Халықтан салығын жасырған Мәдениет министрі отставка кетсін…
kerey.kz
Мәдениет пен руханият, спорт салалары – елімізді әлем алдында танытатын бірден бір алтын көпір саналады. Төрткүл дүниені дүр сілкіндірер өнер, спорт додаларында аталған қос саланың асығы алшысынан түссе еліміздің байрағын желбіретіп, намысын асқақтататыны сөзсіз. Өкінішке орай, соңғы уақытта мәдениет пен спорт салаларының салы суға кете бастады. Мәдениетті дамытудың бағыты мардымсыз, ісі қарқынсыз, ал өнер мен өнерпаздар қорғаусыз күйге түсті.
Қазақ өнері мен мәдениетінің соғыстан қалған жапан даладай хәлге енуі Мәдениет және спорт министрі Ақтоты Райымқұлованың жанын ауыртпайтын секілді. Саусақпен санарлықтай аз ғана уақыттың ішінде қалың елдің көз алдында өтіп жатқан қаншама оқиғалар халық пен мәдениет саласы арасын жақындатудың орнына алыстата түскенін мойындамасқа амал жоқ. Театрды тәрбие көзі, мәдениет майталмандарын тәлім алатын тұлға ретінде бағамдайтын халық театрға күліп, өнер адамдарын қағытып отыратын жағдайға түсе бастады. Бұл олқылықтарға кінәлі кім? Мәдениет және спорт министрінің тәжірибесіздігі ме, әлде командасының ниетінің бұрыстығы ма? Жуырда ғана теледидар мен түрлі ақпарат көздерінде Әкемтеатр жайлы жайсыз хабар тарады. Қызметкерлердің жанайқайы Президент Қасым-Жомарт Кемелұлына дейін жетті. Президентке Үндеу жолдап, араша күту қандай жағдай болса да ең соңғы шарасыз хәлде ғана жасалатын әрекет. Демек, министрлік тарапынан бұл іске тосқауыл қойып, қызметкерлердің ашуына қозғау болған өз әрекеттерінің мақсатын түсіндіруге ешқандай қадам жасалмағаны аңғарылады. Халық екіге бөлінген әртістерді көріп, жаны жабырқады. Оған дейін кино, театр арқылы сүйсіне қарап, үлгі еткен әртістерінен теріс айналды. Бұл көрініс айрандай ұйыған қазақ өнерінде алауыздық тудырушы індет таралғанын байқатты. Қоғамның індеті – кадр саясаты, команда жасақтау, қудалау мен түрлі амал-әрекеттер. Театрдың тыныштығына қол сұғып, өз мақсатын ғана көздеген министрліктің іс-әрекеті салдарынан әртістер зардап шегіп, абыройына үлкен нұқсандар келді. Қорғап, қолдап, бағыт берудің орнына айғай-шуды еселей түсуге әрекет еткен басшылықтың ішкі ойы театр ұжымымен кездесуде түрлі сауалдардан қашқан министрдің әрекетінен анық аңғарылады. Бір қызығы, әділдік күтіп министрге телмірген театр қызметкерлеріне мекеме директорының отбасылық мәселесін қозғап, кекесінді кейіппен ұжымға құтты болсын айтуы Үкімет мүшесінің қызметтік этикасына лайық па? Театр қызметкерлерін өнердің абыройын асқақтатып, ынтымақ пен бірліктің үлгісі болуға шақырудың орнына алауыздық уын өз қолымен шашып кетуі мәдениетті дамытуға бас ауыртып жүрген министрді байқатпады?
Театр ғана емес кино саласында да шым-шытырық дау-дамай күн санап өршіп барады. Осы күнге дейін 30-ға жуық кино түсірген танымал режиссер Ақан Сатаев пен «Қазақфильм» киностудиясы сотта жүздесіп жүр. Тізе қосып еңбек етіп, білек біріктіріп ұлттық киноның деңгейін көтерер шақта қазақтың қос режиссері заң алдында түйісуі де дер кезінде күрмеуі шешілмеген істің әсері екені даусыз. Жер әлемге «Томирис» фильмімен жар салған Мәдениет және спорт министрі киностудиялардың бұқаралық ақпарат құралдары арқылы танымал болып жатқан дауларына нүкте қоюға әрекет етуді қаперіне алар емес.
“Ер тұғырыл” киносының режиссері Метин Гюнай Елбасының шақыруымен Қазақстанға келіп үлкен жобаны қолға алғаны белгілі. «Қазақ хандығы» фильмінің жалғасы іспетті көп сериялы «Қасым хан» фильмі 2019 жылдың күзінде басталуы тиіс болатын. Режиссер көктем айында Түркістан облысындағы тарихи орындарды аралап, түсірілім алаңдарымен танысқаны жайлы ақпарат көздері хабарлады. Алайда министрлік қолдау көрсетуі тиіс тарихи фильм сөз күйінде аяқсыз қалды. Фильмнің түсіріліміне қарсылық білдіріп, хат жазған жазушы Смағұл Елубаевтың айтқан уәжі мен министрлік қолдаған сценарийге қатысты пікір білдіре алмаған Ақтоты Рахметоллақызы тарихи тұлғаны жаңғыртып, ұрпақ баласына насихаттауға құлық танытқысы келмеді. Екі сөзінің бірінде жазушының қызымын деп көзіне жас алудан әрі аса алмайтын министрдің бұл әрекеті адамдар мен камера алдындағы шарасыз рөлі секілді. Себебі, руханият патшалығынан нәр алған қыздан қазақ руханияты мен мәдениетіне жаңаша леп, ерекше қарқын алып келер деген үмітіміз ақталатын түрі жоқ.
МӘДЕНИЕТ ТАБЫС КӨЗІ МЕ?
Олай дейтініміз, мәдениет министріөз лауазымын пайдаланып заңсыз былыққа қорықпай кіріскен сыңайлы. Адам Капанов либреттосының «Аспан көші» желісі бойынша қойылған Ксения Звереваның «Заман тынысы» бір бөлімді балетінің музыкасын жазған Ақтоты Райымқұлова 3 миллион 430 мың теңге гонарар алған. Алайда аталған қаржы салық комитетінен жасырылып Ермек Шынарбаев басқаратын “Төлтума” компаниясының шотына аударылған. Мемлекет қазынасынан бөлінген қаржыға осындай амал-айламен қол жеткізген лауазым иесінің басқа салалар бойынша да тағы қандай айла-шарғыларға барып жатқаны белгісіз.
Жуырда ғана Мәдениет және спорт министрлігінің алқа мәжілісінде Алматы қаласынан арнайы келген ата-ана өз шағымдарын жеткізбек болған. Өкінішке орай министр сауалды жүре тыңдап, министрлік өкілдері анаға бөгет жасап, үнтаяқтың дауысын өшіріп сарсаңға түсті. Министр бала тағдырына немқұрайлы қарағанына қарамай оқуынан қол үзген жас сппортшы халықаралық байқауда топ жарып, алтын жүлдені еншілеп қайтты. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев айтқандай халық пен билік арасындағы ашық диалогты орната алмаған Ақтоты Райымқұлова мен оның командасы әлі де біз білмейтін қандай былықтарға батып жатқаны белгісіз.
Жүсіпбек Қорланбек;
Мәдениет қайраткері,
Нұрғали Тұрлыбек
Мәдениет саласының үздігі“,
Халықаралық конкурстардың лауреаты .
Пікір қалдыру