Paris kazak spor futbol komandası mausımnıñ 9-ı küni Astanağa kelip, “Jas batır” sport keşeninde eki oyın ötkizdi. Astana futbol klubınıñ 1997 jılı tuğan jastar qwramasımen jäne astanadağı jurnalister komandasımen joldastıq kezdesu ötkizgen olar eki oyındı da teñ ayaqtadı. Parijden Qazaqstanğa 17 men 20 jas aralığındağı 15 futbolşı, bes ülken kisi kelgen. Olardıñ bireuinen basqası – Parijde twratın etnikalıq qazaqtar.

“FUTBOL – QWDALIQQA DA SEP”

Azattıqtıñ tilşisimen francuz tilinde söylesken Paris kazak spor oyınşısı Eduard Katrian (etnikalıq qazaq – red.) jergilikti komandanıñ dop oynau şeberligin “joğarı” dep bağaladı jäne özderiniñ wşaqtan şarşap kelgenderin tüsindirdi. Franciya qazaqtarı endi mausımnıñ 11-i küni Qarağandıdağı “Şahter” futbol klubınıñ jastarımen, odan keyin Şımkent jäne Almatığa barıp jergilikti futbol klubtarınıñ jastar qwramasımen joldastıq kezdesuler ötkizbek.

Parijdegi qazaq jastarın Qazaqstanğa äkelgen käsipker Erlan Äşim:

– Mwstafa Şoqayğa bıltır müsin qoyılğanda Franciyağa barğan edim. Sol jerde jergilikti qazaqtarmen tanısıp, äñgimelerin tıñdasam, özderiniñ wl-qızdarın futbol arqılı bir-birimen tanıstırıp, aralastırıp otırğandarın ayttı. Sodan, nege sol jastarğa Qazaqstandı futbol arqılı körsetpeske degen oy keldi. 15 oyınşı, bes ülken kisini alıp keldim, – deydi.

Oyınşılarmen birge kelgen Franciya twrğını Zeynel Soyer Azattıqtıñ tilşisimen qazaqşa söylesti. Ol bwğan deyin Qazaqstanda eki ret bolğan. Onıñ aytuınşa, qazir Parijde Türkiyadan şıqqan 270 qazaq otbası, üş mıñğa juıq etnikalıq qazaq twradı. Parijde tuıp ösken jas wrpaqqa qazaq tilin üyretu qiındağan. “Wlttıq baylanıstı” üzip almas üşin Europa qazaqtarınıñ dästürli qwrıltayına jastarın qaldırmay alıp barıp, bir-birimen tanıstıradı eken. Ol “Parijdegi ülken kisilerdiñ keyingi wrpaqtı özara üylendirip, qazaqtıqtı saqtauğa tırısatının” da aytıp qaldı.

– Qwrıltay men toy-dumannan özge, jastardıñ bası osı futbolda jaqsı birigedi. Parij qazaqtarınıñ özderi qwrğan Paris kazak spor komandası bar. Onıñ sırtında özimiz oynaytın üş komanda, 70-tey oyınşımız jäne bar. Bäri – jastar. Futbol arqılı basımız birigedi, baylanıs ornaydı. Sıylastığımız artadı. Qazaqstanğa alıp kelgen de osı futbol, – deydi Zeynel Soyer.

“TİL ÜYRETU QIIN”

Azattıqtıñ tilşisine özin Mäki dep tanıstarğan, türikşe-qazaqşa aralastırıp söylegen jigit ağası Türkiyanıñ Stambul qalasında tuğanın, 1980-jıldarı Parijge köşkenin aytadı. Teri öñdeu isiniñ mamanı. Üş balası bar. Ol özimen birge Qazaqstanğa futbol oynauğa kelgen jastardıñ “til bilmegenderi üşin wyalıp jürgenin” ayttı.

– Franciyada jastarğa til üyretu qiın. Qoldanıs ayası joq. Til, dombıra üyretetin mamanğa zärumiz. Estigender bolsa, üyretemiz degenderge esigimiz aşıq. Üyretetin jerimiz [sabaq ötetin orın] bar. Mına jastar til bilmegenderi üşin wyalıp jür. Til bilse, barıs-kelisteri, tanıstıqtarı köbeyer edi, – deydi Mäki.

Parijde tuıp ösken student Eduard Katrian “üyinde äke-şeşesimen francuzşa söylesetinin” aytadı. Franciyada oqıp jürgen qazaqstandıq studenttermen äli tanısıp, aralaspağan.

– Qazaq dostarım köp. Biraq olardıñ bäri Parijde ne Europada tuğan, ünemi francuzşa, azdap türikşe söyleydi. Qazaqstanğa birinşi ret kelip twrmın. Mümkin jaña dostarmen tanısarmın. Solardan til üyrenermin, – deydi Eduard Katrian.

Parij  jastarımen alañda birge futbol oynağan sport jurnalisi Töleubek Qadırmolla mwnday joldastıq kezdesudiñ paydası köp dep sanaydı.

– Paris kazak spor komandası Franciyanıñ 7-ligasında oynaydı. Soğan qaramastan, şeberlikteri erekşe eken. Jas jigitteri köp. Qanşa degenmen Franciya futbolınıñ deñgeyi joğarı ğoy, sol jaqta tärbielengen osınday qazaq jastarın eldegi klubtarğa şaqırtuğa bolar ma edi, – deydi ol.

Paris kazak spor komandası 1986 jılı qwrılğan. Biıl Franciyanıñ 7-futbol ligasında 3-orın alğan. Bwdan bölek, Parij çempionatında, Parijdiñ aymaqtıq çempionatında 1-orın alğan kezderi de bolğan. Komandada 44 oyınşı bolsa, onıñ 30-ı – etnikalıq qazaq.