|  |  |  |  | 

جاڭالىقتار كوز قاراس وقيعا ساياسات

تەك ۇقك قىزمەتىنە عانا تيەسىلى پپ پۋلەمەت-تاپانشالارى لاڭكەستەردە قايدان ءجۇر؟

«اسكەريلەردىڭ جوسپارىن قاساقانا بۇزعان باسشى كىم؟»: پودپولكوۆنيك الماتىداعى بۇلىككە قاتىستى ءوز نۇسقاسىن ايتتى

621427
«ۇلتتىق گۆارديا ۇقشۇ (ودكب) كۇشتەرىنە جۇگىنبەي-اق ءوز بەتىنشە تەرروريستەردى جەڭە الاتىن با ەدى، دەگەن «كاراۆان» باسىلىمىنىڭ ساۋالىنا ۇلتتىق گۆارديا كومانديرىنىڭ تەحنيكا جانە قارۋ-جاراق جونىندەگى بۇرىنعى ورىنباسارى، قر ىشكى ىستەر مينيسترلىگى ىشكى اسكەرلەرى اسكەري ينستيتۋتىنىڭ اعا وقىتۋشىسى، پودپولكوۆنيك ەرمەك ءتۇسىپجانوۆ جاۋاپ بەردى.

- بۇگىن لاڭكەستەر مەن توناۋشىلاردان اسكەري قارۋلار تاركىلەندى دەگەن اقپاراتقا تاپ بولدىم. ءبىر كورگەننەن-اق بۇل قارۋدى ادەتتە ۇقك ارنايى قىزمەتىنىڭ جاۋىنگەرلەرى قولداناتىنىن انىقتادىم: پپ (اۆتومات-تاپانشا). تونالعان قارۋ-جاراق قويمالارىندا مۇنداي قارۋلاردىڭ ەشقايسىسىنىڭ جوق ەكەنى انىق. ىشكى اسكەرلەردە، ياعني ۇلتتىق گۆارديا اسكەرلەرىندە جۇرگىزۋشىلەر، كينولوگتار سياقتى كىشى ماماندار تولىعىمەن اكسۋ-مەن قارۋلانعان. ەشكىمدە پپ اۆتوماتى جوق. مۇنداي اۆتوماتتار تەك ۇقك ارنايى جاساقتارىنا ارنالعان.

– ەرمەك، YouTube جەلىسىندە ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 5 قاڭتارىندا بۇلىكشىلەردىڭ اسكەري قىزمەتكەردى ۇرىپ-سوعىپ، ودان قىزمەتتىك قارۋىن تارتىپ العانى جايلى ۆيدەو تاراپ جاتىر. ولار اسكەريدەن كالاشنيكوۆ اۆتوماتىن تارتىپ الىپ جاتقانداي كورىنەدى.

– بۇل ۇلتتىق گۆارديا جاۋىنگەرى ەمەس. ساحنالىق قويىلىمعا وتە ۇقسايدى. بەيبىت تۇرعىندار پۋلەمەتتى تارتىپ الىپ جاتقاندا اسكەريدىڭ ارتىنان ۋنيفورما كيگەن باسقا ادامنىڭ جايبىراقات ءوتىپ بارا جاتقانىن كورەسىز. بۇل ساقتاندىرۋشى ادام. ونىڭ مىندەتى – سىرتتاي قالقالاۋ.

– مۇمكىن بۇل جاي عانا «ارلان» ارنايى جاساعىنىڭ جاۋىنگەرى شىعار؟

– ارلان بىزدىكى ەمەس. بۇل پوليتسياعا تيەسىلى كۇش. بىزدە ىشكى اسكەردە – «بۇركىت». ءيا، ولار قويان-قولتىق ۇرىستى جاقسى مەڭگەرگەن. بىراق ولاردىڭ بارلىعىندا وتە قاتاڭ ەرەجە بار. ولار ەشقاشان ءوز ادامىن ەش جەردە جالعىز قالدىرمايدى، تاستاپ كەتپەيدى، ياعني جالعىز جۇمىس ىستەمەيدى.

- شەرۋشىلەردى تاراتۋ ءۇشىن جارقىلى بار دىبىستى گراناتالار قولدانىلدى. بارلىق بەينەكادرلار وسىنى انىق كورسەتەدى.

- ولار جارىلعىش (ۆزرىۆپاكەت) زاتتار بولاتىن. كادىمگى گراناتا جارىلىستارىنا ۇقساس. ولار نەگىزىنەن جاتتىعۋدا قولدانىلادى.

- ال وندا پومپالى مىلتىق نە ءۇشىن قولدانىلدى؟ سول ارقىلى رەزەڭكە وقپەن اتتى.

- مر 12 كاليبرلى مىلتىق. شىنىندا دا، ولار رەزەڭكە وقپەن اتادى. گيلزا ىشىندە رەزەڭكە شارلار بار. ديامەترى شامامەن 3-5 مم. ال جارقىلداق گراناتالارى كادىمگى گراناتالارعا ۇقسايدى، تەك سىرتى پلاستيك. جارىلىس بولعان جاعدايدا وتە ۇساق بولشەكتەرگە ءبولىنىپ، زيان كەلتىرە المايدى. شۋلى گراناتالار عيمارات ىشىندە تار جەردە جارىلسا قۇلاق بىتەلىپ قالادى. ال گرانات جارقىلى ادامدى شامامەن 20 سەكۋندقا سوقىر ەتەدى. ولاردى پوليتسيا پايدالانعان بولۋى مۇمكىن.

 وندا ولار شابۋىلداۋشىلارعا نەگە توتەپ بەرە المادى؟ كاسىبيلىك جەتىسپەيدى مە؟

– مامان رەتىندە بۇعان قاراپايىم جاۋابىم بار. ونداي بۇيرىق بەرىلگەن جوق. ءبىزدىڭ زاڭدار بويىنشا، باس قولباسشى دا، ىشكى ىستەر ءمينيسترى دە ءوز اتىنان مۇنداي پارمەن بەرە المايدى. شەشىمدى پروكۋرور شىعارعان بولۋى كەرەك. ءدال وسى وپەراتسيالاردى قولدانۋ مەن جۇرگىزۋدىڭ زاڭدىلىعىن سول انىقتايدى. وسىعان بايلانىستى زارداپ شەگۋشىلەر دە، قۇرباندار دا بولاتىنى ءسوزسىز. بۇل ءۇشىن بىرەۋ جاۋاپ بەرۋى كەرەك. ويتكەنى بارلىعى پروكۋراتۋرانىڭ نە ايتاتىنىن كۇتىپ وتىر. تەك وسى ۇيىم قارۋدى قولدانۋدىڭ زاڭدىلىعىن انىقتايتىن ورگان بولىپ تابىلادى. بىراق ولار – پروكۋرورلار – ۇنەمى كولەڭكەدە قالادى. ەشكىم ولاردى اقىماق ارەكەتتەرى نەمەسە كەرىسىنشە ارەكەتسىزدىگى ءۇشىن جازالاۋعا باتىلى بارمايدى. پروكۋرورلار ۇنەمى قۇتىلىپ كەتەدى.

– ياعني، كەز كەلگەن قارۋ ۇستاعان قاراقشى اسكەري قىزمەتكەرگە شابۋىل جاساي الادى ەكەن، ال وفيتسەر الدەبىر پروكۋرور رۇقسات بەرمەيىنشە ناقتى جاۋاپ بەرە المايدى ما؟!

- ءدال سولاي. ومىرلەرىنە قاۋىپ تونسە دە، اسكەري قىزمەتكەرلەر ءوز بەتىنشە شەشىم قابىلداۋعا قۇقىعى جوق. زاڭدا دا، ۇرىس ەرەجەلەرىندە دە، مۇنداي بۇيرىقتىڭ نۇسقاۋلارى انىقتالماعان. جاۋىنگەردىڭ قىزمەتتىك قارۋدى الىپ جۇرۋگە قۇقىعى بار، بىراق ونى قولدانۋعا زاڭدى قۇقىعى جوق. ءتىپتى ونىڭ ومىرىنە نەمەسە ونىڭ وتباسى مۇشەلەرىنە قاۋىپ توندىرەتىن جاعدايلار بولسا دا. ءيا، پوستتاعى كۇزەتشى عانا قارۋدى قولدانا الادى، وندا دا مىندەتتى ەسكەرتۋ جاساپ، جوعارىعا وق اتقان سوڭ عانا.

– ەرمەك، ءسىزدىڭ كاسىبي پىكىرىڭىزشە، تاعى نە نارسە دۇرىس بولمادى؟

– اسكەرلەردىڭ اراسىندا دۇرىس قارىم-قاتىناس بولمادى. بارلىق قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ايتەۋىر ءوز بەتىمەن ارەكەت ەتكەندەي سەزىم بولدى. ايتسە دە، ەڭ باستىسى، اسكەرلەردىڭ باستاپقى ءىس-قيمىل جوسپارىن بىرەۋ ادەيى بۇزعان سياقتى. الماتى اۋەجايىنا شابۋىلعا 15 مينۋتتاي قالعاندا ونى كۇزەتىپ تۇرعان اسكەرلەر تاستاپ كەتكەنى بەلگىلى. ال كوشەلەردە ءتارتىپ ساقشىلارىنىڭ كەنەتتەن ءوز ورىندارىن تاستاپ كەتە باستاعانى انىق بولدى. ياعني، شەگىنۋ. ەگەر جاتتىعۋلاردا جاسالعان باستاپقى ءىس-ارەكەت جوسپارى بۇزىلسا، ودان كەيىنگى ارەكەتتەر تۇسىنىكسىز بولىپ قالادى. جاۋىنگەرلىك قۇرامالار، ياعني ۇيىمداسقان جۇيە باسقارىلمايتىن قارۋلى توبىرعا اينالادى.

– شەگىنۋگە مۇنداي بۇيرىقتى كىم بەرە الدى؟

- ءسوزسىز – ارنايى قىزمەتتەر. ەندى ءتيىستى قورىتىندى شىعارىلادى دەپ ويلايمىن. زاڭ شىعارۋشىلاردان باستاپ ۇلتتىق گۆارديا كومانديرلەرى مەن باستىقتارىنا دەيىن. تاعى ءبىر ماڭىزدى جايتتى اتاپ وتكىم كەلەدى. كومەندانتتىق ساعات. شىن مانىندە، بۇل انىقتاما اسكەريلەرگە جاتادى. كومەندانتتىق ساعاتتىڭ ەنگىزىلۋىمەن بارلىق بيلىك گارنيزون كومەندانتىنىڭ(!) قولىنا ءوتۋى كەرەك. ال كومەندانت جوق جەردە گارنيزون باستىعى نەمەسە اسكەري بولىمدەردىڭ ءبىرىنىڭ تاجىريبەلى كومانديرى قالادا باسشى بولىپ تاعايىندالادى. پوليتسيا ءبولىمىنىڭ باستىعى ەمەس.


كاراۆان جاڭالىقتارى – https://kaz.caravan.kz/zhangalyqtar/

Related Articles

  • پۋتين قازاقستان جانە وزبەكستانمەن اسكەري كەلىسىمدەردى قايتا قاراۋعا كوشتى. بۇل وعان نە ءۇشىن كەرەك؟

    پۋتين قازاقستان جانە وزبەكستانمەن اسكەري كەلىسىمدەردى قايتا قاراۋعا كوشتى. بۇل وعان نە ءۇشىن كەرەك؟

    كاميللا ۆاليەۆا كوللاج اۆتورى — تيمۋر تيماەۆ شىلدەنىڭ اياعىندا رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين قازاقستان جانە وزبەكستانمەن اسكەري-تەحنيكالىق ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمدەردى قايتا قاراۋدى تاپسىردى. قولدانىستاعى كەلىسىمدەردى ماسكەۋ استانامەن 2013 جىلى، ال تاشكەنتپەن 2016 جىلى جاساعان. قازىر بۇل قۇجاتتار قارۋ-جاراق پەن اسكەري تەحنيكانى جەتكىزۋدى، اسكەري ماقساتتاعى ونىمدەر الماسۋدى جانە تەحنولوگيالار بەرۋدى رەتتەيدى. الايدا كەلىسىمدەردە ناقتى نە وزگەرۋى مۇمكىن جانە رەسەي ولاردى ءدال قازىر نەگە قايتا قاراپ جاتىر؟ ازىرگە كرەملدىڭ استانا جانە تاشكەنتپەن جاسالعان اسكەري-تەحنيكالىق كەلىسىمدەردىڭ ناقتى قاي تۇستارىن قايتا قاراستىرىپ جاتقانى بەلگىسىز. وزبەكستان قورعانىس مينيسترلىگى ازاتتىق راديوسىنىڭ ساۋالىنا جاۋاپ بەرمەدى. ال قازاقستان قورعانىس مينيسترلىگى قۇجاتتار بويىنشا جۇمىس اياقتالعانعا دەيىن ولاردىڭ مازمۇنىنا تۇسىنىكتەمە بەرمەيتىنىن مالىمدەدى. “شەكتەۋلى تۇردە تاراتۋعا جاتپايتىن اقپارات جۇرتقا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ رەسمي اقپاراتتىق

  • جاستار قالاسىنداعى رۋحاني كەش: الماتى اسپانى اباي اندەرىمەن كومكەرىلدى

    جاستار قالاسىنداعى رۋحاني كەش: الماتى اسپانى اباي اندەرىمەن كومكەرىلدى

    ءامىربولات قۇسايىنۇلى اباي كۇنى قارساڭىندا الماتى قالاسىندا اشىق اسپان استىنداعى ساحنادا مىڭداعان كورەرمەندەر قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ «ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتالىعى» قولداۋىمەن تۇسىرىلگەن ابايدىڭ تۇڭعىش شىعارمالار جيناعىنىڭ جارىق كورۋ تاريحىن بايانداعان «العاشقى كىتاپ» اتتى دەرەكتى ءفيلمدى تاماشالادى، دەپ جازادى Muztaumedia.kz. دوكۋدراما جانرىنداعى بۇل دەرەكتى فيلم قازاقتىڭ نەشە عاسىرلىق رۋحاني تاريحىنداعى تاڭ قالارلىق ۇلى وقيعا — 1909 جىلى پەتەربور قالاسىندا يلياس بوراگانسكي باسپاسىنان جارىق كورگەن ابايدىڭ تۇڭعىش كىتابىنىڭ قيلى تاعدىرىن بەينەلەگەن. فيلم جالعىز ءوزى تۇتاس ءبىر الەم جاساپ، شىعارماشىلىقپەن اينالىسقان نەبارى جيىرما جىلدىڭ ىشىندە قازاقتىڭ ءتىلىن دە، كوركەمدىك، ەتيكالىق تانىمىن دا كۇرت وزگەرتىپ، بۇرىن-سوڭدى تۇرىك جۇرتى جەتپەگەن بيىككە كوتەرگەن ابايدىڭ العاشقى كىتابى قالاي باسىلىپ شىقتى، اباي كوزى تىرىسىندە ءوزىنىڭ

  • پرەزيدەنتتىڭ بەنيليۋكس گامبيتى نەمەن اياقتالادى؟

    پرەزيدەنتتىڭ بەنيليۋكس گامبيتى نەمەن اياقتالادى؟

    ەۋروپا جۇرەگىندە اشىلعان گەشتالت. پرەزيدەنتتىڭ بەنيليۋكس گامبيتى نەمەن اياقتالادى؟ ەلىمىزدە الماتى حالقى جاڭا تاكسي اشىپ، ال شىمكەنت حالقى وزبەك كورشىسىمەن بىرگە كەشكى ماتچتى تاماشالايىن دەپ وتىرعاندا قازاق ءۇمىتىن ارقالاعان Airbus موتورىن دۇرىلدەتىپ، بريۋسسەلگە ۇشىپ كەتكەن بولاتىن. پرەزيدەنت توقاەۆ گەوساياسي قاقتىعىستار، ساۋدا سوعىستارى، سانكتسيالىق قىسىم مەن لوگيستيكالىق تاۋەكەلدەر كۇشەيىپ جاتقان بۇل زاماندا قازاقستاننىڭ ينۆەستيتسيا ءۇشىن ەڭ تىنىش ايلاق ەكەنىن تاعى ءبىر ەسكە سالۋ ءۇشىن بارا جاتقانى انىق. تۋرا وسى ساپار الدىندا Fitch قازاقستاننىڭ ۆۆۆ رەيتينگىن راستاپ، مىقتى ارگۋمەنتتى قالتامىزعا سالىپ جىبەردى. بريۋسسەل ەۋروپا كاپيتالىنىڭ سورەسى ەكەنىن بىلەمىز. سول سورەدە جاتقان ميلليارد ەۋرو ينۆەستيتسياعا ءبىز قول سالعاندا، باستىسى ەشكىم ء“تايت” دەمەۋى كەرەك. سوندىقتان قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بەلگيا پرەمەر-ءمينيسترى بارت دە ۆەۆەرمەن

  • قازاق ءتىلىنىڭ بولاشاعى ەندى دەموگرافياعا تىرەلىپ تۇرعان جوق.

    قازاق ءتىلىنىڭ بولاشاعى ەندى دەموگرافياعا تىرەلىپ تۇرعان جوق.

    Zhalgas Yertay قازاق ءتىلىنىڭ بولاشاعى ەندى دەموگرافياعا تىرەلىپ تۇرعان جوق. ول حالىقتىڭ ىشكى كۇشى مەن بيلىكتىڭ ساياسي ەركىنە قارايلاپ تۇر ەرتەرەكتەن باستايىق. باياعىدا قازاقتىڭ باستى پروبلەماسى سانىندا ەدى، ول راس. قازاقتار ءوز جەرىندە ازشىلىققا اينالعان-دى. ال قالادا قازاقشا ەستۋ قيىن بولاتىن. مەكتەپتەردە، ۋنيۆەرسيتەتتەردە، مەملەكەتتىك باسقارۋدا، بيزنەستە قازاق ءتىلى شەتتەتىلدى. سول كەزدە قازاق ءتىلىنىڭ تاعدىرى دەموگرافياعا تاۋەلدى ەدى. بۇل لوگيكا ۇزاق ۋاقىت دۇرىس سانالعان. بىراق بۇگىنگى قازاقستانعا قاراساق، جاعداي وزگەردى. قازاقتار كوپشىلىككە اينالدى. قازاق ءتىلىن تۇسىنەتىندەر مەن سويلەيتىندەر سانى بۇرىن-سوڭدى بولماعان دەڭگەيگە جەتتى. قازاق مەكتەبىنە باراتىن بالالاردىڭ سانى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. قازاق ءتىلى كۇندەلىكتى ءومىردىڭ نەگىزگى تىلىنە اينالدى. بىراق نەگە ءتىل ماسەلەسى ءالى وزەكتى بولىپ تۇر؟ ماسەلە سانعا ەمەس، ساناعا

  • قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ داعدارىسى ھام جاڭا كونتسەپتسيا

    قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ داعدارىسى ھام جاڭا كونتسەپتسيا

    ارما اعايىن! شاعىن ساراپتاما ءبىرىنشى، قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ داعدارىسى كەلە جاتىر. داعدارىسقا قارسى قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ جاڭا كونتسەپتسياسىنىڭ جاسالماۋى الاڭداتادى. ءبىز قازىر 18 عاسىرلارداعى قازاق حان-سۇلتاندارى قابىلداعان ەتنوگەنەزدىك كونتسەپتسياسىمەن ءالى ءومىر ءسۇرىپ كەلە جاتىرمىز. ودان كەيىنگى ءۇش عاسىردا كولونيزاتسيالىق كىرىپتارلىق ەتنوگەنەزدىك جاڭا كونتسەپتسيانى قابىلداۋعا ءھام ترانسفورماتسيالاۋعا مۇرسات بەرمەدى. قولدانىستاعى قازاق شەجىرەسىن اشىپ قاراڭىز، رۋلار شەجىرەسىنىڭ كونتسەپتسياسى 18 عاسىرلاردا قابىلدانعان ميزامعا سايكەس كەلەدى. ءتىپتى شەجىرەدەگى اتالىق رۋلار سول عاسىرداعى قاندايدا ءبىر تاريحي تۇلعادان (باتىردان) باستاۋ الادى نەمەسە شەجىرەدەگى اتى اتالاتىن رۋلار 18- عاسىرعا بارىپ توقتايدى، ارى قاراي ۇزىك-ۇزىك. بۇل 18- عاسىرداعى جاۋگەرشىلىك زاماننىڭ تالابىنا ساي سۇرىپتالعان قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ كورىنىسى ەدى. ياعني قازاق شەجىرەسىنىڭ كونتسەپتسياسى قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ مودەلىن قالىپتادى. ەكىنشى، ساياسي جانە مادەني شەشىمدەردىڭ

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: