Memleket basşısı Japoniya Parlamentinde söz söyleuge mümkindik alğanı üşin rizaşılıq bildirdi.

– Elderiñizdiñ Zañ şığaru jinalısı halıq biliginiñ tamırı tereñ tarihi dästürine ie bola otırıp, memlekettiñ demokratiyalıq twrğıdan tabıstı damuına zor üles qosıp keledi. Bügingi tañda Japoniya köp sala boyınşa köş bastap twr, ol – ekonomikasınıñ ösimi jöninen älemdegi üşinşi el, – dedi Nwrswltan Nazarbaev.

Qazaqstan Prezidenti japon halqınıñ eñbeksüygiştigi men özin-özi jetildiruge degen qwştarlığı eldiñ örkendeuine septigin tigizip otırğanın atap ötti.

– Japonnıñ «kaydzen» filosofiyası tek basqaru men tehnologiyalıq biikterdi bağındıruğa ğana mümkindik berip qoymay, sonımen birge jalpıadamzattıq qwndılıqtar qazınasına qosıldı. Japon halqınıñ oylau jüyesi qazaqtardıñ dünietanımına jaqın äri onımen ündes ekenin ayta alamın. Bizdi halıqtarımızdıñ qiın da kürdeli, keyde tipti taqsiretti tağdırı tığız baylanıstıradı. Qazaqstan men Japoniya jappay qırıp joyatın qarudıñ bükil qasiretin bastan ötkerdi, – dedi Memleket basşısı.

Nwrswltan Nazarbaev halıqaralıq qauipsizdikti nığaytu jolında Qazaqstannıñ atqarıp jatqan is-şaralarına toqtalıp, yadrolıq qauipten ada älem qalıptastıru üşin birlese küş-jiger jwmsaudıñ mañızdılığın atap ötti.

– Biz Jahandıq antiyadrolıq qozğalıs qwrudı mañızdı mindet dep sanaymız. Biz wsınğan «ATOM» jobası da däl osı maqsattı közdeydi. Japon dostarımızdı osı bastamağa qoldau körsetuge şaqıramın. BWW Bas Assambleyası 2015 jılğı 7 jeltoqsanda Qazaqstannıñ wsınısı boyınşa YAdrolıq qarudan ada älem qwru turalı jalpığa ortaq deklaraciya jöninde qarar qabıldadı. Biz wsınğan BWW qararına Japoniya da tel avtor retinde qosıldı. Sol qararğa säykes, meniñ öz jarlığım arqılı poligondı japqan kün – 29 tamız YAdrolıq sınaqtarğa qarsı is-qimıldıñ halıqaralıq küni dep jariyalandı, – dedi Nwrswltan Nazarbaev.

Memleket basşısı Qazaqstan men Japoniya YAdrolıq sınaqtarğa jappay tıyım salu turalı şarttıñ küşine enuine qoldau körsetu jönindegi 9-şı konferenciyanıñ teñ törağası mindetin atqaruğa kiriskenin jäne soğan oray taraptar atalğan qwjattıñ tezirek küşine enuine qatıstı mañızdı eki sayasi mälimdeme qabıldağanın eske saldı.

Qazaqstan Prezidenti biılğı naurız ayında Vaşingtonda ötken yadrolıq qauipsizdik sammitinde jariya etken öziniñ «Älem. HHİ ğasır» manifesine de toqtalıp ötti.

– Onda men soğıstar men qaqtığıstardan ada älemge qalay qol jetkizetinimiz turalı oy-pikirlerimdi ortağa saldım. Bwğan qosa, men YAdrolıq qarusız älem jäne jahandıq qauipsizdik üşin beriletin halıqaralıq sıylıq tağayındau turalı şeşim qabıldadım. Ol bizdiñ planetamızda halıqtardıñ beybit qatar ömir süruin ornıqtıruğa bağıttalğan igi qızmet atqarğan älemdik köşbasşılar men sayasatkerlerge qwrmetimizdi bildiruge arnaladı, – dedi Nwrswltan Nazarbaev.

Memleket basşısı qazirgi tañda yadrolıq qarudıñ qoldanılu qaupin «qırğiqabaq soğıs» ayaqtalğannan bergi qay kezeñge qarağanda da joğarı ekenin atap ötti.

– Älem jaña yadrolıq däuirge bet bwrdı. Ol äldeqayda qaterli jäne onıñ barısın aldın ala boljap-bilu mümkin emes. HHİ ğasırdıñ eñ kürdeli problemalarınıñ biri – yadrolıq terrorizm qaupi, sonday-aq yadrolıq jäne radioaktivti materialdardıñ zañsız aynalımı. Jahandıq oyınşılar arasındağı senimniñ bwrın-soñdı bolmağan dağdarısı yadrolıq qarudı qoldanudıñ aldın alu kepildikteriniñ de tığırıqqa tireluine äkep soqtırıp otır. Bügingi tañda osı wnamsız ürdisterdi toqtatu üşin barlıq jahandıq köşbasşılardıñ sayasi erik-jigeri auaday qajet, – dedi Qazaqstan Prezidenti.

