РЕСЕЙ тілінде сөйлеген ҚАСЫМОВТЫ ШИПОВСКИХ ҚАЗАҚША сөйлете алмады…

RESEY tilinde söylegen QASIMOVTI ŞIPOVSKIH QAZAQŞA söylete almadı…

| May 16, 2016

Jaraysıñ, deputat! Jaramaysıñ ministr!

Jezqazğandağı kölik jürgizuşisi betine kişi däretin şaşıp jibergen policeyge qatıstı ükim qayta qaraluı mümkin dep habarlaydı KTK arnası.

Kalmuhanbet kasımov 2 5 jılğa sottalğan Tölegen Igibekovke İşki ister ministriniñ özi araşa tüsti. Qalmwhambet Qasımov kesilgen jazamen kelispey, Joğarı sotqa hat jazıptı. Mäjiliske esep beruge kelgen ministrden qaramağındağı saqşını qalayda qorğap qaludı deputattar da talap etti.

Ädette, är düysenbi mäjilis ministrlerdi qabıldaydı. Kezek Qalmwhambet Qasımovqa kelipti. İşki ister ministri esep bermes bwrın policeylerdiñ jaña qwral-jabdıqtarın körsetip, deputattardıñ köñilin aulamaq bolğan. Mäjilismender körmege asa qızığa qoymadı. Birden ministrden 5 jılğa sottalğan jezqazğandıq policeydiñ tağdırına araşa tüsudi talap etti. Qasımov ta qarap qalmaptı.

“Ükimge qarsılıq bildirdik. Joğarı sotqa hat jazdım. Policey 5 jılğa sottaldı. Al, tärtipsiz jürgizuşi jazalanbadı. Sot saraptaması da onıñ denesi jaraqtanbağanın däleldep berdi”, – deydi İşki ister ministri Qalmwhambet Qasımov.

Oqiğa bıltır bolğan. Tölegen Igibekov kezekşilik kezinde mas jürgizuşini toqtatadı. Onıñ spirttik işimdik işkenin därigerler de rastağan. Alayda, mwnı moyındamağan jürgizuşi kişi däretin saqşınıñ betine şaşıp jibergen. Jauap retinde policeydiñ jürgizuşini şapalaqpen tartıp jiberuin, sot auır qılmıs dep, 5 jılğa sottap jibergen. Mäjilismender endi mas azamattıñ da jazalanuın talap etude. Qazir onsız da bwl salada adam twraqtamaydı. Jılına 6 jarım mıñ policey qızmettin tastap ketedi eken. Öytkeni, jwmıs auır, jalaqı öte tömen.

“Endi osınıñ aldın toqtatpaytın bolatın bolsaq, halqımız osı işki ister qızmetkerlerin audannan quıp şığatın şığar. Osını siz tikeley baqılauıñızğa ala alasız ba?”, – dedi mäjilis deputatı Omarhan Öksikbaev.

Jasöspirimder arasındağı qılmıstıñ statistikasınan da adam şoşidı. Kämelettik jasqa tolmağan 100 mıñnan astam bala İşki ister ministriliginiñ baqılauında twr. Jasöspirimderdiñ qolınan bıltır 23 azamat ölim qwşqan. Bwğan jüzdegen wrlıq-qarlıq, wrıp-soğudı qosıñız. şipovskih

“Soñğı 8 jıldıñ köleminde respublika boyınşa uaqıtşa oqşaulau ortalığı, beyimdelu mekemelerine 70 mıñnan astam kämelettik jasqa tolmağan jasöspirimder jetkizildi. Sizge swrağım, osı körsetkişterdi azaytu üşin qazirgi kezde naqtı qanday is-şaralar qoldanıp jatırsızdar?”, – dedi mäjilis deputatı Gennadiy Şipovskih.

Bwl eñ jas mäjilismenniñ alğaş ret deputat retinde söz aluı. Alayda, qazaqşa swraq qoyğan Şipovskihke Qasımov memlekettik tilinde jauap beruge jaramadı.

“Swraqqa rahmet! Rwqsat bolsa, men orısşa jauap bereyin. YA skazal, çto nam nado zanimat'sya. Kakie şkolı nam nado reşat'. Vsego u nas 8 uçebnıh zavedeniy i vsego odna specşkola dlya teh, kto soverşil prestuplenie”, – dedi İşki ister ministri.

Jasöspirimder arasındağı qılmıstıñ artuına birden-bir sebep – mektep inspektorları jetispeydi eken. Oğan qosa, tärtibi qiın balalardı oqıtatın arnayı mekeme de joqtıñ qası.

Bwdan bölek, mäjilismender İşki ister ministrinen jwrt tünde köñil köteretin orındarda qatañ tärtip ortanudı talap etti. Basqa qalanı aytpağanda, Astanada jeñil jüristi qızdar men naşaqorlar bas qosatın kafe, bardıñ qaptap ketkeni sonşalıq, Las Vegas jolda qaladı deydi deputattar. Sondıqtan, mäjilismender tüngi 12-den keyin spirttik işimdikti twtınuğa müldem tıyım saludı wsındı.

Derek közi: KTK

Naurız merekesi qwrmetine Panfilov köşesindegi Sahnada «Än qanatındağı Naurız» attı dästürli önerde jürgen jas orındauşılardıñ än keşi ötti.

kerey.kz

Bügin Almatı qalası äkimdigi Mädeniet basqarmasınıñ wyımdastıruımen Panfilov köşesi boyındağı sahnada Naurız merekesine arnalğan «Än qanatındağı Naurız» attı jas orındauşılardıñ dästürli än keşi joğarı deñgeyde ötti. Almatı qalası HH ğasırdıñ 30-jıldarınan bastap wlt mädenietiniñ wyıtqısı, ordası qızmetin atqarıp keledi. Dästürli önerdiñ iri ökilderi, zertteuşileri osı qalada twrıp, eñbek etti. Qazir de professionaldıq tiptegi dästürli muzıkanıñ eñ iri oşağı – Almatı. Mwnda etnomuzıkanıñ belgili qayratkerleri, dästürli dombıraşı, qobızşı, sıbızğışı, änşi-termeşiler äzirleytin arnaulı orta jäne joğarı oqu orındarı, öner wjımdarı şoğırlanğan. Qazaq köne muzıka aspaptarınıñ jer betindegi jalğız muzeyi men elimizdegi jalğız dästürli öner teatrı da osında. Soñğı uaqıttarı Almatı qalasında dästürli önerdi nasihattap jürgen jas önerpazdardıñ arnayı än keşi ötpep edi.
AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma?

kerey.kz

Kian ŞARIFI Iran islam respublikasına tiesili Hark aralı. Amerika men Izrail'diñ Iranğa äue şabuıldarı jalğasıp jatqan twsta AQŞ-tağı sayasi ortada islam respublikasına tiesili Hark aralın basıp alu ideyası talqılana bastadı. Sarapşılardıñ aytuınşa, Vaşington Irandağı mwnay eksportınıñ negizgi oşağı sanalatın Hark aralın nısanağa aluı äbden mümkin. Bwl sankciyalar qwrsauındağı Iran ekonomikasın qwlatpay wstap twrğan bastı tabıs közin jauıp tastauı ıqtimal. Alayda Iran mwnay eksportınıñ 90 payızın qamtamasız etetin Parsı şığanağındağı şağın araldı basıp alsa, bwl AQŞ pen Izrail'diñ Iranğa qarsı soğısın tipti uşıqtırıp jiberui mümkin. Mwnıñ özi de Iran ekonomikasın tolıq qwrdımğa jibere almaydı deydi sarapşılar. 7 naurızda Axios basılımı AQŞ äkimşiligi Hark aralın basıp alu mümkindigin talqılağanın habarladı . Iran bwl aralğa
Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti

kerey.kz

Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin
Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

kerey.kz

Bwğan naqtı jauap – joq, bwl şeşimnen eşbir tildiñ, sonıñ işinde, orıs tiliniñ de qwqı şektelmeydi. Nege? Öytkeni konstituciyadağı memlekettik til märtebesi biliktiñ jwmıs tilin ğana retteydi. Ol normanıñ qarapayım adamdardıñ qatınas tiline qatısı joq. YAğni, memlekettik til – memlekettik organdar men jergilikti özin-özi basqaru wyımdarı jwmıs isteytin til degen söz. Bwl şeşim orısşa söyleytinderdiñ qwqığın şektemeydi, orısşa söyleuge tıyım salmaydı. Qarapayım adamdar üyinde, qoğamdıq orındarda, bizneste, media men mädeniet oşaqtarında qalağan tilinde söyley de, jwmıs istey de aladı. Bwğan konstituciyanıñ basqa baptarı naqtı kepil bolıp otır. Al jaña konstituciyada 9-baptıñ 2-tarmağı qazirgi küyinde qalsa, bwl – qazaq tiliniñ qwqığın şekteydi. Sebebi memlekettik organdar qwjattardı özderi üyrengendey aldımen orısşa jazıp,
Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

kerey.kz

Zhalgas Yertay Konstituciyadan orıs tilin alıp tastasaq, Resey bizge soğıs aşa ma? Bilik osılay qorqıta bastadı. Biraq ol swraqqa qısqa jauap – joq. Sebebi, Reseyge qarsı Äzirbayjan da, Armeniya da neşe türli äreketke bardı, barıp ta jatır, biraq olarğa qazir soğıs qaupi tönip twrğan joq. Bwl ädisti sayasi manipulyaciya deydi, şın mäninde, bwnı qazirgi status-kvo jağdayın saqtap qalğısı keletin jüyeniñ asığıs oylap tapqan argumenti deuge boladı. Oylap köriñizşi, Reseyge bizdiñ memlekettik organdar qay tilde is-qağaz jürgizetini emes, loyal bolğanımız kerek. Endeşe, Resey bizdiñ loyaldığımızdı saqtap qalğısı kelse, konstituciyadağı til mäselesine qarsı bolmauı kerek. Sebebi bwl işki twraqtılıq mäselesi. Deni sau eldiñ biligi öz körşisine osınday qarsı argument aytar edi. Endi