|  |  |  | 

جاڭالىقتار ساياسات الەۋمەت

رەسەي تىلىندە سويلەگەن قاسىموۆتى شيپوۆسكيح قازاقشا سويلەتە المادى…

جارايسىڭ، دەپۋتات!  جارامايسىڭ مينيستر!

جەزقازعانداعى كولىك جۇرگىزۋشىسى بەتىنە كىشى دارەتىن شاشىپ جىبەرگەن پوليتسەيگە قاتىستى ۇكىم قايتا قارالۋى مۇمكىن دەپ حابارلايدى كتك ارناسى.

 كالمۋحانبەت كاسىموۆ 2  5 جىلعا سوتتالعان تولەگەن يگىبەكوۆكە ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ءوزى اراشا ءتۇستى. قالمۇحامبەت قاسىموۆ كەسىلگەن جازامەن كەلىسپەي، جوعارى سوتقا حات جازىپتى. ماجىلىسكە ەسەپ بەرۋگە كەلگەن مينيستردەن قاراماعىنداعى ساقشىنى قالايدا قورعاپ قالۋدى دەپۋتاتتار دا تالاپ ەتتى.

ادەتتە، ءار دۇيسەنبى ءماجىلىس مينيسترلەردى قابىلدايدى. كەزەك قالمۇحامبەت قاسىموۆقا كەلىپتى. ىشكى ىستەر ءمينيسترى ەسەپ بەرمەس بۇرىن پوليتسەيلەردىڭ جاڭا قۇرال-جابدىقتارىن كورسەتىپ، دەپۋتاتتاردىڭ كوڭىلىن اۋلاماق بولعان. ماجىلىسمەندەر كورمەگە اسا قىزىعا قويمادى. بىردەن مينيستردەن 5 جىلعا سوتتالعان جەزقازعاندىق پوليتسەيدىڭ تاعدىرىنا اراشا ءتۇسۋدى تالاپ ەتتى. قاسىموۆ تا قاراپ قالماپتى.

“ۇكىمگە قارسىلىق بىلدىردىك. جوعارى سوتقا حات جازدىم. پوليتسەي 5 جىلعا سوتتالدى. ال، ءتارتىپسىز جۇرگىزۋشى جازالانبادى. سوت ساراپتاماسى دا ونىڭ دەنەسى جاراقتانباعانىن دالەلدەپ بەردى”، – دەيدى ىشكى ىستەر ءمينيسترى قالمۇحامبەت قاسىموۆ.

وقيعا بىلتىر بولعان. تولەگەن يگىبەكوۆ كەزەكشىلىك كەزىندە ماس جۇرگىزۋشىنى توقتاتادى. ونىڭ سپيرتتىك ىشىمدىك ىشكەنىن دارىگەرلەر دە راستاعان. الايدا، مۇنى مويىنداماعان جۇرگىزۋشى كىشى دارەتىن ساقشىنىڭ بەتىنە شاشىپ جىبەرگەن. جاۋاپ رەتىندە پوليتسەيدىڭ جۇرگىزۋشىنى شاپالاقپەن تارتىپ جىبەرۋىن، سوت اۋىر قىلمىس دەپ، 5 جىلعا سوتتاپ جىبەرگەن. ماجىلىسمەندەر ەندى ماس ازاماتتىڭ دا جازالانۋىن تالاپ ەتۋدە. قازىر ونسىز دا بۇل سالادا ادام تۇراقتامايدى. جىلىنا 6 جارىم مىڭ پوليتسەي قىزمەتتىن تاستاپ كەتەدى ەكەن. ويتكەنى، جۇمىس اۋىر، جالاقى وتە تومەن.

“ەندى وسىنىڭ الدىن توقتاتپايتىن بولاتىن بولساق، حالقىمىز وسى ىشكى ىستەر قىزمەتكەرلەرىن اۋداننان قۋىپ شىعاتىن شىعار. وسىنى ءسىز تىكەلەي باقىلاۋىڭىزعا الا الاسىز با؟”، – دەدى ماجىلىس دەپۋتاتى ومارحان وكسىكباەۆ.

جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى قىلمىستىڭ ستاتيستيكاسىنان دا ادام شوشيدى. كامەلەتتىك جاسقا تولماعان 100 مىڭنان استام بالا ىشكى ىستەر مينيسترىلىگىنىڭ باقىلاۋىندا تۇر. جاسوسپىرىمدەردىڭ قولىنان بىلتىر 23 ازامات ءولىم قۇشقان. بۇعان جۇزدەگەن ۇرلىق-قارلىق، ۇرىپ-سوعۋدى قوسىڭىز. شيپوۆسكيح

“سوڭعى 8 جىلدىڭ كولەمىندە رەسپۋبليكا بويىنشا ۋاقىتشا وقشاۋلاۋ ورتالىعى، بەيىمدەلۋ مەكەمەلەرىنە 70 مىڭنان استام كامەلەتتىك جاسقا تولماعان جاسوسپىرىمدەر جەتكىزىلدى. سىزگە سۇراعىم، وسى كورسەتكىشتەردى ازايتۋ ءۇشىن قازىرگى كەزدە ناقتى قانداي ءىس-شارالار قولدانىپ جاتىرسىزدار؟”، – دەدى ماجىلىس دەپۋتاتى گەننادي شيپوۆسكيح.

بۇل ەڭ جاس ماجىلىسمەننىڭ العاش رەت دەپۋتات رەتىندە ءسوز الۋى. الايدا، قازاقشا سۇراق قويعان شيپوۆسكيحكە قاسىموۆ مەملەكەتتىك تىلىندە جاۋاپ بەرۋگە جارامادى.

“سۇراققا راحمەت! رۇقسات بولسا، مەن ورىسشا جاۋاپ بەرەيىن. يا سكازال، چتو نام نادو زانيماتسيا. كاكيە شكولى نام نادو رەشات. ۆسەگو ۋ ناس 8 ۋچەبنىح زاۆەدەني ي ۆسەگو ودنا سپەتسشكولا دليا تەح، كتو سوۆەرشيل پرەستۋپلەنيە”، – دەدى ىشكى ىستەر ءمينيسترى.

جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى قىلمىستىڭ ارتۋىنا بىردەن-ءبىر سەبەپ – مەكتەپ ينسپەكتورلارى جەتىسپەيدى ەكەن. وعان قوسا، ءتارتىبى قيىن بالالاردى وقىتاتىن ارنايى مەكەمە دە جوقتىڭ قاسى.

بۇدان بولەك، ماجىلىسمەندەر ىشكى ىستەر مينيسترىنەن جۇرت تۇندە كوڭىل كوتەرەتىن ورىنداردا قاتاڭ ءتارتىپ ورتانۋدى تالاپ ەتتى. باسقا قالانى ايتپاعاندا، استانادا جەڭىل ءجۇرىستى قىزدار مەن ناشاقورلار باس قوساتىن كافە، باردىڭ قاپتاپ كەتكەنى سونشالىق، لاس ۆەگاس جولدا قالادى دەيدى دەپۋتاتتار. سوندىقتان، ماجىلىسمەندەر تۇنگى 12-دەن كەيىن سپيرتتىك ىشىمدىكتى تۇتىنۋعا مۇلدەم تىيىم سالۋدى ۇسىندى.

دەرەك كوزى: كتك

Related Articles

  • Tridon Mk2 زەنيتتىك قوندىرعى

    Tridon Mk2 زەنيتتىك قوندىرعى

    شۆەتسيا مەن دانيا ۋكرايناعا ارناپ بريتان-شۆەد وندىرىسىندەگى زاماناۋي Tridon Mk2 زەنيتتىك قوندىرعىلارىن ساتىپ الۋعا بىرىگىپ كىرىستى. كەشەن اسىرەسە جاقىن قاشىقتىقتا ۇشاتىن يراندىق «شاحەد» دروندارىنا قارسى ەڭ ءتيىمدى قارۋدىڭ ءبىرى. قازىرگى ۋاقىتتا Tridon Mk2 ءوز كلاسىنداعى ەڭ وزىق اۋە شابۋىلىنا قارسى جۇيە سانالادى. Tridon Mk2 زەنيتتىك قوندىرعىسىنىڭ باستى ەرەكشەلىگى اتىس قارقىنى. ول مينۋتىنا 300 وققا دەيىن جاۋدىرا الادى. وسىلايشا اۋە كەڭىستىگىنە ەنەتىن شاعىن درونداردىڭ كوزىن جىلدام ءارى ءدال جويۋعا مۇمكىندىك تۋادى. تاعى ءبىر ارتىقشىلىعى اتىلاتىن 40-مم سناريادتاردىڭ قۇنى نەبارى 27 دوللاردى قۇرايدى. ەكونوميكالىق تۇرعىدان ءتيىمدى ەكەنىن دالەلدەيدى. قارۋ-جاراق سالاسىنداعى ماماندار ۋكرايناداعى اسكەري قاقتىعىستاردى ەسكەرە وتىرىپ، ارزان ءارى ءتيىمدى اۋە قورعانىسى قارۋىنا سۇرانىس جوعارى ەكەنىن ايتادى. Tridon Mk2 جۇيەسىندە قولدانىلاتىن ارنايى بريتاندىق

  • تەك تىلگە بايلانىستى…

    تەك تىلگە بايلانىستى…

    قازاق رەسپۋبليكاسىندا ءبىر عانا مەملەكەتتىك ءتىل بار. ول- قازاق ءتىلى. قازاق تىلىنەن باسقا ەشبىر ەكىنشى تىلگە مەملەكەتتىك مارتەبە بەرىلمەۋى كەرەك! وتىز جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى گەوساياسي احۋالدى سىلتاۋراتىپ كەلدىك. ەندى ءبىزدىڭ دە مىنەزىمىزدى ءھام مىسىمىزدى كورسەتەتىن ۋاقىت كەلدى. قر-نىڭ ازاماتى ءھام سالىق تاپسىرۋشى قاتارداعى تۇرعىنى رەتىندە تالاپ ەتەمىن! الداعى بەس جىلدا قازاق رەسپۋبليكاسىندا ەلەۋلى دەموگرافيالىق وزگەرىستەر بولادى. اتاپ ايتقاندا 2030 جىلىنان كەيىن قازاقتاردىڭ رەسپۋبليكاداعى جالپى ۇلەسى 80-85% كە دەيىن ارتادى. سلاۆيان حالىقتارىنىڭ ءوسىمى ازايىپ 10%-عا دەيىن تۇسەدى. ەسەسىنە ەلدەگى تۇركىتىلدەس وزبەك، تاتار، ۇيعىرلاردىڭ ءوسىمى ەسەلەپ ءوسىپ ءتىپتى 10-15 جىلدا ورىستاردىڭ ورنىن باسىپ وزۋى مۇمكىن. سول كەزدە قازاق رەسپۋبليكاسىنداعى جالپى تۇركىتىلدەس حالىقتاردىڭ ۇلەس سالماعى 85-90% كە جەتەدى. ناتيجەسىندە قازاق مەكتەپتەرىنىڭ سانى،

  • قىزىق…

    قىزىق…

    1989 جىلى قازاق سسر-دىڭ مەملەكەتتىك ءتىلى بىرەۋ، ول قازاق ءتىلى بولعان. 2026 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا مەملەكەتتىك ءتىل بىرەۋ، ول قازاق ءتىلى بولماق. ماسەلە، 37 جىلدان بەرى پۋبليكاتسياعا ءتىل تۋرالى باپتىڭ 1- تارماعىن كورسەتىپ (قوعامداعى ۇلتشىلدىقتى باسۋ ءۇشىن) ال ىسجۇزىندە 2- تارماقپەن باسا جۇمىس ىستەۋىندە جاتىر. 1989 جىلدان بەرى قازاق ءتىلىنىڭ قۇزىرەتى كونستيتۋتسيانىڭ كۇشىنەن كوبىرەك قازاق ۇلتشىلارىنىڭ ينەرتسياسىنىڭ ارقاسىندا وركەندەدى. ويتكەنى قازاقتىلدى ورتا ۋربانيزاتسيالاندى، بىلايشا ايتقاندا قالاداعى مادەني ايماقتاردى قازاقتىلدى ىشكى ميگراتسيا باسىپ الدى. قازاقشا مەكتەپ، بالا-باقشا، ورتا جانە شاعىن بيزنەس تب ءبارى ىشكى ميگراتسيا مەن ۋربانيزاتسيانىڭ ەسەبىندە كوبەيدى. كونستيتۋتسيادا مەم-ءتىل قازاق ءتىلى دەپ كورسەتىلسە دە مەم-جۇيە 2-تارماقپەن جۇمىس جاسادى. ال كەيبىر مەكەمەلەر مەن وبلىستارداعى قازاق تىلىنە باسىمدىقتىڭ بەرىلۋى تىكەلەي دەموگرافيالىق

