«Äskerilerdiñ josparın qasaqana bwzğan basşı kim?»: podpolkovnik Almatıdağı bülikke qatıstı öz nwsqasın ayttı

«Wlttıq gvardiya WQŞW (ODKB) küşterine jüginbey-aq öz betinşe terroristerdi jeñe alatın ba edi, degen «Karavan» basılımınıñ saualına Wlttıq gvardiya komandiriniñ tehnika jäne qaru-jaraq jönindegi bwrınğı orınbasarı, QR İşki ister ministrligi İşki äskerleri Äskeri institutınıñ ağa oqıtuşısı, podpolkovnik Ermek TÜSİPJANOV jauap berdi.

- Bügin lañkester men tonauşılardan äskeri qarular tärkilendi degen aqparatqa tap boldım. Bir körgennen-aq bwl qarudı ädette WQK arnayı qızmetiniñ jauıngerleri qoldanatının anıqtadım: PP (avtomat-tapanşa). Tonalğan qaru-jaraq qoymalarında mwnday qarulardıñ eşqaysısınıñ joq ekeni anıq. İşki äskerlerde, yağni wlttıq gvardiya äskerlerinde jürgizuşiler, kinologtar siyaqtı kişi mamandar tolığımen AKSU-men qarulanğan. Eşkimde PP avtomatı joq. Mwnday avtomattar tek WQK arnayı jasaqtarına arnalğan.

– Ermek, YouTube jelisinde üstimizdegi jıldıñ 5 qañtarında bülikşilerdiñ äskeri qızmetkerdi wrıp-soğıp, odan qızmettik qaruın tartıp alğanı jaylı video tarap jatır. Olar äskeriden Kalaşnikov avtomatın tartıp alıp jatqanday körinedi.

– Bwl Wlttıq gvardiya jauıngeri emes. Sahnalıq qoyılımğa öte wqsaydı. Beybit twrğındar pulemetti tartıp alıp jatqanda äskeridiñ artınan uniforma kigen basqa adamnıñ jaybıraqat ötip bara jatqanın köresiz. Bwl saqtandıruşı adam. Onıñ mindeti – sırttay qalqalau.

– Mümkin bwl jay ğana «Arlan» arnayı jasağınıñ jauıngeri şığar?

– Arlan bizdiki emes. Bwl policiyağa tiesili küş. Bizde işki äskerde – «Bürkit». Iä, olar qoyan-qoltıq wrıstı jaqsı meñgergen. Biraq olardıñ barlığında öte qatañ ereje bar. Olar eşqaşan öz adamın eş jerde jalğız qaldırmaydı, tastap ketpeydi, yağni jalğız jwmıs istemeydi.

- Şeruşilerdi taratu üşin jarqılı bar dıbıstı granatalar qoldanıldı. Barlıq beynekadrlar osını anıq körsetedi.

- Olar jarılğış (vzrıvpaket) zattar bolatın. Kädimgi granata jarılıstarına wqsas. Olar negizinen jattığuda qoldanıladı.

- Al onda pompalı mıltıq ne üşin qoldanıldı? Sol arqılı rezeñke oqpen attı.

- MR 12 kalibrli mıltıq. Şınında da, olar rezeñke oqpen atadı. Gilza işinde rezeñke şarlar bar. Diametri şamamen 3-5 mm. Al jarqıldaq granataları kädimgi granatalarğa wqsaydı, tek sırtı plastik. Jarılıs bolğan jağdayda öte wsaq bölşekterge bölinip, ziyan keltire almaydı. Şulı granatalar ğimarat işinde tar jerde jarılsa qwlaq bitelip qaladı. Al granat jarqılı adamdı şamamen 20 sekundqa soqır etedi. Olardı policiya paydalanğan boluı mümkin.

– Onda olar şabuıldauşılarğa nege tötep bere almadı? Käsibilik jetispeydi me?

– Maman retinde bwğan qarapayım jauabım bar. Onday bwyrıq berilgen joq. Bizdiñ zañdar boyınşa, bas qolbasşı da, işki ister ministri de öz atınan mwnday pärmen bere almaydı. Şeşimdi prokuror şığarğan boluı kerek. Däl osı operaciyalardı qoldanu men jürgizudiñ zañdılığın sol anıqtaydı. Osığan baylanıstı zardap şeguşiler de, qwrbandar da bolatını sözsiz. Bwl üşin bireu jauap berui kerek. Öytkeni barlığı prokuraturanıñ ne aytatının kütip otır. Tek osı wyım qarudı qoldanudıñ zañdılığın anıqtaytın organ bolıp tabıladı. Biraq olar – prokurorlar – ünemi köleñkede qaladı. Eşkim olardı aqımaq äreketteri nemese kerisinşe äreketsizdigi üşin jazalauğa batılı barmaydı. Prokurorlar ünemi qwtılıp ketedi.

– YAğni, kez kelgen qaru wstağan qaraqşı äskeri qızmetkerge şabuıl jasay aladı eken, al oficer äldebir prokuror rwqsat bermeyinşe naqtı jauap bere almaydı ma?!

- Däl solay. Ömirlerine qauip tönse de, äskeri qızmetkerler öz betinşe şeşim qabıldauğa qwqığı joq. Zañda da, wrıs erejelerinde de, mwnday bwyrıqtıñ nwsqauları anıqtalmağan. Jauıngerdiñ qızmettik qarudı alıp jüruge qwqığı bar, biraq onı qoldanuğa zañdı qwqığı joq. Tipti onıñ ömirine nemese onıñ otbası müşelerine qauip töndiretin jağdaylar bolsa da. Iä, posttağı küzetşi ğana qarudı qoldana aladı, onda da mindetti eskertu jasap, joğarığa oq atqan soñ ğana.

– Ermek, sizdiñ käsibi pikiriñizşe, tağı ne närse dwrıs bolmadı?

– Äskerlerdiñ arasında dwrıs qarım-qatınas bolmadı. Barlıq qwqıq qorğau organdarı äyteuir öz betimen äreket etkendey sezim boldı. Äytse de, eñ bastısı, äskerlerdiñ bastapqı is-qimıl josparın bireu ädeyi bwzğan siyaqtı. Almatı äuejayına şabuılğa 15 minuttay qalğanda onı küzetip twrğan äskerler tastap ketkeni belgili. Al köşelerde tärtip saqşılarınıñ kenetten öz orındarın tastap kete bastağanı anıq boldı. YAğni, şeginu. Eger jattığularda jasalğan bastapqı is-äreket josparı bwzılsa, odan keyingi äreketter tüsiniksiz bolıp qaladı. Jauıngerlik qwramalar, yağni wyımdasqan jüye basqarılmaytın qarulı tobırğa aynaladı.

– Şeginuge mwnday bwyrıqtı kim bere aldı?

- Sözsiz – arnayı qızmetter. Endi tiisti qorıtındı şığarıladı dep oylaymın. Zañ şığaruşılardan bastap Wlttıq gvardiya komandirleri men bastıqtarına deyin. Tağı bir mañızdı jayttı atap ötkim keledi. Komendanttıq sağat. Şın mäninde, bwl anıqtama äskerilerge jatadı. Komendanttıq sağattıñ engiziluimen barlıq bilik garnizon komendantınıñ(!) qolına ötui kerek. Al komendant joq jerde garnizon bastığı nemese äskeri bölimderdiñ biriniñ täjiribeli komandiri qalada basşı bolıp tağayındaladı. Policiya böliminiñ bastığı emes.

Karavan jañalıqtarı – https://kaz.caravan.kz/zhangalyqtar/