жастағы Қауан Орынбасарұлы деген ақсақал айтқанынан жеке архивімде сақталып қалғанынан тауып оқырманмен бөлісіп отырмын. Ай, құдай – ау, аққа жақ, Өзіңі аян мен нақақ. Ақиқат деген жолыңнын, Абыройыңды ашпа хақ. Аятбенен қадысқа, Алла ниет ақ іске. Жан алмасам жоқ еді-ау, Жаза тартсын деген бақ. Мені соттап байлатып, Зығырданды қайнатып. Масайрасын мәз болып, Қинағанды өзің тап Жақын жерден жау шығып, Мақүл істен дау шығып. Дұшпан үстап қолымнан, Иттер тістеп тонымнан. Жаман тосу болған шақ, Түтқын болып тарығып, Жалғыз жатып зарығып, Ашу қысып ойды алып, Дерт жәйіліп бойды

  • Қазақ этногенезінің дағдарысы һам жаңа концепция

    Қазақ этногенезінің дағдарысы һам жаңа концепция

    Арма ағайын! Шағын сараптама Бірінші, қазақ этногенезінің дағдарысы келе жатыр. Дағдарысқа қарсы қазақ этногенезінің жаңа концепциясының жасалмауы алаңдатады. Біз қазір 18 ғасырлардағы қазақ хан-сұлтандары қабылдаған этногенездік концепциясымен әлі өмір сүріп келе жатырмыз. Одан кейінгі үш ғасырда колонизациялық кіріптарлық этногенездік жаңа концепцияны қабылдауға һәм трансформациялауға мұрсат бермеді. Қолданыстағы қазақ шежіресін ашып қараңыз, рулар шежіресінің концепциясы 18 ғасырларда қабылданған мизамға сәйкес келеді. Тіпті шежіредегі аталық рулар сол ғасырдағы қандайда бір тарихи тұлғадан (батырдан) бастау алады немесе шежіредегі аты аталатын рулар 18- ғасырға барып тоқтайды, ары қарай үзік-үзік. Бұл 18- ғасырдағы жаугершілік заманның талабына сай сұрыпталған қазақ этногенезінің көрінісі еді. Яғни қазақ шежіресінің концепциясы қазақ этногенезінің моделін қалыптады. Екінші, саяси және мәдени шешімдердің

  • Мемлекеттік тіл: Қауқарлы ма, әлде әлі де декларация ма?

    Мемлекеттік тіл: Қауқарлы ма, әлде әлі де декларация ма?

     Серік Ерғали Суреттер: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz сайттарынан алынды. Ата Заң жобасының талқысы Қазақстандағы ең сезімтал, ең ұзақ талқыланып келе жатқан мәселенің бірі — мемлекеттік тілдің нақты мәртебесі. Конституцияда қазақ тілі мемлекеттік тіл деп жазылғанына отыз жылдан асты. Алайда қоғамдағы шынайы сұрақ әлі де ашық: қазақ тілі — басқарудың тілі ме, әлде символдық мәртебедегі тіл ме? Тіл мәселесі неліктен шешілмей келеді? Себебі біз ұзақ уақыт бойы тілге: – мәдени құндылық ретінде ғана қарап келдік; – оны мемлекеттік басқару тілі ретінде нақты бекітпедік. Нәтижесінде: – Конституцияда бір мәтін, – тәжірибеде басқа жағдай қалыптасты. Бұл қайшылық тілдің емес, конституциялық айқындықтың әлсіздігінен туындады. 9-баптағы басты түйін Жоба бойынша: 1. Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі – қазақ тілі. 2. Мемлекеттік ұйымдарда

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: