1,7 МИЛЛИОН ГЕКТАР ЖЕРДІҢҚҰНЫ ҚАНША?

| Apr 11, 2016

Жердің құны

1,7 МИЛЛИОН ГЕКТАР ЖЕРДІҢҚҰНЫ ҚАНША?
======================================

Қазақтың жерінің жартысы жартылай шөлейтті, және шөлейтті . Атырау, Маңғыстаудан шығысқа қарай Торғайға дейін жосылатын ақшаңдақ жерлер жартылай шөлейтті.Орал, Ақтөбе, Қызылорда облыстарының да жарымы жартылай шөлейтке жатады. Ырғыздан басталып, сонау Балхашқа барып тірелетін Бетпақдала шөлейтті жерге жатады. Бұл жерлерді тап қазір ешкім сатып алмас. Осы биылғы шілде айында сатылатын екі миллион гектарға жуық құнарлы жерлер егін, жеміс, көкөніс өсіріуге қолайлы жерлер. Яғни, Қостанай, Көкшетау, Павлодар, Солтүстік Қазақстан, Шыңыс Қазақстан, Талдықорған, Алматы, Тараз, Шымкент облыстарының көкорай шалғыны мол, құнды жерлері. Сатылатын осы «Екі миллион гектар жердің жалпы көлемін кім біледі?” деген манағы менің сұрағыма ешкім жауап бере алмады.. Мәдениет министрі сауатсыз болып жатқан мемлекеттің қарапайым халқынан не сұрауға болады. Қарапайым халық екі миллионға жуық гектар жердің көлемі қанша екенін түсінбей жатыр. Бұл төрт бес облыстың көлеміндей жер. Және ең құнарлы, бидай шығатын, жеміс, көкөніс өсіре алатын құнарлы жерлері. Ал, енді «әлемдегі мемлекеттердің ішінде миллион гектар жер сататын мемлекет, ел бар ма” деп сұраңызшы! Жоқ қой,жоқ! Өйткені, әлемдегі кез келген мемлекет бір миллион түгілі, жүз мың гектар жерге зар болып отыр. Әлемде кішкентай жер телімі үшін соғыс болып жатыр. Мәселен Қытай, Жапония, Корея бүгіндері бір кішкентай арал үшін қырылысқалы жатыр.Ертедегі тарихтанда мысал келтіруге болады. Патшалық Ресей кезінде шамалы ақша үшін Алясканы Америкаға беріп жіберген. Ресей қазір сол жерді триллион ақша берсе де, Америка оны қайтарып бермес еді.
Сондай ақ, Куриль аралдары үшін Жапония жүз миллиондаған доллар берсе де, Ресей, Жапонияға ол аралды қайтармауы мүмкін. Айтайын дегенім, Жердің құны өте қымбат. Мысалға, қазақстанның Ұлттық қорында 70 миллиард доллар бар делік. Ұлттық қор осы 70-миллиард долларға Қазақ халқы үшін әлемнің басқа мемлекетінен 1миллион гектар ЖЕР сатып ала алар ма еді?. Тіпті сонау Оңтүстік Африкаданда, Оңтүстік Америкаданда Триллионға жер сатып ала алмас еді! Өйткені, әлемде бізден басқа ондай үлкен көлемде жер сататын мемлекет жоқ! Жер үшін әлемде соғыс болып келді, соғыс болып жатыр.Осындай кезде, кризисті сылтау етіп, Қазақ жерінің жартысын жекеге сатып жіберу- тарихта қайталанбайтын сұмдық!
Жұмат ӘНЕСҰЛЫ, журналист жазушы

kerey.kz

Қазақ тілінің болашағы енді демографияға тіреліп тұрған жоқ.

kerey.kz

Zhalgas Yertay Қазақ тілінің болашағы енді демографияға тіреліп тұрған жоқ. Ол халықтың ішкі күші мен биліктің саяси еркіне қарайлап тұр Ертеректен бастайық. Баяғыда қазақтың басты проблемасы санында еді, ол рас. Қазақтар өз жерінде азшылыққа айналған-ды. Ал қалада қазақша есту қиын болатын. Мектептерде, университеттерде, мемлекеттік басқаруда, бизнесте қазақ тілі шеттетілді. Сол кезде қазақ тілінің тағдыры демографияға тәуелді еді. Бұл логика ұзақ уақыт дұрыс саналған. Бірақ бүгінгі Қазақстанға қарасақ, жағдай өзгерді. Қазақтар көпшілікке айналды. Қазақ тілін түсінетіндер мен сөйлейтіндер саны бұрын-соңды болмаған деңгейге жетті. Қазақ мектебіне баратын балалардың саны жыл сайын артып келеді. Қазақ тілі күнделікті өмірдің негізгі тіліне айналды. Бірақ неге тіл мәселесі әлі өзекті болып тұр? Мәселе санға емес, санаға
Қазақ этногенезінің дағдарысы һам жаңа концепция

kerey.kz

Арма ағайын! Шағын сараптама Бірінші, қазақ этногенезінің дағдарысы келе жатыр. Дағдарысқа қарсы қазақ этногенезінің жаңа концепциясының жасалмауы алаңдатады. Біз қазір 18 ғасырлардағы қазақ хан-сұлтандары қабылдаған этногенездік концепциясымен әлі өмір сүріп келе жатырмыз. Одан кейінгі үш ғасырда колонизациялық кіріптарлық этногенездік жаңа концепцияны қабылдауға һәм трансформациялауға мұрсат бермеді. Қолданыстағы қазақ шежіресін ашып қараңыз, рулар шежіресінің концепциясы 18 ғасырларда қабылданған мизамға сәйкес келеді. Тіпті шежіредегі аталық рулар сол ғасырдағы қандайда бір тарихи тұлғадан (батырдан) бастау алады немесе шежіредегі аты аталатын рулар 18- ғасырға барып тоқтайды, ары қарай үзік-үзік. Бұл 18- ғасырдағы жаугершілік заманның талабына сай сұрыпталған қазақ этногенезінің көрінісі еді. Яғни қазақ шежіресінің концепциясы қазақ этногенезінің моделін қалыптады. Екінші, саяси және мәдени шешімдердің
ҒАЛЫМ БОҚАШ. «Өзіне ар тұтқан, жаттан зар тұтады!»

kerey.kz

Екі мыңыншы жылдардың басында қазақ руханиятында ерекше басылымдар болды. Атап айтсақ, Атырау шәрінде шыққан «Алтын Орда» газеті болса, одан кейінгісі Алматы қаласында шығып тұрған «Жас қазақ», сондай-ақ «Шетел Әдебиеті» сынды газеттер еді. «Алтын Орда» газетіне Мейірхан Ақдәулетұлы, ал қалған екеуіне Талғат Ешен мен Ардақ Нұрғазы іспетті қазақтың интеллектуал азаматтары бас редактор болған еді. Бәрі де есімдері елге мәлім, ғажайып ақындар. Бәз біреулердің: «Журналист болмаса, ақын ешқашан жарытып газет шығара алмайды», – деген сыпсың сөздерінің ауызына құм құйып, әлгі әпербақан түсініктің аяғын көктен келтірген де осы талантты қаламгерлер болды. «Әдебиет порталы» «УАҚЫТ ПЕН КЕҢІСТІК…» айдарымен тек аталған осы басылымдар ғана емес, жаңа ғасырдың басында қазақ баспасөзінде жарық көрген небір жілікті жазбалар мен танымдық
Тоқаев мырза тіл жайлы тағы бірдеңе депті

kerey.kz

Zhalgas Yertay Орыс тілінің мәртебесін еш төмендетпедік, оның бәрі күңкіл сөз деген екен. Қазақ тілінің де мәртебесі төмендеді деп байбалам салмаңдар деп ұрсыпты. Алдымен жауабы жоқ сұрақтардан бастайық. Тоқаев мырза, егер ештеңе өзгермесе, онда “тең” сөзінің “қатарға” ауысуы жай көз алдау әрекеті ме? Қоғамдағы градусты басуға талпыныс қана ма? Қазіргі мемлекеттік бюрократиялық аппараттың статус-квоны сақтап қалуға тырысуы деп бағаласа бола ма? Енді Тоқаев мырзаның әр сөзіне тоқталсақ.“Жаңа Конституция мәтінінің ресми құжат ретінде қазақ және орыс тілдерінде жариялануы көп нәрсені аңғартпай ма? Бұл жерде түсініктеме беріп, ақталудың өзі артық”Иә, қазіргі қазақ тілінің проблемасы да сол – қазақ тілі мен орыс тілінің құқықтық теңдігі мемлекеттік тілді кемсітіп тұр. Өйткені бюрократия құжаттарды орысша әзірлеп, кейін
Конституцияда қазақ тілін мемлекеттік әрі ресми тіл етсек, басқа тілдердің құқы шектеле ме?

kerey.kz

Бұған нақты жауап – жоқ, бұл шешімнен ешбір тілдің, соның ішінде, орыс тілінің де құқы шектелмейді. Неге? Өйткені конституциядағы мемлекеттік тіл мәртебесі биліктің жұмыс тілін ғана реттейді. Ол норманың қарапайым адамдардың қатынас тіліне қатысы жоқ. Яғни, мемлекеттік тіл – мемлекеттік органдар мен жергілікті өзін-өзі басқару ұйымдары жұмыс істейтін тіл деген сөз. Бұл шешім орысша сөйлейтіндердің құқығын шектемейді, орысша сөйлеуге тыйым салмайды. Қарапайым адамдар үйінде, қоғамдық орындарда, бизнесте, медиа мен мәдениет ошақтарында қалаған тілінде сөйлей де, жұмыс істей де алады. Бұған конституцияның басқа баптары нақты кепіл болып отыр. Ал жаңа конституцияда 9-баптың 2-тармағы қазіргі күйінде қалса, бұл – қазақ тілінің құқығын шектейді. Себебі мемлекеттік органдар құжаттарды өздері үйренгендей алдымен орысша жазып,