Зуқа батыр ұлы Қажы Сауатағзам (1928-2016)

Zuqa batır wlı Qajı Sauatağzam (1928-2016)

| Nov 29, 2016

Qajı Zuqawlı Qajı Sauatağzam (1928-2016) Dünieden Ozdı:
Zuqa Batırdıñ kenje wlı Qajı Sauatağzam atamızdıñ qazasına oray tarihi qısqaşa jinağımdı nwsqap keteyin.
Altay-Köktoğay audanında düniege kelgen Sauat Qajı, äkesin jau alğanda besiktegi bala eken. Zuqa Qajı ahırğı ahualın sezip, ajalınıñ jau qolınan bolatının bilip Belqwdıqqa şet qonıp otıradı. Sonda bala-şağa, tuıs-tuğandarınıñ işinde qoltığınıñ astınan şıqpay qasında qalğandar boladı. Qalıñ äsker tañ ata bergende bir qoralı kiizüydi oqqa wstaydı. Osında qaza tapqandardıñ işinde Sauat Qajınıñ ağası Mäulüt Şärip (1926-1929), äpkesi Qamarya, ülken şeşelerinen Mıqiya, Nazar (Biljäy) wlı Nasırdıñ äyelimen eki balası, Jarılqasın degen bir jigit, Bitimşi degen bir bala, Zuqawlı Şämidiñ Namazbay, Azanbay degen qayıninileri osı qandı qırğında qaza tabadı. Tağı bir qayıninisi Sıbanbay /Kerey-Molqı/ jäne Batırşawlı Imambay tayqazannıñ astına kirip jan sauğalaydı. Zuqanıñ inisi Däken de osında oqqa wşqan delinedi. Zuqa Batırdıñ jigitterinen Toqajan degen qarulı paluan, äskerler ketip bolğan soñ eñgezerdey qalğan bir äskermen jekpejek alısıp, wzaq uaqıttan keyin ayağında ekeui de talıqsıp barıp jan üzedi.
Osında aman qalğan Zuqawlı Şämidiñ zayıbı Quanqızı Bayan äjemizden estip, ülkenderimizdiñ aytuı boyınşa mıltıq dauısınan besiktegi balalardıñ özi üreyi wşıp jılay almaptı. Jas näreste Zuqawlı Sauat, Swltan Şäripwlı Änuar jäne Şämiqızı Şinän osı üylerdiñ işinde besikte böleuli jatıp aman qalıptı. Bwlarmen birge qwtılğandardıñ işinde jügirip jürgen bes jastağı Zuqawlı Qizat (1924-1999) bar eken. 1929 jılı bolğan osı qandı qırğında 53 kisi şeyit boladı.
Soğıstan şıqqan adam janğa “qazi” delinedi. Besiktegi säbi şağında qazi bolıp ösip, toqsannıñ torabına kelip tösek tartıp jatsada esinen tanbay, imanınan jañılmay otırıp äkesi Zuqa qwsap, tañatar “Zuha” (Säske) mezgilinde jaratqanğa janın täsilim etedi. Qajı Sauatağzam atamız sauattı oqımıstı kisi edi. Allah aldınan jarılqasın.

Kuddüs Çolpannıñ facebook paraqşasınan alındı

“Töñkeris jasauğa maşıqtanğandar” kim? Qañtar qwpiyası aşılsa, saldarı ne boladı? Deputatpen swhbat

kerey.kz

Nwrbek TÜSİPHAN Qazaqstan parlamenti mäjilisiniñ deputatı, zañger Abzal Qwspan Azattıqqa swhbat berip otır. Astana, 26 qazan, 2023 jıl Qañtardı kim wyımdastırğanın bilik bile me, bilse nege aşıq aytpadı? Parlamentte nege Qañtar boyınşa tağı tıñdau ötpeydi? Prezident Toqaev Qañtar “töñkeris jasauğa äbden maşıqtanğan mamandardıñ jetekşiligimen” wyımdastırıldı dedi. Olar kimder? Mäjilis deputatı Abzal Qwspan osı swraqtarğa jauap berdi Azattıq: Abzal mırza, siz – Qañtar oqiğasına bir taraptan emes, jan-jağınan qarauğa mümkindik alğan adamsız. Eñ aldımen sol oqiğağa tikeley qatıstıñız, jwrttı alañğa şığuğa şaqırdıñız. Odan keyin qandı qırğında qamauğa alınğandardı bosatuğa at salısıp, zañger retinde de aralastıñız. Odan bölek mäjilis deputatı esebinde de jaña bir rakurstan qarap otırsız. Aytıñızşı, jan-jağınan qarağanda Qañtar oqiğasında sizge
Oljas Süleymenov. Men bilem!..

kerey.kz

Serik Erğali Suretter: madeniportal.kz jäne S.Erğali mwrağattarınan alındı. «YA znayu!..» kitabınan üzindi-audarma. OSIRIS ZAÑI I Biz adamzat tarihın öte naşar bilemiz. XIX ğasırdıñ basında Napoleon älemge Mısırdı aştı, al ğalımdar bwl eldiñ qirandıların zerttep, onıñ şamamen b.z.d. III mıñjıldıqqa tiesili ekenin anıqtadı. Sol kezde adamzat tarihı tağı da qos mıñjıldıqqa tereñdey tüsti. Birneşe mıñjıldıq bwrın (men bilem) adamzat (nemese onıñ keybir böligi) tañbalı jazudı qoldanıp, jazıp jürgen. Bwl bilimderdi qalpına keltiru arqılı biz XX ğasırdıñ basında jasandı türde üzilgen tilimizdiñ tarihına qatıstı qoljeter şındıqtı qayta tanuımızğa tura keldi. 1926 jılı Bakude ötken alğaşqı türkologiyalıq kongresten keyin türkologiya ğılım retinde qalıptasa almadı… …2018 jılı Nazarbaev meni äñgimelesu üşin Aqordağa şaqırdı. Ülken üsteldiñ basında
Qıtay intelligenciyası qıtay ieroglifin sınadı, qıtay tilin emes…

kerey.kz

Qazir äleumettik jelide keybir qazaq ziyalılarınıñ qazaq tilin sınağan pikiri tarap jür. Esime bir kezderi Qıtay intelligenciyasınıñ qıtay ieroglifin sınağanı tüsip ketti. 20- ğasırdıñ alğaşqı şireginde qıtaydıñ dästürli ieroglifterin sınamağan ziyalı kemde kem. *** *** *** “Ieroglifterde zamanaui ideyalar men teoriyalardı jetkizetin sözdik qor joq, äri olar ziyandı oylardıñ wyasına aynaladı. Olardı joyuda wyat joq” dep jazdı 1918 jılı Qıtay Kommunistik partiyasınıñ negizin qalauşılardıñ biri äri Jaña mädeniet qozğalısınıñ jetekşi qayratkeri Çen' Dusyu (陈独秀). Qıtay ieroglifin qattı sınauşılardıñ qatarında tağı da Qıtay kommunistik qozğalıstıñ jetekşileriniñ biri Cyuy Cyubay (瞿秋白) de bolğan. Ol tipti 1931 jılı “Qıtay ieroglifteri şın mäninde älemdegi eñ las, eñ jekswrın äri eñ jirenişti närse. Tipti ortağasırlıq
Eldes Orda, tarihşı: «Türkistan» atauın qoldanu – aymaqtağı jwmsaq küş poziciyasın nığaytu täsili

kerey.kz

Foto aşıq derekközderden alında Ötken aptada Türkiyanıñ wlttıq bilim ministrligi mektep bağdarlamasına «Türkistan» degen termindi engizgen edi. Şetel basılımdarınıñ jazuınşa, bwl atau endi «Ortalıq Aziya» wğımınıñ ornına qoldanılmaq. Bilim ministri YUsuf Tekin jaña atau türki äleminiñ birligin qamtamasız etuge bağıttalğanın aytadı. Onıñ sözinşe, ükimet oqu bağdarlamasınan imperiyalıq mağınası bar geografiyalıq ataulardı alıp tastamaqşı. Eñ qızığı, «Türkistan» aumağına Qazaqstannan bölek, Qırğızstan, Özbekstan, Türkimenstan men Täjikstan jatadı eken. Sonday-aq keybir basılımdar bwl terminniñ Qıtaydıñ batısında ornalasqan Şıñjan ölkesine qatısı barın da atap ötti. Keybir ğalımdar «Ortalıq Aziya» termini kolonializmnen qalğanın jii atap jür. HH ğasırdağı älemdik akademiyalıq ğılımdı sol kezdegi iri imperiyalar qalıptastırğandıqtan, büginde mwnday terminder men ataular halıq sanasına äbden siñip
Twrsın Jwmanbay «Üysinbay kitabı»

kerey.kz

Bwl Dağandel, Baqanas ölkesinen şıqqan bi Üysinbay Janwzaqwlı haqında qwrastırılıp jazılğan kitap. Tıñ tolıqtırılğan eñbekte bolıs Äldeke Küsenwlı, Dağandeli bolısınıñ basşıları men bilerimen qatar Äbdirahman Älimhanwlı Jünisov sındı aytulı twlğalar jaylı äñgime qozğalğan. Olardıñ el aldındağı eñbekteri, bilik, kesim – şeşimderi, halıq auzında qalğan qanattı sözderi men ömir joldarı, ata – tek şejiresi qamtılğan. Sonımen qatar mwrağat derekterindegi mälimetter keltirilgen. Kitapqa esimi engen erlerdiñ zamanı, üzeñgiles serikteri turalı jazılğan key maqalalar, jır –dastandar, üzindiler engen. Kitap qalıñ oqırman qauımğa arnalğan. Twrsın Jwmanbay «Üysinbay kitabı», - Jebe baspası, Şımkent qalası.134 bet tolıq nwsqasın tömendegi silteme arqılı oqi alasız. Üysinbay kitap kerey.kz