СУ ТУРАЛЫ “УАҒЫЗ”

| Aug 25, 2015

Ғалым БОҚАШтың facebook парақшасынан алынды

“Қара су ішсең, жүрегің қараяды”, “Шикі су ішсең, шикіөкпе болып қаласың”, “Су ішкенше, шай іш”, “Терлеп тұрып су ішпе, ішің қатады”, “Жүгіріп жүріп су ішпе, ішегің түйіледі” деген сияқты қағидаттарды берік ұстанатын қазақ ауылдарынан шыққан осындағы дос-жарға айтар бір кеңесім бар. Енді бұл өтірік фәлсафамен балаларыңды уламаңдар:) Күніне бір жарым-екі литр су ішпеген бала суарылмаған шыбық құсап қатып-семіп қурап қалады. Шай мен кофе керісінше ағзадағы сұйықтықты айдап шығады (күніне бір мәрте қанып ішкенде тұрған ештеңе жоқ, әрине). Балалар таңертең тұра салып таңғы асқа дейін кем дегенде 150-200 грамм су ішсін, бүкіл ағзасы майланып, асқазаны жайланып тұрады, тәбеті ашылады, миы сергиді. Терлеп-тепшіп жұмыс істеп жатса, я ағыл-тегіл болып ойнап жүгіріп жүрсе, дорбасындағы су бөтелкесін үнемі “еміп” жүрсін. 70 пайыз судан тұратын ағзасынан термен шыққан судың орнын бірден толтырып отырсын. Кітап оқып, жазу жазып отырғанда да тура солай су ішсін. “Терлеген жоқпын ғой” деп ойламасын. Ой еңбегі ағзадағы сұйықтықты іштен тіпті қатты жандырып жібереді. Баланы iPhone-ымен бірге шағын су бөтелкесін қолынан тастамайтындай етіп “дуалап” тастау керек. Сол кезде барып дүр көтеріліп, жайқалып өскенін байқайсыз. Ағзасындағы су мөлшері қалпына келгенде екі беті нарттай қызарып, көздері жанып, дел-сал қалпы жоғалып, ұршықша шырқ үйіріліп шыға келеді. Әйтпесе совет буыны құсап жүреді, ерікті түрде өзін судан қысып, қырыққа жетпей қурап, омыртқасының шеміршегіне дейін кебірси жарылып (“грыжа диска” деген – сол), белі шойырылып, ойы шашырап:) Айтпақшы, су дегенде кәдімгі қара суды, я фильтрден ғана өткен шикі суды айтып отырмын. Қайнақ су емес. Сол қара судың емдік қасиеттерін түгел білгілеріңіз келсе, мына жапон ғалымының ғаламат еңбегін оқып шығыңыздар. Бүгінгі уағызымның тегін емес екеніне көздеріңіз жете түседі:)

The True Power of Water: Healing and Discovering Ourselves

Қазіргі биліктің ең үлкен қорқынышы…

kerey.kz

Zhalgas Yertay Конституциядан орыс тілін алып тастасақ, Ресей бізге соғыс аша ма? Билік осылай қорқыта бастады. Бірақ ол сұраққа қысқа жауап – жоқ. Себебі, Ресейге қарсы Әзірбайжан да, Армения да неше түрлі әрекетке барды, барып та жатыр, бірақ оларға қазір соғыс қаупі төніп тұрған жоқ. Бұл әдісті саяси манипуляция дейді, шын мәнінде, бұны қазіргі статус-кво жағдайын сақтап қалғысы келетін жүйенің асығыс ойлап тапқан аргументі деуге болады. Ойлап көріңізші, Ресейге біздің мемлекеттік органдар қай тілде іс-қағаз жүргізетіні емес, лоял болғанымыз керек. Ендеше, Ресей біздің лоялдығымызды сақтап қалғысы келсе, конституциядағы тіл мәселесіне қарсы болмауы керек. Себебі бұл ішкі тұрақтылық мәселесі. Дені сау елдің билігі өз көршісіне осындай қарсы аргумент айтар еді. Енді
Бізді басқарып отырған бір топ адам үшін орыс тілі – ИВЛ аппараты іспетті.

kerey.kz

Арман Әлменбет Екі-үш күн уайымға салынып кеттім. Осы соңғы жазғаным болсын. Әрі қарай Құдайға тапсырып, жұмысымды істейін. 6 ақпан күнгі ойым: Бізді басқарып отырған бір топ адам үшін орыс тілі – ИВЛ аппараты іспетті. Ковид кезінде өкпесі жұмыс істемей қалған адамдарға Түркиядан ИВЛ деген аппарат әкелгені естеріңізде ме? ИВЛ болмай, қанша адам өліп қалды. Орыс тілін алып тастасақ, Мәңгілік ел мен Есіл өзенінің ортасындағы бес-алты ғимарат босап қалады. Тек орысша ойланатын адамдар жиналып ап, өздері әдемі отыр о жерде. Менің түсінігімде, орыс тілін конститциядан алып тастау үшін оған алдын ала дайындалу керек. Соңғы екі жарым жылда осыны қатты ойланып жүрмін. Ұсынайын деп едім, қызығатын адам таба алмадым. Сөйтіп «Ана тіл
Тек тілге байланысты…

kerey.kz

Қазақ Республикасында бір ғана мемлекеттік тіл бар. Ол- қазақ тілі. Қазақ тілінен басқа ешбір екінші тілге мемлекеттік мәртебе берілмеуі керек! Отыз жылдан астам уақыттан бері геосаяси ахуалды сылтауратып келдік. Енді біздің де мінезімізді һәм мысымызды көрсететін уақыт келді. ҚР-ның азаматы һәм салық тапсырушы қатардағы тұрғыны ретінде талап етемін! Алдағы бес жылда Қазақ Республикасында елеулі демографиялық өзгерістер болады. Атап айтқанда 2030 жылынан кейін қазақтардың республикадағы жалпы үлесі 80-85% ке дейін артады. Славян халықтарының өсімі азайып 10%-ға дейін түседі. Есесіне елдегі түркітілдес өзбек, татар, ұйғырлардың өсімі еселеп өсіп тіпті 10-15 жылда орыстардың орнын басып озуы мүмкін. Сол кезде Қазақ Республикасындағы жалпы түркітілдес халықтардың үлес салмағы 85-90% ке жетеді. Нәтижесінде қазақ мектептерінің саны,
“Қазақ тілі – мемлекеттік тіл” деп жазылып тұр ғой дейді. Неге ондай сөздің пайдасы жоқ екенін түсіндірейін.

kerey.kz

“Қазақ тілі – мемлекеттік тіл” деп жазылып тұр ғой дейді. Неге ондай сөздің пайдасы жоқ екенін түсіндірейін. “Жаңа конституцияның” 9-бап 2-тармағы тұрғанда құжаттар ешқашан қазақша жасалмайды. Тек аударма тілі болып қалады. Себебі мемлекеттік бюрократия 9-баптың 2-тармағына сүйеніп, іс-қағаздарды орысша жасап үйренген. Сол себепті іс-қағаздың бәрі алдымен орысша жасалады, кейін қазақшаға қалай болса солай аударылады. Сол себепті 1-тармақтың болғаны қазақ тілінің нағыз мемлекеттік тіл мәртебесінде болуына еш көмектесе алмайды. Бір ғана жолы бар: конституцияда мемлекеттік тіл де, ресми тіл де – қазақ тілі деп тайға таңба басқандай жазылып тұруы керек. Құжаттың мемлекеттік тілдегі нұсқасының ғана заңды күші болуы тиіс. Сол кезде басқа тілдердегі нұсқасы жай аудармасы болады. Сол кезде ғана қазақ
Мемлекеттік тіл: Қауқарлы ма, әлде әлі де декларация ма?

kerey.kz

Серік Ерғали Суреттер: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz сайттарынан алынды. Ата Заң жобасының талқысы Қазақстандағы ең сезімтал, ең ұзақ талқыланып келе жатқан мәселенің бірі — мемлекеттік тілдің нақты мәртебесі. Конституцияда қазақ тілі мемлекеттік тіл деп жазылғанына отыз жылдан асты. Алайда қоғамдағы шынайы сұрақ әлі де ашық: қазақ тілі — басқарудың тілі ме, әлде символдық мәртебедегі тіл ме? Тіл мәселесі неліктен шешілмей келеді? Себебі біз ұзақ уақыт бойы тілге: – мәдени құндылық ретінде ғана қарап келдік; – оны мемлекеттік басқару тілі ретінде нақты бекітпедік. Нәтижесінде: – Конституцияда бір мәтін, – тәжірибеде басқа жағдай қалыптасты. Бұл қайшылық тілдің емес, конституциялық айқындықтың әлсіздігінен туындады. 9-баптағы басты түйін Жоба бойынша: 1. Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі – қазақ тілі. 2. Мемлекеттік ұйымдарда