  • “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

    “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

    “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن. “جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ” 9-باپ 2-تارماعى تۇرعاندا قۇجاتتار ەشقاشان قازاقشا جاسالمايدى. تەك اۋدارما ءتىلى بولىپ قالادى. سەبەبى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيا 9-باپتىڭ 2-تارماعىنا سۇيەنىپ، ءىس-قاعازداردى ورىسشا جاساپ ۇيرەنگەن. سول سەبەپتى ءىس-قاعازدىڭ ءبارى الدىمەن ورىسشا جاسالادى، كەيىن قازاقشاعا قالاي بولسا سولاي اۋدارىلادى. سول سەبەپتى 1-تارماقتىڭ بولعانى قازاق ءتىلىنىڭ ناعىز مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسىندە بولۋىنا ەش كومەكتەسە المايدى. ءبىر عانا جولى بار: كونستيتۋتسيادا مەملەكەتتىك ءتىل دە، رەسمي ءتىل دە – قازاق ءتىلى دەپ تايعا تاڭبا باسقانداي جازىلىپ تۇرۋى كەرەك. قۇجاتتىڭ مەملەكەتتىك تىلدەگى نۇسقاسىنىڭ عانا زاڭدى كۇشى بولۋى ءتيىس. سول كەزدە باسقا تىلدەردەگى نۇسقاسى جاي اۋدارماسى بولادى. سول كەزدە عانا قازاق

  • مەملەكەتتىك ءتىل: قاۋقارلى ما، الدە ءالى دە دەكلاراتسيا ما؟

    مەملەكەتتىك ءتىل: قاۋقارلى ما، الدە ءالى دە دەكلاراتسيا ما؟

     سەرىك ەرعالي سۋرەتتەر: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz سايتتارىنان الىندى. اتا زاڭ جوباسىنىڭ تالقىسى قازاقستانداعى ەڭ سەزىمتال، ەڭ ۇزاق تالقىلانىپ كەلە جاتقان ماسەلەنىڭ ءبىرى — مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ ناقتى مارتەبەسى. كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلى مەملەكەتتىك ءتىل دەپ جازىلعانىنا وتىز جىلدان استى. الايدا قوعامداعى شىنايى سۇراق ءالى دە اشىق: قازاق ءتىلى — باسقارۋدىڭ ءتىلى مە، الدە سيمۆولدىق مارتەبەدەگى ءتىل مە؟ ءتىل ماسەلەسى نەلىكتەن شەشىلمەي كەلەدى؟ سەبەبى ءبىز ۇزاق ۋاقىت بويى تىلگە: – مادەني قۇندىلىق رەتىندە عانا قاراپ كەلدىك; – ونى مەملەكەتتىك باسقارۋ ءتىلى رەتىندە ناقتى بەكىتپەدىك. ناتيجەسىندە: – كونستيتۋتسيادا ءبىر ءماتىن، – تاجىريبەدە باسقا جاعداي قالىپتاستى. بۇل قايشىلىق ءتىلدىڭ ەمەس، كونستيتۋتسيالىق ايقىندىقتىڭ السىزدىگىنەن تۋىندادى. 9-باپتاعى باستى ءتۇيىن جوبا بويىنشا: 1. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىلى – قازاق ءتىلى. 2. مەملەكەتتىك ۇيىمداردا

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: