Талдықорғанда дәрігерлерге ескерткіш ашылды

Taldıqorğanda därigerlerge eskertkiş aşıldı

| Sep 23, 2021

Almatı oblısınıñ ortalığı Taldıqorğan qalasında «Ayaulı alaqan» alleyası aşıldı. Jetisudıñ bas şaharı Taldıqorğan qalasınıñ oblıs ortalığı märtebesin alğanına 20 jıl toluına oray, qalanıñ körkine-körik qosatın tağı bir jer orın tepti. Bwl mekende aq halattı abzal jandarğa degen alğıstıñ nışanı retinde «Ayaulı alaqan» müsini qoyılğan. Joba avtorı, Almatı oblısınıñ äkimi Amandıq Batalov.
Müsinde adamzattıñ qos alaqanı beynelengen. Al eki uıstıñ arasında japırağı jayqalğan jas ağaş ösip twr. Bwl jan jıluınıñ är tirşilik iesine ömir sıylay alatının beynelep twrğan erekşe säulet öneri.

«Pandemiyanıñ alğaşqı künderinen-aq Elbası ündeuimen elimiz birigip, indetti jeñuge jwmıldı. Qiın jağdayda aldıñğı qatarda küresken – medicina qızmetkerleri boldı. Bügingi aşılğan «Ayaulı alaqan» eskertkiş – asa qauipti indetpen betpe-bet kelgen medicina salası qızmetkerleriniñ qwrmetine arnaladı. Bwl – jahandıq dertke qarsı küresken aq halattı jandarğa degen el qwrmetiniñ belgisi. Sonday-aq, halıqtıñ adal perzentterine ıstıq ıqılasınıñ körinisi. Eskertkiş el basına qiındıq tuğan sätte qaharmandıq körsetken jandardıñ ruhına tağzım etu ornına aynaladı»,-dedi Amandıq Ğabbaswlı.
Alleyanıñ aşılu saltanatında söz alğan oblıs äkimi Jetisu ölkesinde pandemiya kezinde atqarılğan jwmıstardıñ birqatarına şolu jasadı. Pandemiyamen küreske 31 medicinalıq wyım jwmıldırıldı, onıñ işinde 4-i Taldıqorğan qalasında ornalasqan. Ambulatoriyalıq jäne stacionarlıq deñgeyde üş jarım mıñğa juıq (3455) medicina qızmetkeri, onıñ işinde 851 däriger jäne 2604 kişi jäne orta buın därigerleri tartıldı. Pandemiyamen küreske jergilikti byudjetten barlığı 13,8 mlrd. teñge bölindi, medicinalıq jabdıqtarmen jaraqtandıru 79-dan 90 payızğa deyin östi. Al, pandemiya bastalğannan beri koronavirus pen pnevmoniyadan 51 mıñnan astam adam jazılıp şıqtı.
Negizi müsin “Şığıs” şağın audanında, modul'dik jwqpalı aurular auruhanasınıñ janında ornatıldı. Müsinniñ biiktigi 1,2 m, wzındığı 3,8 m, eni 2,8 m, ol qoladan jasalğan. Ayta keteyik bügin Taldıqorğan qalasınıñ oblıs ortalığı märtebesin alğanına bügin 20 jıl toldı.

Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq.

kerey.kz

Zhalgas Yertay Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq. Ol halıqtıñ işki küşi men biliktiñ sayasi erkine qaraylap twr Erterekten bastayıq. Bayağıda qazaqtıñ bastı probleması sanında edi, ol ras. Qazaqtar öz jerinde azşılıqqa aynalğan-dı. Al qalada qazaqşa estu qiın bolatın. Mektepterde, universitetterde, memlekettik basqaruda, bizneste qazaq tili şettetildi. Sol kezde qazaq tiliniñ tağdırı demografiyağa täueldi edi. Bwl logika wzaq uaqıt dwrıs sanalğan. Biraq bügingi Qazaqstanğa qarasaq, jağday özgerdi. Qazaqtar köpşilikke aynaldı. Qazaq tilin tüsinetinder men söyleytinder sanı bwrın-soñdı bolmağan deñgeyge jetti. Qazaq mektebine baratın balalardıñ sanı jıl sayın artıp keledi. Qazaq tili kündelikti ömirdiñ negizgi tiline aynaldı. Biraq nege til mäselesi äli özekti bolıp twr? Mäsele sanğa emes, sanağa
Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

kerey.kz

Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ
Sayasi quğın-sürginge wşırağan arğı bettiñ körneki twlğaları men ziyalı qauım ökilderi

kerey.kz

Arma äleumet! 31 mamır sayasi quğın-sürgin jäne aşarşılıq qwrbandarın eske alu küni. Osığan baylanıstı irgeles elderde sonıñ işinde Şığıs Türkistan öñirinde ömir sürip jatqan Şıñjañ qazaqtarınıñ sayasi, äleumettik häm mädeni tarihın tanıp bilip jürgenimiz artıq bolmas. Aldımen suretterge tüsinikteme: Birinşi suret: Şıñjañ ölkesinde 1934-44 jıldarı ölke gubernatorı bolğan Şen Şicaydıñ (盛世才) beynesi. Ekinşi suret: Tayvan' Taypeydegi Şen Şicaydıñ mazarı. 2024 jılı arnayı izdep tauıp basına barğandağı estelik. Ol turalı estelikti keyin oqisızdar. Üşinşi suret: Şıñjañ ölkesi Qwmıl aymağınıñ aymaq gubernatorı bolğan Jolbarıs Beg-tiñ mazarı. Tayvan' Taypey qalasındağı mwsılmandar ziratında jerlengen. 2024 jılı arnayı izdep tauıp basına barıp qayttım. Törtinşi suret: 1944 jılı wlt-azattıq köterilisşileri Qwlja qalasın azat qılğan soñ qala
AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma?

kerey.kz

Kian ŞARIFI Iran islam respublikasına tiesili Hark aralı. Amerika men Izrail'diñ Iranğa äue şabuıldarı jalğasıp jatqan twsta AQŞ-tağı sayasi ortada islam respublikasına tiesili Hark aralın basıp alu ideyası talqılana bastadı. Sarapşılardıñ aytuınşa, Vaşington Irandağı mwnay eksportınıñ negizgi oşağı sanalatın Hark aralın nısanağa aluı äbden mümkin. Bwl sankciyalar qwrsauındağı Iran ekonomikasın qwlatpay wstap twrğan bastı tabıs közin jauıp tastauı ıqtimal. Alayda Iran mwnay eksportınıñ 90 payızın qamtamasız etetin Parsı şığanağındağı şağın araldı basıp alsa, bwl AQŞ pen Izrail'diñ Iranğa qarsı soğısın tipti uşıqtırıp jiberui mümkin. Mwnıñ özi de Iran ekonomikasın tolıq qwrdımğa jibere almaydı deydi sarapşılar. 7 naurızda Axios basılımı AQŞ äkimşiligi Hark aralın basıp alu mümkindigin talqılağanın habarladı . Iran bwl aralğa
Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti

kerey.kz

Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin