«…Кенесары еш билікті мойындамай, емін-еркін өз жерінде ұстатпай жүр. Жақтастары ақ кигізге көтеріп, хан сайлап алған. Өз атынан хат жазып, арнайы мөрімен таңбалайды. Қоқандықтар мен хиуалықтарға соғыс жариялап, Сырдың жағасындағы халықтардан  (хиуалық) салық жинап отырады. Кең құлаш өмір сүреді. Бұхара әмірі хан деп танып, өз байрағын беріп, молданы жіберіпті. Кенесары өзінің паңдылығы мен төрелік мінезімен бұл далаға өте қауіпті. Жан-жағы бірауыздан бағынып, әскері де ержүрек, ханы үшін өлімге де бара алатын сарбаздардан құралған. Әскер іші өте қатал тәртіпте. Жақын сарбаздары (оққағарлары) тас түйін қаруланған. Әрқайсысында ұзын найза, мылтық не винтовка, пистолет және қылышы бар. Мылтық пен қылышты Бұқарадан немесе Хиуадан алдырады.

Бұл әскердің жүзбасы мен онбасы басшылық ететін өз топтары, өз байрағы бар. Шайқастың алдында екі қатарға тұрып, әр жүздіктің байрақтары сол шептің ортасына алынады. Жасыл түсті болып келетін бас байрақ, бар әскердің дәл ортасына орналастырылады. Оның айналасын 5-10 адам қоршап, оқыс жағдайда байрақты құлатпас үшін керекті амал жасайды. Тіпті керек десеңіз, ұрыс алаңында қиындық туып жатса, Кенесарының өзі бас байрақты алып, «аттанға» салып, батырларына рух береді.

Қолбасшының атасы, Орта жүздің ханы болса керек. Бұл жасақтың мінген тұлпарлары іріктелген, қай жақтан алып қарасақ та артық, басым. Шабуылда немесе шегіністе әр сарбаздың астында екі тұлпардан болады…»

Штабс-капитан Фомакотың Орынбор ведомстваның

Қазақ даласын баяндау хатынан, 1844 жыл.

Аударған Рүстем Нүркен.

namys.kz