|  |  | 

Мәдениет Қазақ шежіресі

АҚШ-тың барлау қызметі: Қазақтар жабайы болса да қарапайым

АҚШ орталық барлау қызметінің құпия құжаттары жария болып, онда Қазақстан туралы біраз ақпарат бары анықталды. Америкалық барлаушыларды Қазақстанда не таң қалдырғанын Sputnik Қазақстан жазды деп хабарлайды NUR.KZ порталы.

АҚШ-тың барлау қызметі: Қазақтар жабайы болса да қарапайым

БАРЛАУ ҚЫЗМЕТІ. КОЛЛАЖ NUR.KZ

Шетелдік барлаушылар Қазақстан туралы барлық ақпаратты орталыққа жіберіп отырған. Онда қазақтардың қандай тамақ жеп, қандай іспен шұғылданатыны толықтай айтылған.

“Мықты, қаһарлы, сақалды қазақтардың келбеті бірден көзге түседі. Олар моңғолоидтық бет-әлпетке ие, бойлары қысқа, толық келген. Терісі қоңырқай, шаштары қара әрі тік, денелерін түк басқан”, – деп америкалықтар қазақтарды сипаттаған.

АҚШ-тың барлау қызметі: Қазақтар жабайы болса да қарапайым

СКРИНШОТ СО СТРАНИЦЫ CIA.GOV

Тыңшыларды қазақтардың бет-әлпетінен бөлек, әдет-ғұрыптары да қызықтырған.

“Қазақтар жабайы бола тұра қарапайым, сыпайы, қонақжай, қолы ашық адамдар”, – делінген құжатта.

Барлаушылар қазақтардың тағамына да тоқталып өткен.

“Қазақ тайпаларының күнделікті ас-ауқаты келесідегідей: 50% сүт, 40 % ет, 10 % астық. Олар мүлде көкөністерді қолданбайды. Қазақтар етті жақсы жейді, оны қуырып жегенді ұнатады. Жылқы етінен жасалған шұжық – олардың басты тағамы. Кедей адамдар сүт пен ірімшік жейді. Олардың, тіпті қой етін жеуге мүмкіндігі жоқ”, – дейді америкалықтар.

Қазақтар – өте мықты, әрі төзімді көшпенділер

“Қазақтар күн сайын сүтпен шай ішіп, көп қымыз ішеді. Қымыз оларда шараптың орнында, ондағы алкоголь үлесі екі-үш пайызды құрайды. Қазақтар – өте мықты, әрі төзімді көшпенділер. Дегенмен арасында жалқаулықтары басым адамдар да болып жатады. Олар қой, сиыр, жылқы, түйе бағады, одан басқаға көбіне икемі жоқ», - деп жалғастырды тыңшылар.

Жолаушыларды өлтіріп, тонап кетеді

“Олардың кейбірі қыста үлкен жолға шығып, қарақшыға айналады. Жолаушыларды өлтіріп, тонап кетеді. Кей кездері жабайы аңдарды аулап, терісін сатады”, – делінген құжатта.

Қазақтар шабандоздықты өте шебер меңгерген – балалары бес-алты жасынан аттың құлағында ойнайды. Ал он жасар балалар жылқының сырқатын бірден анықтай алады. Олар жылқының үстінен түспей жердегі затты оңай көтереді”, – деп таңданыстарын жасырмады барлаушылар.

ҚазАқпарат мәліметіне сәйкес, АҚШ Орталық барлау басқармасы (ОББ) 1995 жылы Билл Клинтонның президенттік жарлығымен құпиялылығын жоғалтқан 775 мың құжатты (13 млн. беттен тұрады) жария етті.

Дереккөз: Nur.kz

Related Articles

  • Тоқаев мырза тіл жайлы тағы бірдеңе депті 

    Тоқаев мырза тіл жайлы тағы бірдеңе депті 

    Zhalgas Yertay Орыс тілінің мәртебесін еш төмендетпедік, оның бәрі күңкіл сөз деген екен. Қазақ тілінің де мәртебесі төмендеді деп байбалам салмаңдар деп ұрсыпты. Алдымен жауабы жоқ сұрақтардан бастайық. Тоқаев мырза, егер ештеңе өзгермесе, онда “тең” сөзінің “қатарға” ауысуы жай көз алдау әрекеті ме? Қоғамдағы градусты басуға талпыныс қана ма? Қазіргі мемлекеттік бюрократиялық аппараттың статус-квоны сақтап қалуға тырысуы деп бағаласа бола ма? Енді Тоқаев мырзаның әр сөзіне тоқталсақ.“Жаңа Конституция мәтінінің ресми құжат ретінде қазақ және орыс тілдерінде жариялануы көп нәрсені аңғартпай ма? Бұл жерде түсініктеме беріп, ақталудың өзі артық”Иә, қазіргі қазақ тілінің проблемасы да сол – қазақ тілі мен орыс тілінің құқықтық теңдігі мемлекеттік тілді кемсітіп тұр. Өйткені бюрократия құжаттарды орысша әзірлеп, кейін

  • Конституцияда қазақ тілін мемлекеттік әрі ресми тіл етсек, басқа тілдердің құқы шектеле ме?

    Конституцияда қазақ тілін мемлекеттік әрі ресми тіл етсек, басқа тілдердің құқы шектеле ме?

    Бұған нақты жауап – жоқ, бұл шешімнен ешбір тілдің, соның ішінде, орыс тілінің де құқы шектелмейді. Неге? Өйткені конституциядағы мемлекеттік тіл мәртебесі биліктің жұмыс тілін ғана реттейді. Ол норманың қарапайым адамдардың қатынас тіліне қатысы жоқ. Яғни, мемлекеттік тіл – мемлекеттік органдар мен жергілікті өзін-өзі басқару ұйымдары жұмыс істейтін тіл деген сөз. Бұл шешім орысша сөйлейтіндердің құқығын шектемейді, орысша сөйлеуге тыйым салмайды. Қарапайым адамдар үйінде, қоғамдық орындарда, бизнесте, медиа мен мәдениет ошақтарында қалаған тілінде сөйлей де, жұмыс істей де алады. Бұған конституцияның басқа баптары нақты кепіл болып отыр. Ал жаңа конституцияда 9-баптың 2-тармағы қазіргі күйінде қалса, бұл – қазақ тілінің құқығын шектейді. Себебі мемлекеттік органдар құжаттарды өздері үйренгендей алдымен орысша жазып,

  • Тек тілге байланысты…

    Тек тілге байланысты…

    Қазақ Республикасында бір ғана мемлекеттік тіл бар. Ол- қазақ тілі. Қазақ тілінен басқа ешбір екінші тілге мемлекеттік мәртебе берілмеуі керек! Отыз жылдан астам уақыттан бері геосаяси ахуалды сылтауратып келдік. Енді біздің де мінезімізді һәм мысымызды көрсететін уақыт келді. ҚР-ның азаматы һәм салық тапсырушы қатардағы тұрғыны ретінде талап етемін! Алдағы бес жылда Қазақ Республикасында елеулі демографиялық өзгерістер болады. Атап айтқанда 2030 жылынан кейін қазақтардың республикадағы жалпы үлесі 80-85% ке дейін артады. Славян халықтарының өсімі азайып 10%-ға дейін түседі. Есесіне елдегі түркітілдес өзбек, татар, ұйғырлардың өсімі еселеп өсіп тіпті 10-15 жылда орыстардың орнын басып озуы мүмкін. Сол кезде Қазақ Республикасындағы жалпы түркітілдес халықтардың үлес салмағы 85-90% ке жетеді. Нәтижесінде қазақ мектептерінің саны,

  • “Қазақ тілі – мемлекеттік тіл” деп жазылып тұр ғой дейді. Неге ондай сөздің пайдасы жоқ екенін түсіндірейін.

    “Қазақ тілі – мемлекеттік тіл” деп жазылып тұр ғой дейді. Неге ондай сөздің пайдасы жоқ екенін түсіндірейін.

    “Қазақ тілі – мемлекеттік тіл” деп жазылып тұр ғой дейді. Неге ондай сөздің пайдасы жоқ екенін түсіндірейін. “Жаңа конституцияның” 9-бап 2-тармағы тұрғанда құжаттар ешқашан қазақша жасалмайды. Тек аударма тілі болып қалады. Себебі мемлекеттік бюрократия 9-баптың 2-тармағына сүйеніп, іс-қағаздарды орысша жасап үйренген. Сол себепті іс-қағаздың бәрі алдымен орысша жасалады, кейін қазақшаға қалай болса солай аударылады. Сол себепті 1-тармақтың болғаны қазақ тілінің нағыз мемлекеттік тіл мәртебесінде болуына еш көмектесе алмайды. Бір ғана жолы бар: конституцияда мемлекеттік тіл де, ресми тіл де – қазақ тілі деп тайға таңба басқандай жазылып тұруы керек. Құжаттың мемлекеттік тілдегі нұсқасының ғана заңды күші болуы тиіс. Сол кезде басқа тілдердегі нұсқасы жай аудармасы болады. Сол кезде ғана қазақ

  • Мемлекеттік тіл: Қауқарлы ма, әлде әлі де декларация ма?

    Мемлекеттік тіл: Қауқарлы ма, әлде әлі де декларация ма?

     Серік Ерғали Суреттер: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz сайттарынан алынды. Ата Заң жобасының талқысы Қазақстандағы ең сезімтал, ең ұзақ талқыланып келе жатқан мәселенің бірі — мемлекеттік тілдің нақты мәртебесі. Конституцияда қазақ тілі мемлекеттік тіл деп жазылғанына отыз жылдан асты. Алайда қоғамдағы шынайы сұрақ әлі де ашық: қазақ тілі — басқарудың тілі ме, әлде символдық мәртебедегі тіл ме? Тіл мәселесі неліктен шешілмей келеді? Себебі біз ұзақ уақыт бойы тілге: – мәдени құндылық ретінде ғана қарап келдік; – оны мемлекеттік басқару тілі ретінде нақты бекітпедік. Нәтижесінде: – Конституцияда бір мәтін, – тәжірибеде басқа жағдай қалыптасты. Бұл қайшылық тілдің емес, конституциялық айқындықтың әлсіздігінен туындады. 9-баптағы басты түйін Жоба бойынша: 1. Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі – қазақ тілі. 2. Мемлекеттік ұйымдарда

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: