|  |  |  |  | 

جاڭالىقتار كوز قاراس وقيعا ساياسات

تەك ۇقك قىزمەتىنە عانا تيەسىلى پپ پۋلەمەت-تاپانشالارى لاڭكەستەردە قايدان ءجۇر؟

«اسكەريلەردىڭ جوسپارىن قاساقانا بۇزعان باسشى كىم؟»: پودپولكوۆنيك الماتىداعى بۇلىككە قاتىستى ءوز نۇسقاسىن ايتتى

621427
«ۇلتتىق گۆارديا ۇقشۇ (ودكب) كۇشتەرىنە جۇگىنبەي-اق ءوز بەتىنشە تەرروريستەردى جەڭە الاتىن با ەدى، دەگەن «كاراۆان» باسىلىمىنىڭ ساۋالىنا ۇلتتىق گۆارديا كومانديرىنىڭ تەحنيكا جانە قارۋ-جاراق جونىندەگى بۇرىنعى ورىنباسارى، قر ىشكى ىستەر مينيسترلىگى ىشكى اسكەرلەرى اسكەري ينستيتۋتىنىڭ اعا وقىتۋشىسى، پودپولكوۆنيك ەرمەك ءتۇسىپجانوۆ جاۋاپ بەردى.

- بۇگىن لاڭكەستەر مەن توناۋشىلاردان اسكەري قارۋلار تاركىلەندى دەگەن اقپاراتقا تاپ بولدىم. ءبىر كورگەننەن-اق بۇل قارۋدى ادەتتە ۇقك ارنايى قىزمەتىنىڭ جاۋىنگەرلەرى قولداناتىنىن انىقتادىم: پپ (اۆتومات-تاپانشا). تونالعان قارۋ-جاراق قويمالارىندا مۇنداي قارۋلاردىڭ ەشقايسىسىنىڭ جوق ەكەنى انىق. ىشكى اسكەرلەردە، ياعني ۇلتتىق گۆارديا اسكەرلەرىندە جۇرگىزۋشىلەر، كينولوگتار سياقتى كىشى ماماندار تولىعىمەن اكسۋ-مەن قارۋلانعان. ەشكىمدە پپ اۆتوماتى جوق. مۇنداي اۆتوماتتار تەك ۇقك ارنايى جاساقتارىنا ارنالعان.

– ەرمەك، YouTube جەلىسىندە ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 5 قاڭتارىندا بۇلىكشىلەردىڭ اسكەري قىزمەتكەردى ۇرىپ-سوعىپ، ودان قىزمەتتىك قارۋىن تارتىپ العانى جايلى ۆيدەو تاراپ جاتىر. ولار اسكەريدەن كالاشنيكوۆ اۆتوماتىن تارتىپ الىپ جاتقانداي كورىنەدى.

– بۇل ۇلتتىق گۆارديا جاۋىنگەرى ەمەس. ساحنالىق قويىلىمعا وتە ۇقسايدى. بەيبىت تۇرعىندار پۋلەمەتتى تارتىپ الىپ جاتقاندا اسكەريدىڭ ارتىنان ۋنيفورما كيگەن باسقا ادامنىڭ جايبىراقات ءوتىپ بارا جاتقانىن كورەسىز. بۇل ساقتاندىرۋشى ادام. ونىڭ مىندەتى – سىرتتاي قالقالاۋ.

– مۇمكىن بۇل جاي عانا «ارلان» ارنايى جاساعىنىڭ جاۋىنگەرى شىعار؟

– ارلان بىزدىكى ەمەس. بۇل پوليتسياعا تيەسىلى كۇش. بىزدە ىشكى اسكەردە – «بۇركىت». ءيا، ولار قويان-قولتىق ۇرىستى جاقسى مەڭگەرگەن. بىراق ولاردىڭ بارلىعىندا وتە قاتاڭ ەرەجە بار. ولار ەشقاشان ءوز ادامىن ەش جەردە جالعىز قالدىرمايدى، تاستاپ كەتپەيدى، ياعني جالعىز جۇمىس ىستەمەيدى.

- شەرۋشىلەردى تاراتۋ ءۇشىن جارقىلى بار دىبىستى گراناتالار قولدانىلدى. بارلىق بەينەكادرلار وسىنى انىق كورسەتەدى.

- ولار جارىلعىش (ۆزرىۆپاكەت) زاتتار بولاتىن. كادىمگى گراناتا جارىلىستارىنا ۇقساس. ولار نەگىزىنەن جاتتىعۋدا قولدانىلادى.

- ال وندا پومپالى مىلتىق نە ءۇشىن قولدانىلدى؟ سول ارقىلى رەزەڭكە وقپەن اتتى.

- مر 12 كاليبرلى مىلتىق. شىنىندا دا، ولار رەزەڭكە وقپەن اتادى. گيلزا ىشىندە رەزەڭكە شارلار بار. ديامەترى شامامەن 3-5 مم. ال جارقىلداق گراناتالارى كادىمگى گراناتالارعا ۇقسايدى، تەك سىرتى پلاستيك. جارىلىس بولعان جاعدايدا وتە ۇساق بولشەكتەرگە ءبولىنىپ، زيان كەلتىرە المايدى. شۋلى گراناتالار عيمارات ىشىندە تار جەردە جارىلسا قۇلاق بىتەلىپ قالادى. ال گرانات جارقىلى ادامدى شامامەن 20 سەكۋندقا سوقىر ەتەدى. ولاردى پوليتسيا پايدالانعان بولۋى مۇمكىن.

 وندا ولار شابۋىلداۋشىلارعا نەگە توتەپ بەرە المادى؟ كاسىبيلىك جەتىسپەيدى مە؟

– مامان رەتىندە بۇعان قاراپايىم جاۋابىم بار. ونداي بۇيرىق بەرىلگەن جوق. ءبىزدىڭ زاڭدار بويىنشا، باس قولباسشى دا، ىشكى ىستەر ءمينيسترى دە ءوز اتىنان مۇنداي پارمەن بەرە المايدى. شەشىمدى پروكۋرور شىعارعان بولۋى كەرەك. ءدال وسى وپەراتسيالاردى قولدانۋ مەن جۇرگىزۋدىڭ زاڭدىلىعىن سول انىقتايدى. وسىعان بايلانىستى زارداپ شەگۋشىلەر دە، قۇرباندار دا بولاتىنى ءسوزسىز. بۇل ءۇشىن بىرەۋ جاۋاپ بەرۋى كەرەك. ويتكەنى بارلىعى پروكۋراتۋرانىڭ نە ايتاتىنىن كۇتىپ وتىر. تەك وسى ۇيىم قارۋدى قولدانۋدىڭ زاڭدىلىعىن انىقتايتىن ورگان بولىپ تابىلادى. بىراق ولار – پروكۋرورلار – ۇنەمى كولەڭكەدە قالادى. ەشكىم ولاردى اقىماق ارەكەتتەرى نەمەسە كەرىسىنشە ارەكەتسىزدىگى ءۇشىن جازالاۋعا باتىلى بارمايدى. پروكۋرورلار ۇنەمى قۇتىلىپ كەتەدى.

– ياعني، كەز كەلگەن قارۋ ۇستاعان قاراقشى اسكەري قىزمەتكەرگە شابۋىل جاساي الادى ەكەن، ال وفيتسەر الدەبىر پروكۋرور رۇقسات بەرمەيىنشە ناقتى جاۋاپ بەرە المايدى ما؟!

- ءدال سولاي. ومىرلەرىنە قاۋىپ تونسە دە، اسكەري قىزمەتكەرلەر ءوز بەتىنشە شەشىم قابىلداۋعا قۇقىعى جوق. زاڭدا دا، ۇرىس ەرەجەلەرىندە دە، مۇنداي بۇيرىقتىڭ نۇسقاۋلارى انىقتالماعان. جاۋىنگەردىڭ قىزمەتتىك قارۋدى الىپ جۇرۋگە قۇقىعى بار، بىراق ونى قولدانۋعا زاڭدى قۇقىعى جوق. ءتىپتى ونىڭ ومىرىنە نەمەسە ونىڭ وتباسى مۇشەلەرىنە قاۋىپ توندىرەتىن جاعدايلار بولسا دا. ءيا، پوستتاعى كۇزەتشى عانا قارۋدى قولدانا الادى، وندا دا مىندەتتى ەسكەرتۋ جاساپ، جوعارىعا وق اتقان سوڭ عانا.

– ەرمەك، ءسىزدىڭ كاسىبي پىكىرىڭىزشە، تاعى نە نارسە دۇرىس بولمادى؟

– اسكەرلەردىڭ اراسىندا دۇرىس قارىم-قاتىناس بولمادى. بارلىق قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ايتەۋىر ءوز بەتىمەن ارەكەت ەتكەندەي سەزىم بولدى. ايتسە دە، ەڭ باستىسى، اسكەرلەردىڭ باستاپقى ءىس-قيمىل جوسپارىن بىرەۋ ادەيى بۇزعان سياقتى. الماتى اۋەجايىنا شابۋىلعا 15 مينۋتتاي قالعاندا ونى كۇزەتىپ تۇرعان اسكەرلەر تاستاپ كەتكەنى بەلگىلى. ال كوشەلەردە ءتارتىپ ساقشىلارىنىڭ كەنەتتەن ءوز ورىندارىن تاستاپ كەتە باستاعانى انىق بولدى. ياعني، شەگىنۋ. ەگەر جاتتىعۋلاردا جاسالعان باستاپقى ءىس-ارەكەت جوسپارى بۇزىلسا، ودان كەيىنگى ارەكەتتەر تۇسىنىكسىز بولىپ قالادى. جاۋىنگەرلىك قۇرامالار، ياعني ۇيىمداسقان جۇيە باسقارىلمايتىن قارۋلى توبىرعا اينالادى.

– شەگىنۋگە مۇنداي بۇيرىقتى كىم بەرە الدى؟

- ءسوزسىز – ارنايى قىزمەتتەر. ەندى ءتيىستى قورىتىندى شىعارىلادى دەپ ويلايمىن. زاڭ شىعارۋشىلاردان باستاپ ۇلتتىق گۆارديا كومانديرلەرى مەن باستىقتارىنا دەيىن. تاعى ءبىر ماڭىزدى جايتتى اتاپ وتكىم كەلەدى. كومەندانتتىق ساعات. شىن مانىندە، بۇل انىقتاما اسكەريلەرگە جاتادى. كومەندانتتىق ساعاتتىڭ ەنگىزىلۋىمەن بارلىق بيلىك گارنيزون كومەندانتىنىڭ(!) قولىنا ءوتۋى كەرەك. ال كومەندانت جوق جەردە گارنيزون باستىعى نەمەسە اسكەري بولىمدەردىڭ ءبىرىنىڭ تاجىريبەلى كومانديرى قالادا باسشى بولىپ تاعايىندالادى. پوليتسيا ءبولىمىنىڭ باستىعى ەمەس.


كاراۆان جاڭالىقتارى – https://kaz.caravan.kz/zhangalyqtar/

Related Articles

  • كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    بۇعان ناقتى جاۋاپ – جوق، بۇل شەشىمنەن ەشبىر ءتىلدىڭ، سونىڭ ىشىندە، ورىس ءتىلىنىڭ دە قۇقى شەكتەلمەيدى. نەگە؟ ويتكەنى كونستيتۋتسياداعى مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسى بيلىكتىڭ جۇمىس ءتىلىن عانا رەتتەيدى. ول نورمانىڭ قاراپايىم ادامداردىڭ قاتىناس تىلىنە قاتىسى جوق. ياعني، مەملەكەتتىك ءتىل – مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ۇيىمدارى جۇمىس ىستەيتىن ءتىل دەگەن ءسوز. بۇل شەشىم ورىسشا سويلەيتىندەردىڭ قۇقىعىن شەكتەمەيدى، ورىسشا سويلەۋگە تىيىم سالمايدى. قاراپايىم ادامدار ۇيىندە، قوعامدىق ورىنداردا، بيزنەستە، مەديا مەن مادەنيەت وشاقتارىندا قالاعان تىلىندە سويلەي دە، جۇمىس ىستەي دە الادى. بۇعان كونستيتۋتسيانىڭ باسقا باپتارى ناقتى كەپىل بولىپ وتىر. ال جاڭا كونستيتۋتسيادا 9-باپتىڭ 2-تارماعى قازىرگى كۇيىندە قالسا، بۇل – قازاق ءتىلىنىڭ قۇقىعىن شەكتەيدى. سەبەبى مەملەكەتتىك ورگاندار قۇجاتتاردى وزدەرى ۇيرەنگەندەي الدىمەن ورىسشا جازىپ،

  • قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    Zhalgas Yertay كونستيتۋتسيادان ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، رەسەي بىزگە سوعىس اشا ما؟ بيلىك وسىلاي قورقىتا باستادى. بىراق ول سۇراققا قىسقا جاۋاپ – جوق. سەبەبى، رەسەيگە قارسى ءازىربايجان دا، ارمەنيا دا نەشە ءتۇرلى ارەكەتكە باردى، بارىپ تا جاتىر، بىراق ولارعا قازىر سوعىس قاۋپى ءتونىپ تۇرعان جوق. بۇل ءادىستى ساياسي مانيپۋلياتسيا دەيدى، شىن مانىندە، بۇنى قازىرگى ستاتۋس-كۆو جاعدايىن ساقتاپ قالعىسى كەلەتىن جۇيەنىڭ اسىعىس ويلاپ تاپقان ارگۋمەنتى دەۋگە بولادى. ويلاپ كورىڭىزشى، رەسەيگە ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندار قاي تىلدە ءىس-قاعاز جۇرگىزەتىنى ەمەس، لويال بولعانىمىز كەرەك. ەندەشە، رەسەي ءبىزدىڭ لويالدىعىمىزدى ساقتاپ قالعىسى كەلسە، كونستيتۋتسياداعى ءتىل ماسەلەسىنە قارسى بولماۋى كەرەك. سەبەبى بۇل ىشكى تۇراقتىلىق ماسەلەسى. دەنى ساۋ ەلدىڭ بيلىگى ءوز كورشىسىنە وسىنداي قارسى ارگۋمەنت ايتار ەدى. ەندى

  • «ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم»: قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورى مالىمدەمە جاسادى

    «ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم»: قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورى مالىمدەمە جاسادى

    قازىرگى اتا زاڭنىڭ اۆتورلارىنىڭ ءبىرى، اكادەميك مايدان سۇلەيمەنوۆ كونستيتۋتسيا رەفورماسىن سىنادى. ول زاڭنىڭ ءماتىنىن شاعىن ءبىر توپ الدەقاشان جازىپ قويعانىن، ال كوميسسيا جاي عانا ماقۇلدايتىنىن ايتادى. ونىڭ سوزىنشە، عالىمدار مەن ساراپشىلاردىڭ ۇسىنىستارى ەسكەرىلمەيدى. بۇل تۋرالى اكادەميك Facebook-تە جازدى: كەيىنگى كەزدە مەنەن كونستيتۋتسيانى تالقىلاپ جاتقاندا، نەگە ءۇنسىز قالعانىمدى ءجيى سۇراپ جاتىر. قىسقا قايىرسام: ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم. ءيا، مەن قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورلارىنىڭ ءبىرىمىن. تالقىلاۋ كەزىندە ەكى ماسەلە ءۇشىن كۇرەستىم: كونستيتۋتسيالىق سوتتى ساقتاۋ جانە پارلامەنتتىڭ وكىلەتتىگىن شەكتەمەۋ. بىراق ەكەۋى دە قابىلدانبادى. سوعان قاراماستان، مەن بۇل كونستيتۋتسيادان ۇيالمايمىن. مەن نازارباەۆ پەن ونىڭ وتباسىنىڭ جەكە بيلىگىن نىعايتۋعا باعىتتالعان كەيىنگى تۇزەتۋلەردەن ۇيالامىن. نازارباەۆتىڭ كەزىندە-اق وسى ماسقارا تۇزەتۋلەردىڭ بارلىعىن تالداپ، كونستيتۋتسيانى جەتىلدىرۋ بويىنشا بىرقاتار ۇسىنىستار ەنگىزۋ تۋرالى

  • ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى.

    ارمان المەنبەت ەكى-ءۇش كۇن ۋايىمعا سالىنىپ كەتتىم. وسى سوڭعى جازعانىم بولسىن. ءارى قاراي قۇدايعا تاپسىرىپ، جۇمىسىمدى ىستەيىن. 6 اقپان كۇنگى ويىم: ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى. كوۆيد كەزىندە وكپەسى جۇمىس ىستەمەي قالعان ادامدارعا تۇركيادان يۆل دەگەن اپپارات اكەلگەنى ەستەرىڭىزدە مە؟ يۆل بولماي، قانشا ادام ءولىپ قالدى. ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، ماڭگىلىك ەل مەن ەسىل وزەنىنىڭ ورتاسىنداعى بەس-التى عيمارات بوساپ قالادى. تەك ورىسشا ويلاناتىن ادامدار جينالىپ اپ، وزدەرى ادەمى وتىر و جەردە. مەنىڭ تۇسىنىگىمدە، ورىس ءتىلىن كونستيتتسيادان الىپ تاستاۋ ءۇشىن وعان الدىن الا دايىندالۋ كەرەك. سوڭعى ەكى جارىم جىلدا وسىنى قاتتى ويلانىپ ءجۇرمىن. ۇسىنايىن دەپ ەدىم، قىزىعاتىن ادام تابا المادىم. ءسويتىپ «انا ءتىل

  • سي ءتسزينپيننىڭ قىتاي اسكەري باسشىلىعىن “تازالاۋى” نەنى بىلدىرەدى؟

    سي ءتسزينپيننىڭ قىتاي اسكەري باسشىلىعىن “تازالاۋى” نەنى بىلدىرەدى؟

    ريد ستەنديش رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين (وڭ جاقتا) ەلگە ساپارمەن كەلگەن قىتاي گەنەرالى چجان يۋسيامەن قول الىسىپ تۇر. 2017 جىل. وتكەن اپتانىڭ اياعىندا قىتايدىڭ ورتالىق اسكەري كوميسسياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتىنەن ءارى قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسى ساياسي بيۋروسىنىڭ مۇشەلىگىنەن بوساتىلدى. اسكەري باسشىلىقتاعى مۇنداي جوعارى شەندى تۇلعانىڭ ورنىنان الىنۋى پەكيننىڭ تايۆانعا قاتىستى جوسپارىنا، اقش-پەن باسەكەسىنە جانە ايماقتاعى تۇراقتى ويىنشى رەتىندەگى رولىنە قاتىستى بىرقاتار سۇراق تۋعىزىپ وتىر. 24 قاڭتار كۇنى پەكين قىزمەتتەن بوساتىلعان گەنەرال چجان يۋسيا (قىتاي باسشىسى سي ءتسزينپيننىڭ كوپ جىلدان بەرگى سەنىمدى سەرىگى بولعان) تەرگەۋگە الىندى دەپ حابارلادى. توسىن شەشىمنەن كەيىن سي تسزينپين اسكەري باسشىلىق شىڭىندا جالعىز ءوزى قالدى. قىتايدى زەرتتەۋشى ساراپشىلار مۇنىڭ بيلىك ساباقتاستىعىنا ەلەۋلى سالدارى بولادى دەيدى. ال پەكيننىڭ سەرىكتەستەرى

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: