|  |  | 

مادەنيەت قازاق شەجىرەسى

اقش-تىڭ بارلاۋ قىزمەتى: قازاقتار جابايى بولسا دا قاراپايىم

اقش ورتالىق بارلاۋ قىزمەتىنىڭ قۇپيا قۇجاتتارى جاريا بولىپ، وندا قازاقستان تۋرالى ءبىراز اقپارات بارى انىقتالدى. امەريكالىق بارلاۋشىلاردى قازاقستاندا نە تاڭ قالدىرعانىن Sputnik قازاقستان جازدى دەپ حابارلايدى NUR.KZ پورتالى.

اقش-تىڭ بارلاۋ قىزمەتى: قازاقتار جابايى بولسا دا قاراپايىم

بارلاۋ قىزمەتى. كوللاج NUR.KZ

شەتەلدىك بارلاۋشىلار قازاقستان تۋرالى بارلىق اقپاراتتى ورتالىققا جىبەرىپ وتىرعان. وندا قازاقتاردىڭ قانداي تاماق جەپ، قانداي ىسپەن شۇعىلداناتىنى تولىقتاي ايتىلعان.

“مىقتى، قاھارلى، ساقالدى قازاقتاردىڭ كەلبەتى بىردەن كوزگە تۇسەدى. ولار موڭعولويدتىق بەت-الپەتكە يە، بويلارى قىسقا، تولىق كەلگەن. تەرىسى قوڭىرقاي، شاشتارى قارا ءارى تىك، دەنەلەرىن تۇك باسقان”، – دەپ امەريكالىقتار قازاقتاردى سيپاتتاعان.

اقش-تىڭ بارلاۋ قىزمەتى: قازاقتار جابايى بولسا دا قاراپايىم

سكرينشوت سو سترانيتسى CIA.GOV

تىڭشىلاردى قازاقتاردىڭ بەت-الپەتىنەن بولەك، ادەت-عۇرىپتارى دا قىزىقتىرعان.

“قازاقتار جابايى بولا تۇرا قاراپايىم، سىپايى، قوناقجاي، قولى اشىق ادامدار”، – دەلىنگەن قۇجاتتا.

بارلاۋشىلار قازاقتاردىڭ تاعامىنا دا توقتالىپ وتكەن.

“قازاق تايپالارىنىڭ كۇندەلىكتى اس-اۋقاتى كەلەسىدەگىدەي: 50% ءسۇت، 40 % ەت، 10 % استىق. ولار مۇلدە كوكونىستەردى قولدانبايدى. قازاقتار ەتتى جاقسى جەيدى، ونى قۋىرىپ جەگەندى ۇناتادى. جىلقى ەتىنەن جاسالعان شۇجىق – ولاردىڭ باستى تاعامى. كەدەي ادامدار ءسۇت پەن ىرىمشىك جەيدى. ولاردىڭ، ءتىپتى قوي ەتىن جەۋگە مۇمكىندىگى جوق”، – دەيدى امەريكالىقتار.

قازاقتار – وتە مىقتى، ءارى ءتوزىمدى كوشپەندىلەر

“قازاقتار كۇن سايىن سۇتپەن شاي ءىشىپ، كوپ قىمىز ىشەدى. قىمىز ولاردا شاراپتىڭ ورنىندا، ونداعى الكوگول ۇلەسى ەكى-ءۇش پايىزدى قۇرايدى. قازاقتار – وتە مىقتى، ءارى ءتوزىمدى كوشپەندىلەر. دەگەنمەن اراسىندا جالقاۋلىقتارى باسىم ادامدار دا بولىپ جاتادى. ولار قوي، سيىر، جىلقى، تۇيە باعادى، ودان باسقاعا كوبىنە يكەمى جوق»، - دەپ جالعاستىردى تىڭشىلار.

جولاۋشىلاردى ءولتىرىپ، توناپ كەتەدى

“ولاردىڭ كەيبىرى قىستا ۇلكەن جولعا شىعىپ، قاراقشىعا اينالادى. جولاۋشىلاردى ءولتىرىپ، توناپ كەتەدى. كەي كەزدەرى جابايى اڭداردى اۋلاپ، تەرىسىن ساتادى”، – دەلىنگەن قۇجاتتا.

قازاقتار شاباندوزدىقتى وتە شەبەر مەڭگەرگەن – بالالارى بەس-التى جاسىنان اتتىڭ قۇلاعىندا وينايدى. ال ون جاسار بالالار جىلقىنىڭ سىرقاتىن بىردەن انىقتاي الادى. ولار جىلقىنىڭ ۇستىنەن تۇسپەي جەردەگى زاتتى وڭاي كوتەرەدى”، – دەپ تاڭدانىستارىن جاسىرمادى بارلاۋشىلار.

قازاقپارات مالىمەتىنە سايكەس، اقش ورتالىق بارلاۋ باسقارماسى (وبب) 1995 جىلى بيلل كلينتوننىڭ پرەزيدەنتتىك جارلىعىمەن قۇپيالىلىعىن جوعالتقان 775 مىڭ قۇجاتتى (13 ملن. بەتتەن تۇرادى) جاريا ەتتى.

دەرەككوز: Nur.kz

Related Articles

  • “توڭكەرىس جاساۋعا ماشىقتانعاندار” كىم؟ قاڭتار قۇپياسى اشىلسا، سالدارى نە بولادى؟ دەپۋتاتپەن سۇحبات

    “توڭكەرىس جاساۋعا ماشىقتانعاندار” كىم؟ قاڭتار قۇپياسى اشىلسا، سالدارى نە بولادى؟ دەپۋتاتپەن سۇحبات

    نۇربەك ءتۇسىپحان قازاقستان پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى، زاڭگەر ابزال قۇسپان ازاتتىققا سۇحبات بەرىپ وتىر. استانا، 26 قازان، 2023 جىل قاڭتاردى كىم ۇيىمداستىرعانىن بيلىك بىلە مە، بىلسە نەگە اشىق ايتپادى؟ پارلامەنتتە نەگە قاڭتار بويىنشا تاعى تىڭداۋ وتپەيدى؟ پرەزيدەنت توقاەۆ قاڭتار “توڭكەرىس جاساۋعا ابدەن ماشىقتانعان مامانداردىڭ جەتەكشىلىگىمەن” ۇيىمداستىرىلدى دەدى. ولار كىمدەر؟ ءماجىلىس دەپۋتاتى ابزال قۇسپان وسى سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى ازاتتىق: ابزال مىرزا، ءسىز – قاڭتار وقيعاسىنا ءبىر تاراپتان ەمەس، جان-جاعىنان قاراۋعا مۇمكىندىك العان ادامسىز. ەڭ الدىمەن سول وقيعاعا تىكەلەي قاتىستىڭىز، جۇرتتى الاڭعا شىعۋعا شاقىردىڭىز. ودان كەيىن قاندى قىرعىندا قاماۋعا الىنعانداردى بوساتۋعا ات سالىسىپ، زاڭگەر رەتىندە دە ارالاستىڭىز. ودان بولەك ءماجىلىس دەپۋتاتى ەسەبىندە دە جاڭا ءبىر راكۋرستان قاراپ وتىرسىز. ايتىڭىزشى، جان-جاعىنان قاراعاندا قاڭتار وقيعاسىندا سىزگە

  • ولجاس سۇلەيمەنوۆ. مەن بىلەم!.. 

    ولجاس سۇلەيمەنوۆ. مەن بىلەم!.. 

    سەرىك ەرعالي سۋرەتتەر: madeniportal.kz جانە س.ەرعالي مۇراعاتتارىنان الىندى. «يا زنايۋ!..» كىتابىنان ءۇزىندى-اۋدارما. وسيريس زاڭى I ءبىز ادامزات تاريحىن وتە ناشار بىلەمىز. XIX عاسىردىڭ باسىندا ناپولەون الەمگە مىسىردى اشتى، ال عالىمدار بۇل ەلدىڭ قيراندىلارىن زەرتتەپ، ونىڭ شامامەن ب.ز.د. III مىڭجىلدىققا تيەسىلى ەكەنىن انىقتادى. سول كەزدە ادامزات تاريحى تاعى دا قوس مىڭجىلدىققا تەرەڭدەي ءتۇستى. بىرنەشە مىڭجىلدىق بۇرىن (مەن بىلەم) ادامزات (نەمەسە ونىڭ كەيبىر بولىگى) تاڭبالى جازۋدى قولدانىپ، جازىپ جۇرگەن. بۇل بىلىمدەردى قالپىنا كەلتىرۋ ارقىلى ءبىز XX عاسىردىڭ باسىندا جاساندى تۇردە ۇزىلگەن ءتىلىمىزدىڭ تاريحىنا قاتىستى قولجەتەر شىندىقتى قايتا تانۋىمىزعا تۋرا كەلدى. 1926 جىلى باكۋدە وتكەن العاشقى تۇركولوگيالىق كونگرەستەن كەيىن تۇركولوگيا عىلىم رەتىندە قالىپتاسا المادى… …2018 جىلى نازارباەۆ مەنى اڭگىمەلەسۋ ءۇشىن اقورداعا شاقىردى. ۇلكەن ۇستەلدىڭ باسىندا

  • قىتاي ينتەلليگەنتسياسى قىتاي يەروگليفىن سىنادى، قىتاي ءتىلىن ەمەس…

    قىتاي ينتەلليگەنتسياسى قىتاي يەروگليفىن سىنادى، قىتاي ءتىلىن ەمەس…

    قازىر الەۋمەتتىك جەلىدە كەيبىر قازاق زيالىلارىنىڭ قازاق ءتىلىن سىناعان پىكىرى تاراپ ءجۇر. ەسىمە ءبىر كەزدەرى قىتاي ينتەلليگەنتسياسىنىڭ قىتاي يەروگليفىن سىناعانى ءتۇسىپ كەتتى. 20- عاسىردىڭ العاشقى شيرەگىندە قىتايدىڭ ءداستۇرلى يەروگليفتەرىن سىناماعان زيالى كەمدە كەم. *** *** *** “يەروگليفتەردە زاماناۋي يدەيالار مەن تەوريالاردى جەتكىزەتىن سوزدىك قور جوق، ءارى ولار زياندى ويلاردىڭ ۇياسىنا اينالادى. ولاردى جويۋدا ۇيات جوق” دەپ جازدى 1918 جىلى قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى ءارى جاڭا مادەنيەت قوزعالىسىنىڭ جەتەكشى قايراتكەرى چەن دۋسيۋ (陈独秀). قىتاي يەروگليفىن قاتتى سىناۋشىلاردىڭ قاتارىندا تاعى دا قىتاي كوممۋنيستىك قوزعالىستىڭ جەتەكشىلەرىنىڭ ءبىرى تسيۋي تسيۋباي (瞿秋白) دە بولعان. ول ءتىپتى 1931 جىلى “قىتاي يەروگليفتەرى شىن مانىندە الەمدەگى ەڭ لاس، ەڭ جەكسۇرىن ءارى ەڭ جيرەنىشتى نارسە. ءتىپتى ورتاعاسىرلىق

  • قازىرگى زاڭناما اياسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى قالاي دامىتۋعا بولادى؟

    قازىرگى زاڭناما اياسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى قالاي دامىتۋعا بولادى؟

    Zhalgas Yertay         قازاقستان بيلىگى مەملەكەتتىك ءتىلدى دامىتۋ ءۇشىن قاتاڭ شەشىمدەرگە بارعىسى كەلمەيدى دەيىك. بىراق قازىرگى زاڭناما اياسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى قالاي دامىتۋعا بولادى؟ سونى ويلانىپ كورەيىك. قازاق ءتىلىن دامىتۋ جايىن ايتقان كەزدە قازاقستان بيلىگى قوعامدى ەكىگە بولەدى. ءبىرى – ءتىلدى دامىتۋدىڭ راديكال شەشىمدەرىن ۇستانادى، ەكىنشى جاعى – قازىرگى ستاتۋس-كۆونى ساقتاعىسى كەلەدى، ياعني ەشتەڭە وزگەرتپەي-اق قويايىق دەيدى. بىراق ەكى جولدى دا تاڭداماي، ورتاسىمەن ءجۇرۋدى ۇسىنىپ كورسەك قايتەدى!؟ باتىل قادامدارعا بارايىق، بىراق ول راديكال جول بولماسىن. قازاق ءتىلىن كۇشپەن ەمەس، ورتانى دامىتۋ ارقىلى كۇشەيتسەك بولادى. ياعني ادامدار ءتىلدى ۇيرەنىپ اۋرە بولماي-اق، حالىق جاي عانا قازاق ءتىلى اياسىندا ءومىر ءسۇرۋدى ۇيرەنسىن. نەگىزگى وي وسى. ءبىز وسى ۋاقىتقا دەيىن ادامدار ورتانى

  • ەلدەس وردا، تاريحشى: «تۇركىستان» اتاۋىن قولدانۋ – ايماقتاعى جۇمساق كۇش پوزيتسياسىن نىعايتۋ ءتاسىلى

    ەلدەس وردا، تاريحشى: «تۇركىستان» اتاۋىن قولدانۋ – ايماقتاعى جۇمساق كۇش پوزيتسياسىن نىعايتۋ ءتاسىلى

    فوتو اشىق دەرەككوزدەردەن الىندا وتكەن اپتادا تۇركيانىڭ ۇلتتىق ءبىلىم مينيسترلىگى مەكتەپ باعدارلاماسىنا «تۇركىستان» دەگەن تەرميندى ەنگىزگەن ەدى. شەتەل باسىلىمدارىنىڭ جازۋىنشا، بۇل اتاۋ ەندى «ورتالىق ازيا» ۇعىمىنىڭ ورنىنا قولدانىلماق. ءبىلىم ءمينيسترى يۋسۋف تەكين جاڭا اتاۋ تۇركى الەمىنىڭ بىرلىگىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعانىن ايتادى. ونىڭ سوزىنشە، ۇكىمەت وقۋ باعدارلاماسىنان يمپەريالىق ماعىناسى بار گەوگرافيالىق اتاۋلاردى الىپ تاستاماقشى. ەڭ قىزىعى، «تۇركىستان» اۋماعىنا قازاقستاننان بولەك، قىرعىزستان، وزبەكستان، تۇركىمەنستان مەن تاجىكستان جاتادى ەكەن. سونداي-اق كەيبىر باسىلىمدار بۇل تەرميننىڭ قىتايدىڭ باتىسىندا ورنالاسقان شىڭجان ولكەسىنە قاتىسى بارىن دا اتاپ ءوتتى.  كەيبىر عالىمدار «ورتالىق ازيا» تەرمينى كولونياليزمنەن قالعانىن ءجيى اتاپ ءجۇر. حح عاسىرداعى الەمدىك اكادەميالىق عىلىمدى سول كەزدەگى ءىرى يمپەريالار قالىپتاستىرعاندىقتان، بۇگىندە مۇنداي تەرميندەر مەن اتاۋلار حالىق ساناسىنا ابدەن ءسىڭىپ

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: