|  |  | 

Mädeniet Qazaq şejiresi

AQŞ-tıñ barlau qızmeti: Qazaqtar jabayı bolsa da qarapayım

AQŞ ortalıq barlau qızmetiniñ qwpiya qwjattarı jariya bolıp, onda Qazaqstan turalı biraz aqparat barı anıqtaldı. Amerikalıq barlauşılardı Qazaqstanda ne tañ qaldırğanın Sputnik Qazaqstan jazdı dep habarlaydı NUR.KZ portalı.

AQŞ-tıñ barlau qızmeti: Qazaqtar jabayı bolsa da qarapayım

BARLAU QIZMETİ. KOLLAJ NUR.KZ

Şeteldik barlauşılar Qazaqstan turalı barlıq aqparattı ortalıqqa jiberip otırğan. Onda qazaqtardıñ qanday tamaq jep, qanday ispen şwğıldanatını tolıqtay aytılğan.

“Mıqtı, qaharlı, saqaldı qazaqtardıñ kelbeti birden közge tüsedi. Olar moñğoloidtıq bet-älpetke ie, boyları qısqa, tolıq kelgen. Terisi qoñırqay, şaştarı qara äri tik, denelerin tük basqan”, – dep amerikalıqtar qazaqtardı sipattağan.

AQŞ-tıñ barlau qızmeti: Qazaqtar jabayı bolsa da qarapayım

SKRINŞOT SO STRANICI CIA.GOV

Tıñşılardı qazaqtardıñ bet-älpetinen bölek, ädet-ğwrıptarı da qızıqtırğan.

“Qazaqtar jabayı bola twra qarapayım, sıpayı, qonaqjay, qolı aşıq adamdar”, – delingen qwjatta.

Barlauşılar qazaqtardıñ tağamına da toqtalıp ötken.

“Qazaq taypalarınıñ kündelikti as-auqatı kelesidegidey: 50% süt, 40 % et, 10 % astıq. Olar mülde kökönisterdi qoldanbaydı. Qazaqtar etti jaqsı jeydi, onı quırıp jegendi wnatadı. Jılqı etinen jasalğan şwjıq – olardıñ bastı tağamı. Kedey adamdar süt pen irimşik jeydi. Olardıñ, tipti qoy etin jeuge mümkindigi joq”, – deydi amerikalıqtar.

Qazaqtar – öte mıqtı, äri tözimdi köşpendiler

“Qazaqtar kün sayın sütpen şay işip, köp qımız işedi. Qımız olarda şaraptıñ ornında, ondağı alkogol' ülesi eki-üş payızdı qwraydı. Qazaqtar – öte mıqtı, äri tözimdi köşpendiler. Degenmen arasında jalqaulıqtarı basım adamdar da bolıp jatadı. Olar qoy, siır, jılqı, tüye bağadı, odan basqağa köbine ikemi joq», - dep jalğastırdı tıñşılar.

Jolauşılardı öltirip, tonap ketedi

“Olardıñ keybiri qısta ülken jolğa şığıp, qaraqşığa aynaladı. Jolauşılardı öltirip, tonap ketedi. Key kezderi jabayı añdardı aulap, terisin satadı”, – delingen qwjatta.

Qazaqtar şabandozdıqtı öte şeber meñgergen – balaları bes-altı jasınan attıñ qwlağında oynaydı. Al on jasar balalar jılqınıñ sırqatın birden anıqtay aladı. Olar jılqınıñ üstinen tüspey jerdegi zattı oñay köteredi”, – dep tañdanıstarın jasırmadı barlauşılar.

QazAqparat mälimetine säykes, AQŞ Ortalıq barlau basqarması (OBB) 1995 jılı Bill Klintonnıñ prezidenttik jarlığımen qwpiyalılığın joğaltqan 775 mıñ qwjattı (13 mln. betten twradı) jariya etti.

Derekköz: Nur.kz

Related Articles

  • Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin

  • Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Bwğan naqtı jauap – joq, bwl şeşimnen eşbir tildiñ, sonıñ işinde, orıs tiliniñ de qwqı şektelmeydi. Nege? Öytkeni konstituciyadağı memlekettik til märtebesi biliktiñ jwmıs tilin ğana retteydi. Ol normanıñ qarapayım adamdardıñ qatınas tiline qatısı joq. YAğni, memlekettik til – memlekettik organdar men jergilikti özin-özi basqaru wyımdarı jwmıs isteytin til degen söz. Bwl şeşim orısşa söyleytinderdiñ qwqığın şektemeydi, orısşa söyleuge tıyım salmaydı. Qarapayım adamdar üyinde, qoğamdıq orındarda, bizneste, media men mädeniet oşaqtarında qalağan tilinde söyley de, jwmıs istey de aladı. Bwğan konstituciyanıñ basqa baptarı naqtı kepil bolıp otır. Al jaña konstituciyada 9-baptıñ 2-tarmağı qazirgi küyinde qalsa, bwl – qazaq tiliniñ qwqığın şekteydi. Sebebi memlekettik organdar qwjattardı özderi üyrengendey aldımen orısşa jazıp,

  • Tek tilge baylanıstı…

    Tek tilge baylanıstı…

    Qazaq Respublikasında bir ğana memlekettik til bar. Ol- qazaq tili. Qazaq tilinen basqa eşbir ekinşi tilge memlekettik märtebe berilmeui kerek! Otız jıldan astam uaqıttan beri geosayasi ahualdı sıltauratıp keldik. Endi bizdiñ de minezimizdi häm mısımızdı körsetetin uaqıt keldi. QR-nıñ azamatı häm salıq tapsıruşı qatardağı twrğını retinde talap etemin! Aldağı bes jılda Qazaq Respublikasında eleuli demografiyalıq özgerister boladı. Atap aytqanda 2030 jılınan keyin qazaqtardıñ respublikadağı jalpı ülesi 80-85% ke deyin artadı. Slavyan halıqtarınıñ ösimi azayıp 10%-ğa deyin tüsedi. Esesine eldegi türkitildes özbek, tatar, wyğırlardıñ ösimi eselep ösip tipti 10-15 jılda orıstardıñ ornın basıp ozuı mümkin. Sol kezde Qazaq Respublikasındağı jalpı türkitildes halıqtardıñ üles salmağı 85-90% ke jetedi. Nätijesinde qazaq mektepteriniñ sanı,

  • “Qazaq tili – memlekettik til” dep jazılıp twr ğoy deydi. Nege onday sözdiñ paydası joq ekenin tüsindireyin.

    “Qazaq tili – memlekettik til” dep jazılıp twr ğoy deydi. Nege onday sözdiñ paydası joq ekenin tüsindireyin.

    “Qazaq tili – memlekettik til” dep jazılıp twr ğoy deydi. Nege onday sözdiñ paydası joq ekenin tüsindireyin. “Jaña konstituciyanıñ” 9-bap 2-tarmağı twrğanda qwjattar eşqaşan qazaqşa jasalmaydı. Tek audarma tili bolıp qaladı. Sebebi memlekettik byurokratiya 9-baptıñ 2-tarmağına süyenip, is-qağazdardı orısşa jasap üyrengen. Sol sebepti is-qağazdıñ bäri aldımen orısşa jasaladı, keyin qazaqşağa qalay bolsa solay audarıladı. Sol sebepti 1-tarmaqtıñ bolğanı qazaq tiliniñ nağız memlekettik til märtebesinde boluına eş kömektese almaydı. Bir ğana jolı bar: konstituciyada memlekettik til de, resmi til de – qazaq tili dep tayğa tañba basqanday jazılıp twruı kerek. Qwjattıñ memlekettik tildegi nwsqasınıñ ğana zañdı küşi boluı tiis. Sol kezde basqa tilderdegi nwsqası jay audarması boladı. Sol kezde ğana qazaq

  • Memlekettik til: Qauqarlı ma, älde äli de deklaraciya ma?

    Memlekettik til: Qauqarlı ma, älde äli de deklaraciya ma?

     Serik Erğali Suretter: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz sayttarınan alındı. Ata Zañ jobasınıñ talqısı Qazaqstandağı eñ sezimtal, eñ wzaq talqılanıp kele jatqan mäseleniñ biri — memlekettik tildiñ naqtı märtebesi. Konstituciyada qazaq tili memlekettik til dep jazılğanına otız jıldan astı. Alayda qoğamdağı şınayı swraq äli de aşıq: qazaq tili — basqarudıñ tili me, älde simvoldıq märtebedegi til me? Til mäselesi nelikten şeşilmey keledi? Sebebi biz wzaq uaqıt boyı tilge: – mädeni qwndılıq retinde ğana qarap keldik; – onı memlekettik basqaru tili retinde naqtı bekitpedik. Nätijesinde: – Konstituciyada bir mätin, – täjiribede basqa jağday qalıptastı. Bwl qayşılıq tildiñ emes, konstituciyalıq ayqındıqtıñ älsizdiginen tuındadı. 9-baptağı bastı tüyin Joba boyınşa: 1. Qazaqstan Respublikasınıñ memlekettik tili – qazaq tili. 2. Memlekettik wyımdarda

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: