РЕСЕЙ тілінде сөйлеген ҚАСЫМОВТЫ ШИПОВСКИХ ҚАЗАҚША сөйлете алмады…

| May 16, 2016

Жарайсың, депутат! Жарамайсың министр!

Жезқазғандағы көлік жүргізушісі бетіне кіші дәретін шашып жіберген полицейге қатысты үкім қайта қаралуы мүмкін деп хабарлайды КТК арнасы.

Калмуханбет касымов 2 5 жылға сотталған Төлеген Игібековке Ішкі істер министрінің өзі араша түсті. Қалмұхамбет Қасымов кесілген жазамен келіспей, Жоғары сотқа хат жазыпты. Мәжіліске есеп беруге келген министрден қарамағындағы сақшыны қалайда қорғап қалуды депутаттар да талап етті.

Әдетте, әр дүйсенбі мәжіліс министрлерді қабылдайды. Кезек Қалмұхамбет Қасымовқа келіпті. Ішкі істер министрі есеп бермес бұрын полицейлердің жаңа құрал-жабдықтарын көрсетіп, депутаттардың көңілін ауламақ болған. Мәжілісмендер көрмеге аса қызыға қоймады. Бірден министрден 5 жылға сотталған жезқазғандық полицейдің тағдырына араша түсуді талап етті. Қасымов та қарап қалмапты.

“Үкімге қарсылық білдірдік. Жоғары сотқа хат жаздым. Полицей 5 жылға сотталды. Ал, тәртіпсіз жүргізуші жазаланбады. Сот сараптамасы да оның денесі жарақтанбағанын дәлелдеп берді”, – дейді Ішкі істер министрі Қалмұхамбет Қасымов.

Оқиға былтыр болған. Төлеген Игібеков кезекшілік кезінде мас жүргізушіні тоқтатады. Оның спирттік ішімдік ішкенін дәрігерлер де растаған. Алайда, мұны мойындамаған жүргізуші кіші дәретін сақшының бетіне шашып жіберген. Жауап ретінде полицейдің жүргізушіні шапалақпен тартып жіберуін, сот ауыр қылмыс деп, 5 жылға соттап жіберген. Мәжілісмендер енді мас азаматтың да жазалануын талап етуде. Қазір онсыз да бұл салада адам тұрақтамайды. Жылына 6 жарым мың полицей қызметтін тастап кетеді екен. Өйткені, жұмыс ауыр, жалақы өте төмен.

“Енді осының алдын тоқтатпайтын болатын болсақ, халқымыз осы ішкі істер қызметкерлерін ауданнан қуып шығатын шығар. Осыны сіз тікелей бақылауыңызға ала аласыз ба?”, – деді мәжіліс депутаты Омархан Өксікбаев.

Жасөспірімдер арасындағы қылмыстың статистикасынан да адам шошиды. Кәмелеттік жасқа толмаған 100 мыңнан астам бала Ішкі істер министрілігінің бақылауында тұр. Жасөспірімдердің қолынан былтыр 23 азамат өлім құшқан. Бұған жүздеген ұрлық-қарлық, ұрып-соғуды қосыңыз. шиповских

“Соңғы 8 жылдың көлемінде республика бойынша уақытша оқшаулау орталығы, бейімделу мекемелеріне 70 мыңнан астам кәмелеттік жасқа толмаған жасөспірімдер жеткізілді. Сізге сұрағым, осы көрсеткіштерді азайту үшін қазіргі кезде нақты қандай іс-шаралар қолданып жатырсыздар?”, – деді мәжіліс депутаты Геннадий Шиповских.

Бұл ең жас мәжілісменнің алғаш рет депутат ретінде сөз алуы. Алайда, қазақша сұрақ қойған Шиповскихке Қасымов мемлекеттік тілінде жауап беруге жарамады.

“Сұраққа рахмет! Рұқсат болса, мен орысша жауап берейін. Я сказал, что нам надо заниматься. Какие школы нам надо решать. Всего у нас 8 учебных заведений и всего одна спецшкола для тех, кто совершил преступление”, – деді Ішкі істер министрі.

Жасөспірімдер арасындағы қылмыстың артуына бірден-бір себеп – мектеп инспекторлары жетіспейді екен. Оған қоса, тәртібі қиын балаларды оқытатын арнайы мекеме де жоқтың қасы.

Бұдан бөлек, мәжілісмендер Ішкі істер министрінен жұрт түнде көңіл көтеретін орындарда қатаң тәртіп ортануды талап етті. Басқа қаланы айтпағанда, Астанада жеңіл жүрісті қыздар мен нашақорлар бас қосатын кафе, бардың қаптап кеткені соншалық, Лас Вегас жолда қалады дейді депутаттар. Сондықтан, мәжілісмендер түнгі 12-ден кейін спирттік ішімдікті тұтынуға мүлдем тыйым салуды ұсынды.

Дерек көзі: КТК

Наурыз мерекесі құрметіне Панфилов көшесіндегі Сахнада «Ән қанатындағы Наурыз» атты дәстүрлі өнерде жүрген жас орындаушылардың ән кеші өтті.

kerey.kz

Бүгін Алматы қаласы әкімдігі Мәдениет басқармасының ұйымдастыруымен Панфилов көшесі бойындағы сахнада Наурыз мерекесіне арналған «Ән қанатындағы Наурыз» атты жас орындаушылардың дәстүрлі ән кеші жоғары деңгейде өтті. Алматы қаласы ХХ ғасырдың 30-жылдарынан бастап ұлт мәдениетінің ұйытқысы, ордасы қызметін атқарып келеді. Дәстүрлі өнердің ірі өкілдері, зерттеушілері осы қалада тұрып, еңбек етті. Қазір де профессионалдық типтегі дәстүрлі музыканың ең ірі ошағы – Алматы. Мұнда этномузыканың белгілі қайраткерлері, дәстүрлі домбырашы, қобызшы, сыбызғышы, әнші-термешілер әзірлейтін арнаулы орта және жоғары оқу орындары, өнер ұжымдары шоғырланған. Қазақ көне музыка аспаптарының жер бетіндегі жалғыз музейі мен еліміздегі жалғыз дәстүрлі өнер театры да осында. Соңғы уақыттары Алматы қаласында дәстүрлі өнерді насихаттап жүрген жас өнерпаздардың арнайы ән кеші өтпеп еді.
АҚШ Иранның Харк аралын басып ала ма?

kerey.kz

Киан ШАРИФИ Иран ислам республикасына тиесілі Харк аралы. Америка мен Израильдің Иранға әуе шабуылдары жалғасып жатқан тұста АҚШ-тағы саяси ортада ислам республикасына тиесілі Харк аралын басып алу идеясы талқылана бастады. Сарапшылардың айтуынша, Вашингтон Ирандағы мұнай экспортының негізгі ошағы саналатын Харк аралын нысанаға алуы әбден мүмкін. Бұл санкциялар құрсауындағы Иран экономикасын құлатпай ұстап тұрған басты табыс көзін жауып тастауы ықтимал. Алайда Иран мұнай экспортының 90 пайызын қамтамасыз ететін Парсы шығанағындағы шағын аралды басып алса, бұл АҚШ пен Израильдің Иранға қарсы соғысын тіпті ушықтырып жіберуі мүмкін. Мұның өзі де Иран экономикасын толық құрдымға жібере алмайды дейді сарапшылар. 7 наурызда Axios басылымы АҚШ әкімшілігі Харк аралын басып алу мүмкіндігін талқылағанын хабарлады . Иран бұл аралға
Тоқаев мырза тіл жайлы тағы бірдеңе депті

kerey.kz

Zhalgas Yertay Орыс тілінің мәртебесін еш төмендетпедік, оның бәрі күңкіл сөз деген екен. Қазақ тілінің де мәртебесі төмендеді деп байбалам салмаңдар деп ұрсыпты. Алдымен жауабы жоқ сұрақтардан бастайық. Тоқаев мырза, егер ештеңе өзгермесе, онда “тең” сөзінің “қатарға” ауысуы жай көз алдау әрекеті ме? Қоғамдағы градусты басуға талпыныс қана ма? Қазіргі мемлекеттік бюрократиялық аппараттың статус-квоны сақтап қалуға тырысуы деп бағаласа бола ма? Енді Тоқаев мырзаның әр сөзіне тоқталсақ.“Жаңа Конституция мәтінінің ресми құжат ретінде қазақ және орыс тілдерінде жариялануы көп нәрсені аңғартпай ма? Бұл жерде түсініктеме беріп, ақталудың өзі артық”Иә, қазіргі қазақ тілінің проблемасы да сол – қазақ тілі мен орыс тілінің құқықтық теңдігі мемлекеттік тілді кемсітіп тұр. Өйткені бюрократия құжаттарды орысша әзірлеп, кейін
Конституцияда қазақ тілін мемлекеттік әрі ресми тіл етсек, басқа тілдердің құқы шектеле ме?

kerey.kz

Бұған нақты жауап – жоқ, бұл шешімнен ешбір тілдің, соның ішінде, орыс тілінің де құқы шектелмейді. Неге? Өйткені конституциядағы мемлекеттік тіл мәртебесі биліктің жұмыс тілін ғана реттейді. Ол норманың қарапайым адамдардың қатынас тіліне қатысы жоқ. Яғни, мемлекеттік тіл – мемлекеттік органдар мен жергілікті өзін-өзі басқару ұйымдары жұмыс істейтін тіл деген сөз. Бұл шешім орысша сөйлейтіндердің құқығын шектемейді, орысша сөйлеуге тыйым салмайды. Қарапайым адамдар үйінде, қоғамдық орындарда, бизнесте, медиа мен мәдениет ошақтарында қалаған тілінде сөйлей де, жұмыс істей де алады. Бұған конституцияның басқа баптары нақты кепіл болып отыр. Ал жаңа конституцияда 9-баптың 2-тармағы қазіргі күйінде қалса, бұл – қазақ тілінің құқығын шектейді. Себебі мемлекеттік органдар құжаттарды өздері үйренгендей алдымен орысша жазып,
Қазіргі биліктің ең үлкен қорқынышы…

kerey.kz

Zhalgas Yertay Конституциядан орыс тілін алып тастасақ, Ресей бізге соғыс аша ма? Билік осылай қорқыта бастады. Бірақ ол сұраққа қысқа жауап – жоқ. Себебі, Ресейге қарсы Әзірбайжан да, Армения да неше түрлі әрекетке барды, барып та жатыр, бірақ оларға қазір соғыс қаупі төніп тұрған жоқ. Бұл әдісті саяси манипуляция дейді, шын мәнінде, бұны қазіргі статус-кво жағдайын сақтап қалғысы келетін жүйенің асығыс ойлап тапқан аргументі деуге болады. Ойлап көріңізші, Ресейге біздің мемлекеттік органдар қай тілде іс-қағаз жүргізетіні емес, лоял болғанымыз керек. Ендеше, Ресей біздің лоялдығымызды сақтап қалғысы келсе, конституциядағы тіл мәселесіне қарсы болмауы керек. Себебі бұл ішкі тұрақтылық мәселесі. Дені сау елдің билігі өз көршісіне осындай қарсы аргумент айтар еді. Енді