БАЙҚОҢЫР

| Sep 13, 2021

Құрметті ҚАЗАҚ ЕЛІ,ҰЛТЖАНДЫ ҚАЗАҚ
БЕЛСЕНДІЛЕРІ, БАЙҚОҢЫРҒА ТАҒЫ ТОРҒАЙ
ЖЕРІН ҚОСЫП БЕРУГЕ ҚАРСЫЛЫҚ
БІЛДІРЕМІЗ! (Жер мəселесі референдум арқылы
шешілетін мəседе)
================
Қазақ жеріне тағы үлкен қауіп төнді. Осыдан үш төрт жыл
бұрын Қазақ билігі Байқоңырға Торғай жерінің жартысын,
Ырғызға дейін гептилін құлатуға берген.
Байқоңырдың бұрын да өте көлемді 70 шақырым шаршы
километр аймағым бартын. Осыдан екі үш жыл бұрын біздің
биліктің рұқсатымен 50 мың шаршы километр жерді қосып
алған. Енді міне, тағы Жангелдин ауданының жерін түгел
қосып алмақшы көрінеді. Өзіңіз ойлап қараңыз, сонда
Қазақстанның жартысы Байқоңырдың жері (Ресейдің жері)
болып шығады ғой! Байқоңырдың 70 жыл ішінде Қазақстан
жеріне келтірген экологиялық зияны орасан зор болды .
Ракеталарды суыту үшін Сырдарияның суы
пайдаланып,ақырында, Арал теңізі соның кесірінен тартылды
Ал, қазақ жеріне түсіп жатқаг-гептильдің зияны есептеп
жатқан адам жоқ.
Қазақ жері сондай сойқан экологиялық зиян шегіп отырғанына
қарамастан, Мəжіліс пен Сенат Торғайдың қалған жерін
Байқоңырға гептил құлату,а беру үшін Заң қабылдауға
кірісіпті. Гептиильден жердің уланатынына, малдардың
өліміне əкелетініне, адамдардың денсаулықтарына зиян
келтіретініне Мəжіліс пен Сенаттың назар аудармай Заңға қол
қоюға құштарланып отырғандары мені таң қалдырады.
Осыдан екі үш күн бұрын жүздеген адам қол қойып,
Байқоңырға Торғай жерін беруге қарсылық білдірген.
ҚҰРМЕТТІ ҚАЗАҚ ЕЛІ, ҚАЗАҚТЫҢ БЕЛСЕНДІ АЗАМАТТАРЫ
мен АЗАМАТШАЛАРЫ!

ЕЛ БОЛЫП,МЕМЛЕКЕТ БОЛЫП ҚАЛАЙЫҚ ДЕСЕК,
БАЙҚОҢЫРҒА ТОРҒАЙДЫҢ ҚАЛҒАН ЖЕРІН БЕРМЕУ ҮШІН
КҮРЕСУГЕ ШАҚЫРАМЫН. БАЙҚОҢЫР қазірдің өзінде
Ресейдің жері болып саналады. Енді оған Билік Торғайды
қосып берсе, Қазақстанның жартысы Ресейдің жері болып
шықпай ма!?
Ал, енді гептил дің Қазақстан – жерін 70 жыл улап келе
жатқанына Сенат пен Мəжіліс депутаттары ның назар
аудармай отырғанына таңмын. .
Сенат басшысы Ашимов мырза! ,Мəжіліс бпсшысы-
Нигматуллин мырза! Қазақ
Халқы Байқоңырға Торғай жерін қосып беретін ЗАҢ
қабылдауларыңызға қарсы .
ЖҰМАТ ƏНЕСҰЛЫ, ақын жазушы, ҚР Құрметті Журналисті,
тарихшы

АҚШ Иранның Харк аралын басып ала ма?

kerey.kz

Киан ШАРИФИ Иран ислам республикасына тиесілі Харк аралы. Америка мен Израильдің Иранға әуе шабуылдары жалғасып жатқан тұста АҚШ-тағы саяси ортада ислам республикасына тиесілі Харк аралын басып алу идеясы талқылана бастады. Сарапшылардың айтуынша, Вашингтон Ирандағы мұнай экспортының негізгі ошағы саналатын Харк аралын нысанаға алуы әбден мүмкін. Бұл санкциялар құрсауындағы Иран экономикасын құлатпай ұстап тұрған басты табыс көзін жауып тастауы ықтимал. Алайда Иран мұнай экспортының 90 пайызын қамтамасыз ететін Парсы шығанағындағы шағын аралды басып алса, бұл АҚШ пен Израильдің Иранға қарсы соғысын тіпті ушықтырып жіберуі мүмкін. Мұның өзі де Иран экономикасын толық құрдымға жібере алмайды дейді сарапшылар. 7 наурызда Axios басылымы АҚШ әкімшілігі Харк аралын басып алу мүмкіндігін талқылағанын хабарлады . Иран бұл аралға
Тоқаев мырза тіл жайлы тағы бірдеңе депті

kerey.kz

Zhalgas Yertay Орыс тілінің мәртебесін еш төмендетпедік, оның бәрі күңкіл сөз деген екен. Қазақ тілінің де мәртебесі төмендеді деп байбалам салмаңдар деп ұрсыпты. Алдымен жауабы жоқ сұрақтардан бастайық. Тоқаев мырза, егер ештеңе өзгермесе, онда “тең” сөзінің “қатарға” ауысуы жай көз алдау әрекеті ме? Қоғамдағы градусты басуға талпыныс қана ма? Қазіргі мемлекеттік бюрократиялық аппараттың статус-квоны сақтап қалуға тырысуы деп бағаласа бола ма? Енді Тоқаев мырзаның әр сөзіне тоқталсақ.“Жаңа Конституция мәтінінің ресми құжат ретінде қазақ және орыс тілдерінде жариялануы көп нәрсені аңғартпай ма? Бұл жерде түсініктеме беріп, ақталудың өзі артық”Иә, қазіргі қазақ тілінің проблемасы да сол – қазақ тілі мен орыс тілінің құқықтық теңдігі мемлекеттік тілді кемсітіп тұр. Өйткені бюрократия құжаттарды орысша әзірлеп, кейін
Конституцияда қазақ тілін мемлекеттік әрі ресми тіл етсек, басқа тілдердің құқы шектеле ме?

kerey.kz

Бұған нақты жауап – жоқ, бұл шешімнен ешбір тілдің, соның ішінде, орыс тілінің де құқы шектелмейді. Неге? Өйткені конституциядағы мемлекеттік тіл мәртебесі биліктің жұмыс тілін ғана реттейді. Ол норманың қарапайым адамдардың қатынас тіліне қатысы жоқ. Яғни, мемлекеттік тіл – мемлекеттік органдар мен жергілікті өзін-өзі басқару ұйымдары жұмыс істейтін тіл деген сөз. Бұл шешім орысша сөйлейтіндердің құқығын шектемейді, орысша сөйлеуге тыйым салмайды. Қарапайым адамдар үйінде, қоғамдық орындарда, бизнесте, медиа мен мәдениет ошақтарында қалаған тілінде сөйлей де, жұмыс істей де алады. Бұған конституцияның басқа баптары нақты кепіл болып отыр. Ал жаңа конституцияда 9-баптың 2-тармағы қазіргі күйінде қалса, бұл – қазақ тілінің құқығын шектейді. Себебі мемлекеттік органдар құжаттарды өздері үйренгендей алдымен орысша жазып,
Қазіргі биліктің ең үлкен қорқынышы…

kerey.kz

Zhalgas Yertay Конституциядан орыс тілін алып тастасақ, Ресей бізге соғыс аша ма? Билік осылай қорқыта бастады. Бірақ ол сұраққа қысқа жауап – жоқ. Себебі, Ресейге қарсы Әзірбайжан да, Армения да неше түрлі әрекетке барды, барып та жатыр, бірақ оларға қазір соғыс қаупі төніп тұрған жоқ. Бұл әдісті саяси манипуляция дейді, шын мәнінде, бұны қазіргі статус-кво жағдайын сақтап қалғысы келетін жүйенің асығыс ойлап тапқан аргументі деуге болады. Ойлап көріңізші, Ресейге біздің мемлекеттік органдар қай тілде іс-қағаз жүргізетіні емес, лоял болғанымыз керек. Ендеше, Ресей біздің лоялдығымызды сақтап қалғысы келсе, конституциядағы тіл мәселесіне қарсы болмауы керек. Себебі бұл ішкі тұрақтылық мәселесі. Дені сау елдің билігі өз көршісіне осындай қарсы аргумент айтар еді. Енді
«Мағынасыз жұмыстан шаршадым»: қазіргі Конституцияның авторы мәлімдеме жасады

kerey.kz

Қазіргі Ата заңның авторларының бірі, академик Майдан Сүлейменов Конституция реформасын сынады. Ол заңның мәтінін шағын бір топ әлдеқашан жазып қойғанын, ал комиссия жай ғана мақұлдайтынын айтады. Оның сөзінше, ғалымдар мен сарапшылардың ұсыныстары ескерілмейді. Бұл туралы академик Facebook-те жазды: Кейінгі кезде менен Конституцияны талқылап жатқанда, неге үнсіз қалғанымды жиі сұрап жатыр. Қысқа қайырсам: мағынасыз жұмыстан шаршадым. Иә, мен қазіргі Конституцияның авторларының бірімін. Талқылау кезінде екі мәселе үшін күрестім: Конституциялық сотты сақтау және Парламенттің өкілеттігін шектемеу. Бірақ екеуі де қабылданбады. Соған қарамастан, мен бұл Конституциядан ұялмаймын. Мен Назарбаев пен оның отбасының жеке билігін нығайтуға бағытталған кейінгі түзетулерден ұяламын. Назарбаевтың кезінде-ақ осы масқара түзетулердің барлығын талдап, Конституцияны жетілдіру бойынша бірқатар ұсыныстар енгізу туралы