Зуқа батырдың 150 жылдық мерейтойы Қазақ елінде мәресіне жетті

Jañalıqtar Zuqa batır 150 jıl Zuqa batır 150 jıl Ruhaniyat Swhbattar Twlğalar Qazaq handığına 550 jıl Qazaq şejiresi

Zuqa batırdıñ 150 jıldıq mereytoyı Qazaq elinde märesine jetti

| Oct 11, 2016

Almatı qalası mañındağı “Qazaq üy” saltanat keşeninde Arıstan qajı jäne atbal el azamattardıñ bastamasımen “Zuqa batırdıñ 150 jıldıq mereytoyınıñ” bir jıldıq qorıtındı şaraları saltanatpen ötti. Toyğa älemniñ onşaqtı elinen mıñğa juıq qonaqtar qatınastı. Mereytoylıq şara jalpı halıqtıq sipatta ötti.

Täuelsiz elimizdiñ 25 jıldıq wlıtoyımen twspa-tws kelgen şarada, altı qazaq üy tigilip jalpı halıqqa as berildi.Gala-Koncert qoyıldı. Osı orayda Nwr-Musahan meşitinde aruaqtar ruhına qwran qatım tüsirilip, soñınan biılğı jılı jarıq körgen Bayahmet Jwmabaywlınıñ «Ruhı asqaq Er Zuqa» jäne «Zuqa batır» attı jinağı, qoğam qayratkeri Sağat Zahanqızınıñ «Wlı köş:Añız ben Aqiqat», Baqıtbek Bämişwlınıñ «Zuqa batır – alasapıran zamana arıstanı» kitaptarı jäne Nwrlan Bibral men Jwmabay Mädibaywlı qwrastırğan «Zuqa batır Säbitwlınıñ merey toyınan» attı al'bomnıñ twsaukeseri ötti. Batır baba turalı tıñ derektermen tolıqtırılğan jañadan basılğan bes kitap halıqqa taratıldı.

Kitaptıñ twsauın meşitte ötkizu bwrın soñdı bolmağan jağday. Aq batamen twsau keser räsimin meşitte ötkizu de tağılımdı bolsa kerek. Osı jiında söz alğan QR WĞA müşe-korrespondenti, filologiya ğılımdarınıñ doktorı, qayratker Uälihan Qalijanov mırza «Qazaqtıñ Zuqa batırı» attı bayandama jasadı. DQQ birişi orınbasarı Talğat Mamaşov, Talğat Qosjigit, Äbdirahman qatarlı qoğam qayratkerleri lebizderin bildirdi. Qıtaydan arnayı toyğa äkelingen käde silar taratıldı. Tañerteñ bastalğan toy alıstan kelgen qonaqtarğa arnalğan keşki qonağasımen jalğastı.

7-şi qazanda elordamız Astana qalasındığı EWU-tiniñ “Otırar kitaphanası” ğılımi ortalığında «Zuqa Säbitwlı jäne Qıtay qazaqtarı: tarihı men tağdırı» attı halıqaralıq ğılımi konferenciya bolıp ötti. Germaniyadan Abdrahman Çetin, Älihan Janaltay, Türkiyadan Äbdiuahab Qara, Esadulah Çetin, Qıtaydan Şayswltan Qızır, Bayahmet Jwmabaywlı jäne EWU-tiniñ ğalımdarı men ğılımi qızmetkerleri men “Zuqa batır-150 jıl” wyımdastıru alqa müşeleri qatıstı.

Konferenciya jwmısı barısında aytılğan tüyindi oy-pikirler negizinde Zuqatanu jäne Qıtay qazaqtarınıñ tarihi mäseleleriniñ kökeykestiligin basşılıqqa ala otırıp, oğan qatısışılar qarar qabıldadı. Otandıq tarih ğılımınıñ damuın eskere otırıp Zuqa batır turalı zertteulerdi tereñdetu jäne onıñ sındarlı ğılımi nätijesin jalpı halıqtıq igilikke aynaldıru. Twlğa tanu bağıtında Zuqa batır turalı arnaulı basılımdar şığaru jäne ortalıqtar aşu, «Zuqa Säbitwlı jäne Qıtay qazaqtarı: tarihı men tağdırı» attı halıqaralıq ğılımi konferenciya materiyaldarı universitet baspasınan arnayı jinaq türinde baspadan şağaru qatarlı 8 türli qarar qabıldıdı. Keşkisin batır ruhına arnap as berildi.

«Ruhı asqaq Er Zuqa» jäne «Zuqa batır», “Qazaqtardıñ Türkiyağa köşi”, «Zuqa batır Säbitwlınıñ merey toyınan» qatarlı kitaptar “Otırar kitaphanası” qorına tapsırıldı. 14523092_10154133024944582_2949539075122792378_n

Jıl basınan bastalğan toy ayasında Zuqa batır turalı 1 derekti filım jasalıp respublikalıq Almatı tele-arnasınan körsetildi. Astanadağı QR Qarulı Küşteriniñ Äskeri-tarihi muzeyinde körme wyımdastırlıdı. 8 kitaptıñ tüsauı kesildi. Onnan asa ğılımi-maqalalar jariyalandı. Qazaqstandağı jäne şeteldegi tele-radio, gazet-jurnaldar men aqparattıq sayıt-portaldarda jıl boyı jañalıqtar berilip, batır ruhı halıqqa nasihattaldı.

Älemniñ onnan asa elinde, jirma qalasında atalıp ötildi. QR şeteldegi elşilikteri, Halqaralıq wyımdar, QR är qaladağı äkimşiliteri men jeke azamattar demeuşilik jasap wyımdastırdı.

“Zuqa batır-150 jıl” wyımdastıru alqası toydı ötkizuge atsalısqan barlıq azamattarğa zor alğıs aytadı. Qazaq eliniñ täuelsizdigi bayandı bolsı! Egemendiktiñ 25 jıldığı qwttı bolsın ağayın!

Zuqa batır turalı derekti filım

Attığa jol, auızdığa söz bermegen Twrım batır

kerey.kz

Är däuirde halıqtıñ pana twtar, qormal sanar qwrmetti azamattarı boladı, solardıñ biri zamanı Attığa jol, auızdığa söz bermeytin, batırlığımen halqı jaqta twrıp, mınau ortası men mekenin qorğau jolında sırt jauğa ses bolıp kelgen Twrım batırdı tuğan halqı mäñgi wmatpaydı. Twrım bala küninen baluandığımen, qamşıgerligimen atı şıqqan, eseyip at jalın tartıp mine köz alartqan jaularınıñ betin qaytarıp közge tüskendikten «bwl öñirde Twrım bar» dep sırt jaular attap baspaytın bolğan. Twrım ömiriniñ soñında ziratın qazıp, qabırın twrğızıp qoyıp qajılıq saparğa attanıp, qaytarında bügingi Semey öñiri mañına kelgende twyıqsız dünie salıp, jol joldastarı süyekte bwzbay Sarterektegi özi äzirlep ketken qabırğa jetkizip, el, jwrtına tabıs etidi. Iteli ruınıñ bir mwnşa atası Ajı güñ bolıp
JASTAR QALASINDAĞI RUHANI KEŞ: ALMATI ASPANI ABAY ÄNDERİMEN KÖMKERİLDİ

kerey.kz

Ämirbolat Qwsayınwlı Abay küni qarsañında Almatı qalasında aşıq aspan astındağı sahnada mıñdağan körermender Qazaqstan Respublikası Mädeniet jäne aqparat ministrliginiñ «Wlttıq kinonı qoldau memlekettik ortalığı» qoldauımen tüsirilgen Abaydıñ twñğış şığarmalar jinağınıñ jarıq köru tarihın bayandağan «Alğaşqı kitap» attı derekti fil'mdi tamaşaladı, dep jazadı Muztaumedia.kz. Dokudrama janrındağı bwl derekti fil'm qazaqtıñ neşe ğasırlıq ruhani tarihındağı tañ qalarlıq wlı oqiğa — 1909 jılı Peterbor qalasında Il'yas Boraganskiy baspasınan jarıq körgen Abaydıñ twñğış kitabınıñ qilı tağdırın beynelegen. Fil'm jalğız özi twtas bir älem jasap, şığarmaşılıqpen aynalısqan nebäri jiırma jıldıñ işinde qazaqtıñ tilin de, körkemdik, etikalıq tanımın da kürt özgertip, bwrın-soñdı türik jwrtı jetpegen biikke kötergen Abaydıñ alğaşqı kitabı qalay basılıp şıqtı, Abay közi tirisinde öziniñ
«Sen esirke, tınış wyıqtat, baq sözime!» /ABAY/

kerey.kz

Bizdiñ qazaqta «malğa dostıñ maldan basqa mwñı joq» – «maldan boğı ğana böten» talay jarımes Abaydıñ atına neşe türli söz aytqan. Onıñ işinde saudager ğana emes, özin “söz wstağan”, “el wstağan” sanaytındar da boldı. Bwlarğa Abaydıñ özi jauap berip ketken: «Tınış wyıqtat, sen esirke, baq sözime!». Al, anau jigit «maldıñ buımen» negizgi oyın dwrıs jetkize almağan siyaqtı. Ol, «Qwnekeñ malın şığındap, Abaydı oqıtıp, jağday jasamağanda qalay bolar edi… Biz de sol Qwnekeñ siyaqtımız…» degendi aytpaqşı boldı – au deymin… Qwnekeñ qayda, sen qayda… «Quatı küşti nwrlı söz, Quatın bilgen abaylar…» – deydi Abay. Sözdiñ quatın bilmegen öte qiın, küyip qaluıñ mümkin… Osı arada Britaniyanıñ Prem'er – ministri bolğan Bendjamin Dizraelidiñ
Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi

kerey.kz

Jeke arhivimnen tabılğan qwndı mwrağat «Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi) Bwl öleñdi 1980 – jılı Ör Altaydıñ Köktoğay audanına qarastı Düre auılında 61 jastağı Qauan Orınbasarwlı degen aqsaqal aytqanınan jeke arhivimde saqtalıp qalğanınan tauıp oqırmanmen bölisip otırmın. Ay, qwday – au, aqqa jaq, Öziñi ayan men naqaq. Aqiqat degen jolıñnın, Abıroyıñdı aşpa haq. Ayatbenen qadısqa, Alla niet aq iske. Jan almasam joq edi-au, Jaza tartsın degen baq. Meni sottap baylatıp, Zığırdandı qaynatıp. Masayrasın mäz bolıp, Qinağandı öziñ tap Jaqın jerden jau şığıp, Maqül isten dau şığıp. Dwşpan üstap qolımnan, Itter tistep tonımnan. Jaman tosu bolğan şaq, Tütqın bolıp tarığıp, Jalğız jatıp zarığıp, Aşu qısıp oydı alıp, Dert jäyilip boydı
Prezidenttiñ Benilyuks gambiti nemen ayaqtaladı?

kerey.kz

Europa jüreginde aşılğan geştal't. Prezidenttiñ Benilyuks gambiti nemen ayaqtaladı? Elimizde Almatı halqı jaña taksi aşıp, al Şımkent halqı özbek körşisimen birge keşki matçtı tamaşalayın dep otırğanda qazaq ümitin arqalağan Airbus motorın dürildetip, Bryussel'ge wşıp ketken bolatın. Prezident Toqaev geosayasi qaqtığıstar, sauda soğıstarı, sankciyalıq qısım men logistikalıq täuekelder küşeyip jatqan bwl zamanda Qazaqstannıñ investiciya üşin eñ tınış aylaq ekenin tağı bir eske salu üşin bara jatqanı anıq. Tura osı sapar aldında Fitch Qazaqstannıñ VVV reytingin rastap, mıqtı argumentti qaltamızğa salıp jiberdi. Bryussel' Europa kapitalınıñ söresi ekenin bilemiz. Sol sörede jatqan milliard euro investiciyağa biz qol salğanda, bastısı eşkim “täyt” demeui kerek. Sondıqtan Qazaqstan Prezidenti Qasım-Jomart Toqaevtıñ Bel'giya Prem'er-ministri Bart de Vevermen