Memleket basşısı öñirlik qauipsizdik mäselelerine nazar audarıp, Aziya elderi arasında özara senimdi nığaytudıñ mañızdılığın jäne Aziyadağı özara is-qimıl jäne senim şaraları jönindegi keñesti Aziyadağı qauipsizdik pen damu wyımına aynaldıru qajettigin atap ötti.

– Kelesi jıldıñ 1 qañtarınan bastap Ortalıq Aziya elderi arasında alğaşqı bolıp Qazaqstan 2017-2018 jıldarı BWW Qauipsizdik keñesiniñ twraqtı emes müşesi retindegi mindetin atqaratın boladı. Qazaqstan men Japoniyanıñ 2017 jılı Qauipsizdik keñesi qızmetine qatısu merziminiñ säykes kelui aldağı uaqıtta özara is-qimıldı qolğa aluğa qosımşa mümkindikter tuğızadı, – dedi Nwrswltan Nazarbaev.

Memleket basşısı köptegen japondıqtıñ tağdırı Qazaqstanmen baylanıstı ekenin atap ötti.

– Keñestik Qazaqstandağı qiın kezeñde tağdırı tälkekke tüsken japon äskeri twtqındarınıñ asqan auır jağdaydağı tözimdiligi äli künge deyin bizdiñ jadımızda. Biz tuısqandarınıñ tağdırı turalı bilgisi keletinderdiñ bärine qajetti kömek körsetuge äzirmiz, – dedi Elbası.

Osığan baylanıstı, Nwrswltan Nazarbaev japon parlamenti müşelerine lager'den bosağannan keyin Qazaqstanda qalğan äskeri twtqın Ahiko Tecuronıñ oqiğasın äñgimelep berdi. Öz Otanına kelip ketkennen keyin ol bizdiñ elge qayta oralıp, otbasımen birge osında twrıp jatır.

Elbası qazirgi uaqıtta jetekşi derjavalar Euraziya keñistiginde birqatar integraciyalıq jobalar jüzege asırılıp jatqanın ayttı.

– Beybit, twraqtı, güldengen äri ekonomikalıq twrğıdan quattı Euraziyanı qalıptastıru bärimiz üşin tiimdi, – dedi Qazaqstan Prezidenti.

Memleket basşısı qazir bizdiñ respublikamız bwl ideyanı ilgeriletu jwmısın jürgizip, sonıñ işinde birqatar infraqwrılımdıq jobanı iske asırıp, EAEO-nı jäne Qıtaydıñ «Bir beldeu – bir jol» bastamasın wştastıru bağıtında jwmıs istep, sonday-aq «EAEO – Europalıq odaq» dialogına bastamaşılıq etip otırğanın atap ötti.

Qazaqstan Prezidenti täuelsizdiktiñ 25 jılı işinde elimiz josparlı äkimşilik jüyeden narıq jüyesine köşip, auqımdı qayta qwrılu kezeñin bastan ötkergenin jäne qazirgi uaqıtta «100 naqtı qadam» wlt josparın qabıldau arqılı mañızdı institucionaldıq reformalarğa kiriskenin jetkizdi.

– Jobanı iske asıru ayasında azamattıq qoğam institutı men ekonomikası damığan üylesimdi sayasi jüyesi bar HHİ ğasırdağı Qazaqstandı qalıptastıru közdelgen. Mwnıñ bäri elimizge jahandıq jağımsız trendterge layıqtı qarsı twrıp, älemniñ eñ damığan otız eliniñ qatarına qosıluğa mümkindik beredi. Osı ülken maqsatımızğa jetu jolında Japoniyamen aradağı ıntımaqtastıqqa zor ümit artamız, – dedi Nwrswltan Nazarbaev.

Elbası Qazaqstan Japoniyanıñ Ortalıq Aziyadağı iri sauda-ekonomikalıq seriktesi bolıp sanalatının ayttı.

– Biz ğılımdı qamtitın salalardağı özara tiimdi ıntımaqtastıqtı arttıruğa, sizdiñ elden ozıq tehnologiyalar men nou-hau tartuğa müddelimiz. Japoniya kompaniyaların Qazaqstandağı industriyalıq-innovaciyalıq damu bağdarlamasına jäne jekeşelendiru jönindegi auqımdı nauqanğa atsalısuğa şaqıramız. Strategiyalıq seriktestik pen elderimiz arasındağı özara tüsinistik ruhı qarım-qatınasımızdı jaña deñgeyge köteruge ıqpal etedi dep senemin, – dedi Qazaqstan Prezidenti.

Soñında Memleket basşısı bwl sapar elderimiz arasında diplomatiyalıq qarım-qatınas ornağanına 25 jıl tolu qarsañında ötip otırğanına nazar audardı.

– Özara tiimdi is-qimıl men jasampazdıq sipattağı senim Aziyadağı jaqındasudıñ kiltine aynaladı dep senemin. Qazaqstan men Japoniya halqı birlesip, öñirimizdi örkendetu jäne halıqaralıq arenada beybitşilik pen kelisim ideyasın ilgeriletu isinde mañızdı röl atqara aladı, – dedi Nwrswltan Nazarbaev.