|  |  |  |  | 

Көз қарас Тарих Қазақ хандығына 550 жыл Қазақ шежіресі

ЖЕЛТОҚСАН – ТӘУЕЛСІЗДІК ТҰҒЫРЫ!

 JeltoqsanТура бүгін, 1986 жылғы Желтоқсан көтерілісіне 30 жыл толып отыр. Айтулы оқиғаға байланысты бұдан 30 жыл бұрын қаймықпай Л.Брежнев атындағы орталық алаңға шыққан Қазақ жастары ересен ерлік, қайтпас қайсарлық көрсетті. Бүкіл кеңестік кеңістікте алғашқы болып тоталитарлық коммунистік билікке қарсылық танытты. Кейбір деректерде алаңда 20-30 мың адам болды дейді. Басқа облыс орталықтарында наразылық танытқандарды қосқанда көтеріліске кемінде 50 мың адам қатысқаны ақиқат. Аяусыз жазалау кезінде көптеген жас жігіттер, айналайын, алтын қыздарымыз жүздеп, мыңдап зәбір көрді. Қуғын-сүргінге ұшырады. Соққыға ұшырағандар тіпті дәрігерге барудан үрейленді. Қаншама тағдыр бүлінді. «Жарылған бас бөрік ішінде, сынған қол жең ішінде» қала берді. Бүгінде солардың бәрі көрген құқайын, тартқан азабын қорықпай жария етуге тиіс.

Желтоқсанның кезекті ызғарынан шошыған билік биыл аты-жөні белгілі желтоқсаншыларға 60-70 мың теңгеден беріп «қамқорлық» көрсеткендей болды. Бірақ әлдебір ішкі «мерез» жібір емес. Желтоқсанның 30 жылдығына арналған ресми конференцияны өткізуге көмектесетін болып уәде беріп тұрған елордалық әкімшілік те соңғы сәтте жалт берді. Осының салдарынан «Қазақстандағы Желтоқсан (1986 ж) көтерілісінің тарихи және халықаралық маңызы» атты халықаралық ғылыми-практикалық конференция Астанадағы желтоқсаншы жігіттердің жанқиярлық әрекеттерімен әзер өткізілді. Бұл жерде 1986 жылы ұлт намысы үшін алаңға шығудан қорықпаған Құрманғазы Айтмырзаевтың тағы бір азаматтық қаһармандық жасағанын айтуға тиістіміз. Өзі отбасымен әзер отырған бір бөлмелі үйін сатып, ақшасын конференция өтетін болып келісілген «Radisson» қонақ үйіне құйды. Қазір бала-шағасымен жатақханада… (Бәлкім, «Киви-әмиян» сияқты бірдеме ұйымдастырып, Құрманғазының отбасына бір бөлмелі болса да баспана алып беруге көмектесерміз?!) Конференция халықтық толқуды Желтоқсан көтерілісі деп таныды. Енді бұл көтеріліс ресми мойындалуға тиіс! Тәуелсіздіктің тамыры – тарихта болса, тұғыры –Желтоқсан! Тәуелсіздікті мойындап, Желтоқсан көтерілісін мойындамау – бұл тарихқа қиянат, отаршылдық пиғылға – қолдау, ұлтқа – опасыздық. Желтоқсанның отыз жылдығы тұсында жастық шағын Отанымыздың келешегі үшін құрбан еткен барша Желтоқсаншыларға аға ұрпақ атынан Алғыс айтып, басымды иемін! Рахмет, қаһарман іні-қарындастарым! Сіздер ұлттық рухы қалғымаған кейінгі жас ұрпақ үшін өнеге болып, мақтан болып қала бересіздер! Алла тағала баршаңызға ұзақ ғұмыр беріп, бақытты да, жалтақсыз Қазақстанды көруге нәсіп етсін!!!
Марат Токашбаевтың facebook парақшасынан алынды

Related Articles

  • Аттыға жол, ауыздыға сөз бермеген Тұрым батыр

    Әр дәуірде халықтың пана тұтар, қормал санар құрметті азаматтары болады, солардың бірі заманы Аттыға жол, ауыздыға сөз бермейтін, батырлығымен халқы жақта тұрып, мынау ортасы мен мекенін қорғау жолында сырт жауға сес болып келген Тұрым батырды туған халқы мәңгі ұматпайды. Тұрым бала күнінен балуандығымен, қамшыгерлігімен аты шыққан, есейіп ат жалын тартып міне көз алартқан жауларының бетін қайтарып көзге түскендіктен «бұл өңірде Тұрым бар» деп сырт жаулар аттап баспайтын болған. Тұрым өмірінің соңында зиратын қазып, қабырын тұрғызып қойып қажылық сапарға аттанып, қайтарында бүгінгі Семей өңірі маңына келгенде тұйықсыз дүние салып, жол жолдастары сүйекте бұзбай Сартеректегі өзі әзірлеп кеткен қабырға жеткізіп, ел, жұртына табыс етіді. Ителі руының бір мұнша атасы Ажы гүң болып

  • «Сен есірке, тыныш ұйықтат, бақ сөзіме!» /АБАЙ/

    «Сен есірке, тыныш ұйықтат, бақ сөзіме!» /АБАЙ/

    Біздің қазақта «малға достың малдан басқа мұңы жоқ» – «малдан боғы ғана бөтен» талай жарымес Абайдың атына неше түрлі сөз айтқан. Оның ішінде саудагер ғана емес, өзін “сөз ұстаған”, “ел ұстаған” санайтындар да болды. Бұларға Абайдың өзі жауап беріп кеткен: «Тыныш ұйықтат, сен есірке, бақ сөзіме!». Ал, анау жігіт «малдың буымен» негізгі ойын дұрыс жеткізе алмаған сияқты. Ол, «Құнекең малын шығындап, Абайды оқытып, жағдай жасамағанда қалай болар еді… Біз де сол Құнекең сияқтымыз…» дегенді айтпақшы болды – ау деймін… Құнекең қайда, сен қайда… «Қуаты күшті нұрлы сөз, Қуатын білген абайлар…» – дейді Абай. Сөздің қуатын білмеген өте қиын, күйіп қалуың мүмкін… Осы арада Британияның Премьер – министрі болған Бенджамин Дизраэлидің

  • Тибет асқан көш не себепті басталды?

    Тибет асқан көш не себепті басталды?

    1883-жылы Алтайдан Жамысбай бастаған қазақтар алғаш рет Баркөл жеріне көшіп барды, 1887-1891-1895 жылдары тағыда көшіп келгендер болды. онан кейінде көшіп келгендер болды, мысалы 1912-1913 жылдары, 1920 жылдары, 1924-1929 жылы келгенлер болды, олардың дені Алтайдан болатын. 1912 жылдан кейін манжу билігі құлап қытай билігі орнады, 1928 жылы билікке келген Жин Шурын Алтай төресі Қасымқан ұлы Шәріпқанды, Тарбағатай төресінің ұлы Қызырды, Баркөл қазақ үкірдайы Әліптің ұлы Елісқанды Үрімжіде оқытты, Елісқан заманауй Әскери білім алды, қытай тілін үйренді. Оны 200 адамдық қарулы қазаққа басшы етіп оны «Шығыс Шыңжаң шегара қорғаныс отрияды» деп атады. 1931 жылы Құмыл ұйғырлары Қожанияздың бастауында көтеріліс жасады. Оқиға Бір қытай әскер басының бір ұйғыр қызды зорлықпен әйел етіп алмақ

  • Мыржақып Дулатов түрмеде жатқанда жазған өлеңі

    Мыржақып Дулатов түрмеде жатқанда жазған өлеңі

    Жеке архивімнен табылған құнды мұрағат «Мыржақып Дулатов түрмеде жатқанда жазған өлеңі) Бұл өлеңді 1980 – жылы Өр Алтайдың Көктоғай ауданына қарасты Дүре ауылында 61 жастағы Қауан Орынбасарұлы деген ақсақал айтқанынан жеке архивімде сақталып қалғанынан тауып оқырманмен бөлісіп отырмын. Ай, құдай – ау, аққа жақ, Өзіңі аян мен нақақ. Ақиқат деген жолыңнын, Абыройыңды ашпа хақ. Аятбенен қадысқа, Алла ниет ақ іске. Жан алмасам жоқ еді-ау, Жаза тартсын деген бақ. Мені соттап байлатып, Зығырданды қайнатып. Масайрасын мәз болып, Қинағанды өзің тап Жақын жерден жау шығып, Мақүл істен дау шығып. Дұшпан үстап қолымнан, Иттер тістеп тонымнан. Жаман тосу болған шақ, Түтқын болып тарығып, Жалғыз жатып зарығып, Ашу қысып ойды алып, Дерт жәйіліп бойды

  • Қазақ тілінің болашағы енді демографияға тіреліп тұрған жоқ.

    Қазақ тілінің болашағы енді демографияға тіреліп тұрған жоқ.

    Zhalgas Yertay Қазақ тілінің болашағы енді демографияға тіреліп тұрған жоқ. Ол халықтың ішкі күші мен биліктің саяси еркіне қарайлап тұр Ертеректен бастайық. Баяғыда қазақтың басты проблемасы санында еді, ол рас. Қазақтар өз жерінде азшылыққа айналған-ды. Ал қалада қазақша есту қиын болатын. Мектептерде, университеттерде, мемлекеттік басқаруда, бизнесте қазақ тілі шеттетілді. Сол кезде қазақ тілінің тағдыры демографияға тәуелді еді. Бұл логика ұзақ уақыт дұрыс саналған. Бірақ бүгінгі Қазақстанға қарасақ, жағдай өзгерді. Қазақтар көпшілікке айналды. Қазақ тілін түсінетіндер мен сөйлейтіндер саны бұрын-соңды болмаған деңгейге жетті. Қазақ мектебіне баратын балалардың саны жыл сайын артып келеді. Қазақ тілі күнделікті өмірдің негізгі тіліне айналды. Бірақ неге тіл мәселесі әлі өзекті болып тұр? Мәселе санға емес, санаға

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: