Аягөз ауданы — Шығыс Қазақстан облысының ауданы. Жері 49,5 мың км². Тұрғыны 80 мыңға жуық.Аудан орталығы — Аягөз қаласы.

Аягөз ауданының солтүстігі сай-жыралы, өзенді, көлді, оңтүстігі Балқаш-Алакөл ойысыменастасқан жазық болып келеді. Климаты тым континенттік, жазы ыстық, қысы суық. Қаңтардағы орташа ауа темп-расы — 170С, шілдеде 220С. Жауын-шашынның жылдық орташа мөлш. 200 — 400 мм. Қар қазанның ақыры — қарашаның басында түсіп, сәуірге дейін жатады. Аудан аумағынан Аягөз т.б. кішігірім өзендер ағып өтеді. Топырағы сортаң, кей жерде қоңыр және сұрғылт. Табиғи өсімдіктерден боз, бетеге т.б. өсімдіктер өседі. Жабайы аңдардан: арқар, қасқыр, аю, түлкі, борсық, қоян, сартышқан, құстан: қаз, үйрек,шағала т.б. мекендейді. Тұрғындарының орташа тығызд. 1 км² жерге 2 адамнан келеді.. Аудан жерін Түркістан — Сібір темір жолы басып өтеді. Тұрғындары елді-мекендермен автомобиль жолдары арқылы қатынасады. Аудан аумағында 18 тарихи ескерткіш, оның ішінде “Қозы Көрпеш-Баян сұлу” ескерткіші бар.
Аягөз ауданы 1928 жылы құрылды. Әкімшілік орталығы Аягөз қала мәртебесін 1939 жылы алды. Ауданның жалпы жер көлемі 5 млн. Гектар құрайды. Осылайша Аягөз жер көлемі жөнінен республика бойынша Қарағанды облысының Арал аудандарынан кейін үшінші орын алады.
Жиырмасыншы ғасырдың бас кезінде атақты жерлесіміз Құрбанғали Халид «Тауарих Хамса» («Бес тарих») атты кітабында «Аягөз — өскен жеріміз, Найман — жүрген еліміз», — деп тіліне тиек еткен Аягөз өңірінің тарих сонау көне замандардан басталатындығы көпке аян. Ата қазақ тарихының ұзын сонар тарихында болған айтулы оқиғалар ұштығының бұл өңірге соқпай кеткені некен-саяқ. Бұл еліміздің елдігі мен ерлігіне сың болған қазақ-жоңғар шайқасының шешуші ұрыстарының осы өңірде өткендігін ерекше айтқан жөн. Халқымыздың Қаракерей Қабанбай, Қанжығалы Бөгенбай, Би Боранбай, Ботақара, Жауғаш, Шыңғожа, Шақантай, Қазымбет сында хас батырлар бастаған сарбаздар жеңіске жетіп, 1754 жылы Мамырсу өлкесінің бойында Абылай хан мен Ер Жәнібектің қатысуымен тарихқа мәлім Қандыжап бітімі жасалды.
Төсіне қозы Көрпеш-Баян сұлу күмбезін қондырып, төскейінде хас батырларымыздың тұлпарының тұяғы дүбірлеген Аягөздің қалыптасыу кезеңі 1831 жылдан басталады.
1930 жылы қазіргі Аягөз қаласы орналасқан жерден Түркістан-Сібір теміржолы өтіп, Аягөз станциясының ірге тасы қаланды. Осылайша мұнда алғашқы паровоз депосы және басқа теміржолға қатысты кәсіпорындар бой көтерді. Сол тұста көптеген Аягөздіктер теміржол құрылысына белсене қатысыты.
Сол жылы аудан орталығы Сергиопольден Аягөз станциясына көшірілді.
Аягөзге теміржолдың бір тармағының тартылуы ғасырлар бойы мүлгіген далаға тың лебі әкелді. Сондай сілікініс пен оянуда аяулы азаматтардың бас көтеруі заңды нәрсе. Олардың ішінде Т.Рысқұлов пен М.Тынышбаевтың есімін ерекше атап өткен жөн.
Түрксіб жобасын жасау үшін Үкімет тарапынан арнайы мемекеттік комиссия құрылды. Оның құрамында әр ұлттың өкілдері енгізілді.
1930 жылы 1 мамыр күні Аягөз паровоз депосы пайдалануға берілді.
Ауданның ауыл шаруашылығның тарихы 1920-1930 жылдардағы алғашқы мойынсеріктер мен ұжымдық шаруашылықтардан басталып, МТС-тар құрыла бастады.
Ауданның ауыл шарушылығы саласында көптеген кадрлар өсіп жетілді.
Аудан мәдениеті мен өнерінде кезінде елді мекендерде құрылған қызыл отаулар мен автоклубтар аса маңызды орын алды. Олар жергілікті жерлердегі өнерпаздар өнерін ұштауға, жұртшылық арасында оларды кеңінен насихаттауға жол ашты.
Ауданда балалар және жасөспірімдер спорт мектебі, «Ринг» спорт қоғамы жұмыс істейді. Ауданның шығармашылық қауымының бірден-бір тоқайласар орыны жергілікті баспасөз екендігі белгілі. Ауданда 1930 жылы 4 қазанда «Жаңа ауыл» газетінің алғашқы саны жарық көрді.
1996 жылдың наурызынан бастап «Аягөз жаңалықтары» тәуелсіз қоғамдық – саяси газеті шығып келеді.
Ауданда қоғамдық тәртіпті сақтауда ішкі істер бөлімі тындырымды істер атқарып келеді. Заңдылықтардың орындалуын қадағалауда аудандық прокуратура облыс бойынша алдыңғы саптан көрінуде. Аудандық сот өзінің күнделікті қызметінде азаматтардың құқықтрының сақталуына, әділеттіктің салтанат құруына басты назар аударады.
Аудан тарихында қоғамдық тәртіпті сақтау ешқашан назардан тыс алған емес. Бұл әсіресе еліміз егемендігін алған күннен бастап ерекше назарда.
Еліміздің шығыс шекарасын күзетуде Аягөз әскери гарнизонының рөлі мен маңызы өте ерекше. Гарнизон жауынгерлері өздерінің әскери-оқу жаттығуларын жүзеге асыра отырып, аудан ұжымдарымен, оқу орындарымен тығыз байланыс жасап келеді.
2000 жылы генерал – майор Ә.Халықов басқарып тұрған уақытта әскери құрамаға халқымыздың хас батыры Қаракерей Қабанбайдың есімі берілді. Осы әскери құрама және әуе қорғанысы бригадасы жауынгерлері, басқа да әскери бөлімдер сарбаздары республикалық және халықарлық деңгейде өтетін оқу-жаттығу сабақтарында ерекше көзге түсіп, халқымыздың ерлік дәстүріне сай екендіктерін үнемі көрсетіп келеді.