|  |  | 

جاڭالىقتار سۋرەتتەر سويلەيدى

ماعجاننىڭ ىشىگى

DSC_9750 (1)

بۇل حاباردى ارىپتەس ءىنىم بايقال بايادىلوۆتەن ەستىپ، ماعجان جۇ­ما­باەۆ ىشىگىن كوزىمىزبەن كورۋگە اسىقتىق.

قاسقىر ىشىكتىڭ بۇگىنگى يەسى، كوكشەتاۋ قالاسىنىڭ تۇرعىنى ءباتيما اياعانوۆا قاراعاندى مۇعا­لىم­­دەر ينستيتۋتىن 1951 جى­لى بىتىرگەن. عۇمىرىنىڭ 52 جىلىن ءبىلىم سالاسىنا ارناعان ۇلاعاتتى ۇستاز ءوز اۋلەتىندە 30-جىلداردان بەرى ساقتالىپ كەلە جاتقان قاس­قىر ىشىكتى قىمبات جادىگەرىنە سا­نايدى. ەل-جۇرتقا ەرتەرەك تا­نىستىرماعانىنىڭ سىرىن امانات جۇگىنىڭ اۋىرلىعىمەن تۇسىندىرەدى.

سالماقتاپ كوردىك، زىلدەي اپ-اۋىر ەكەن. جەلبەگەي جامىلۋعا دا رۇقسات بەرىلدى. اپايدىڭ ايتۋىنا قاراعاندا، جەتى قاسقىردىڭ تەرىسىنەن تىگىلگەن. جونى قارا قىل­­شىقتانعان، تۇگى مەن ءتۇبىتى سول قالپى ساق­تالعان، سىرتى قالىڭ، مىقتى شۇعامەن قاپتالعان ونەر تۋىندىسى دەرلىك. شالعايى مول پىشىلگەن، قولتىعى كەڭ، جاعاسى ويىقتالىپ، مويىن مەن باستى تۇتاس جاباتىن كول-كوسىر دۇنيە. يلەۋى ابدەن قاندىرىلعان ىشىك قابىرعانىڭ جاساۋىن جارقىراتىپ تۇر. قانشاما ۋاقىت وتسە دە، ءوڭىن جويماعان. ءتۇز تاعىسىنىڭ قاسيەتى دە مىقتى-اۋ.

بۇل ىشىكتىڭ تاريحى دا تەرەڭ. ءباتيما ءاشىر­بەكقى­زىنىڭ اكەسى اشىربەك اتا قازىرگى سولتۇستىك قازاق­ستان وبلىسىنىڭ ءۋاليحانوۆ اۋدا­نىنىڭ اۋماعىنداعى ۇلكەن قاراويدىڭ ماڭىندا 1883 جىلى دۇنيەگە كەلگەن. اناسى شاكيرا ءاۋبا­كىرقىزى كىشى قاراويدىڭ قىزى. اناسىنىڭ ءىنىسى، ياكي ناعا­شىسى جاقيا ءاۋ­با­كىر­ۇلى زامانىندا ومبى قالاسىندا ءبىلىم العان. كەيىن بەستوبەنىڭ ماڭايىن­داعى قى­زىلقاق اۋىلىندا مۇعالىم بولىپ ەڭبەك ەتىپتى. بۇرىنعىلاردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا، جىر الىبى ماعجانمەن اكەسى دە، ناعاشىسى دا دوس-جار بولسا كەرەك. ءباتيما ءاشىر­بەكقىزىنىڭ بىلەتىنى، كوزى اشىق، كوكىرەگى وياۋ، جاق­سىلارمەن كوپ دامدەس، پىكىرلەس بولعان، ءبىر-بىرىنە شۋاق-شارا­پاتى تيگەن اكەسىنە وسى جادىگەردى ايگىلى اقىن ماع­جان جۇماباەۆ سىيلاعان ەكەن.

سول كەزدەرى كىشى قاراوي ءتو­ڭى­­­­­­­رە­گىندە كەنەتاي ەسىمدى ون ساۋساعىنان ونەر تامعان ايتۋلى شەبەر بولىپتى. قاسقىر ىشىكتى سول كەنەتاي شەبەر تىككەن. كەيىن ارادا تالاي جىلدار وتكەن سوڭ ءباتيما ءاشىر­بەكقىزىنىڭ جولداسى، ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ار­دا­گەرى قايىربەك حاسەنوۆ الماتى قالا­سىنداعى جوعارى پارتيا مەكتەبىن ءبىتىرىپ كەلىپ، قىزىلتۋ اۋدانىنىڭ «حەرسون» كەڭشارىنا پارتكوم حاتشىسى بولىپ تاعايىن­دالادى. وسى ءبىر قۋانىش­قا ءبا­تيما اشىربەكقىزىنىڭ اكەسى، ياعني، قايىن اتاسى: «مەنىڭ شاڭى­راعىم­داعى ەڭ قىمبات مۇلكىم، الاشتىڭ ايتۋلى اقىنى، جىر الەمىنىڭ جارىق جۇلدىزى ماعجان جۇماباەۆتان قالعان جادىگەر»، دەپ سىيعا تارتسا كەرەك. سودان بەرى ۇيدەگى ءتورت قۇلاقتى ابدىرادا ساق­تالىپتى.

باقبەرگەن امالبەك،

«ەگەمەن قازاقستان».

اقمولا وبلىسى.

Related Articles

  • جاستار قالاسىنداعى رۋحاني كەش: الماتى اسپانى اباي اندەرىمەن كومكەرىلدى

    جاستار قالاسىنداعى رۋحاني كەش: الماتى اسپانى اباي اندەرىمەن كومكەرىلدى

    ءامىربولات قۇسايىنۇلى اباي كۇنى قارساڭىندا الماتى قالاسىندا اشىق اسپان استىنداعى ساحنادا مىڭداعان كورەرمەندەر قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ «ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتالىعى» قولداۋىمەن تۇسىرىلگەن ابايدىڭ تۇڭعىش شىعارمالار جيناعىنىڭ جارىق كورۋ تاريحىن بايانداعان «العاشقى كىتاپ» اتتى دەرەكتى ءفيلمدى تاماشالادى، دەپ جازادى Muztaumedia.kz. دوكۋدراما جانرىنداعى بۇل دەرەكتى فيلم قازاقتىڭ نەشە عاسىرلىق رۋحاني تاريحىنداعى تاڭ قالارلىق ۇلى وقيعا — 1909 جىلى پەتەربور قالاسىندا يلياس بوراگانسكي باسپاسىنان جارىق كورگەن ابايدىڭ تۇڭعىش كىتابىنىڭ قيلى تاعدىرىن بەينەلەگەن. فيلم جالعىز ءوزى تۇتاس ءبىر الەم جاساپ، شىعارماشىلىقپەن اينالىسقان نەبارى جيىرما جىلدىڭ ىشىندە قازاقتىڭ ءتىلىن دە، كوركەمدىك، ەتيكالىق تانىمىن دا كۇرت وزگەرتىپ، بۇرىن-سوڭدى تۇرىك جۇرتى جەتپەگەن بيىككە كوتەرگەن ابايدىڭ العاشقى كىتابى قالاي باسىلىپ شىقتى، اباي كوزى تىرىسىندە ءوزىنىڭ

  • تيبەت اسقان كوش نە سەبەپتى باستالدى؟

    تيبەت اسقان كوش نە سەبەپتى باستالدى؟

    1883-جىلى التايدان جامىسباي باستاعان قازاقتار العاش رەت باركول جەرىنە كوشىپ باردى، 1887-1891-1895 جىلدارى تاعىدا كوشىپ كەلگەندەر بولدى. ونان كەيىندە كوشىپ كەلگەندەر بولدى، مىسالى 1912-1913 جىلدارى، 1920 جىلدارى، 1924-1929 جىلى كەلگەنلەر بولدى، ولاردىڭ دەنى التايدان بولاتىن. 1912 جىلدان كەيىن مانجۋ بيلىگى قۇلاپ قىتاي بيلىگى ورنادى، 1928 جىلى بيلىككە كەلگەن جين شۋرىن التاي تورەسى قاسىمقان ۇلى شارىپقاندى، تارباعاتاي تورەسىنىڭ ۇلى قىزىردى، باركول قازاق ۇكىردايى ءالىپتىڭ ۇلى ەلىسقاندى ۇرىمجىدە وقىتتى، ەلىسقان زاماناۋي اسكەري ءبىلىم الدى، قىتاي ءتىلىن ۇيرەندى. ونى 200 ادامدىق قارۋلى قازاققا باسشى ەتىپ ونى «شىعىس شىڭجاڭ شەگارا قورعانىس وتريادى» دەپ اتادى. 1931 جىلى قۇمىل ۇيعىرلارى قوجانيازدىڭ باستاۋىندا كوتەرىلىس جاسادى. وقيعا ءبىر قىتاي اسكەر باسىنىڭ ءبىر ۇيعىر قىزدى زورلىقپەن ايەل ەتىپ الماق

  • پرەزيدەنتتىڭ بەنيليۋكس گامبيتى نەمەن اياقتالادى؟

    پرەزيدەنتتىڭ بەنيليۋكس گامبيتى نەمەن اياقتالادى؟

    ەۋروپا جۇرەگىندە اشىلعان گەشتالت. پرەزيدەنتتىڭ بەنيليۋكس گامبيتى نەمەن اياقتالادى؟ ەلىمىزدە الماتى حالقى جاڭا تاكسي اشىپ، ال شىمكەنت حالقى وزبەك كورشىسىمەن بىرگە كەشكى ماتچتى تاماشالايىن دەپ وتىرعاندا قازاق ءۇمىتىن ارقالاعان Airbus موتورىن دۇرىلدەتىپ، بريۋسسەلگە ۇشىپ كەتكەن بولاتىن. پرەزيدەنت توقاەۆ گەوساياسي قاقتىعىستار، ساۋدا سوعىستارى، سانكتسيالىق قىسىم مەن لوگيستيكالىق تاۋەكەلدەر كۇشەيىپ جاتقان بۇل زاماندا قازاقستاننىڭ ينۆەستيتسيا ءۇشىن ەڭ تىنىش ايلاق ەكەنىن تاعى ءبىر ەسكە سالۋ ءۇشىن بارا جاتقانى انىق. تۋرا وسى ساپار الدىندا Fitch قازاقستاننىڭ ۆۆۆ رەيتينگىن راستاپ، مىقتى ارگۋمەنتتى قالتامىزعا سالىپ جىبەردى. بريۋسسەل ەۋروپا كاپيتالىنىڭ سورەسى ەكەنىن بىلەمىز. سول سورەدە جاتقان ميلليارد ەۋرو ينۆەستيتسياعا ءبىز قول سالعاندا، باستىسى ەشكىم ء“تايت” دەمەۋى كەرەك. سوندىقتان قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بەلگيا پرەمەر-ءمينيسترى بارت دە ۆەۆەرمەن

  • ناۋرىز مەرەكەسى قۇرمەتىنە پانفيلوۆ كوشەسىندەگى ساحنادا ء«ان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى ءداستۇرلى ونەردە جۇرگەن جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءان كەشى ءوتتى.

    ناۋرىز مەرەكەسى قۇرمەتىنە پانفيلوۆ كوشەسىندەگى ساحنادا «ءان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى ءداستۇرلى ونەردە جۇرگەن جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءان كەشى ءوتتى.

    بۇگىن الماتى قالاسى اكىمدىگى مادەنيەت باسقارماسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن پانفيلوۆ كوشەسى بويىنداعى ساحنادا ناۋرىز مەرەكەسىنە ارنالعان «ءان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءداستۇرلى ءان كەشى جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى. الماتى قالاسى حح عاسىردىڭ 30-جىلدارىنان باستاپ ۇلت مادەنيەتىنىڭ ۇيىتقىسى، ورداسى قىزمەتىن اتقارىپ كەلەدى. ءداستۇرلى ونەردىڭ ءىرى وكىلدەرى، زەرتتەۋشىلەرى وسى قالادا تۇرىپ، ەڭبەك ەتتى. قازىر دە پروفەسسيونالدىق تيپتەگى ءداستۇرلى مۋزىكانىڭ ەڭ ءىرى وشاعى – الماتى. مۇندا ەتنومۋزىكانىڭ بەلگىلى قايراتكەرلەرى، ءداستۇرلى دومبىراشى، قوبىزشى، سىبىزعىشى، ءانشى-تەرمەشىلەر ازىرلەيتىن ارناۋلى ورتا جانە جوعارى وقۋ ورىندارى، ونەر ۇجىمدارى شوعىرلانعان. قازاق كونە مۋزىكا اسپاپتارىنىڭ جەر بەتىندەگى جالعىز مۋزەيى مەن ەلىمىزدەگى جالعىز ءداستۇرلى ونەر تەاترى دا وسىندا. سوڭعى ۋاقىتتارى الماتى قالاسىندا ءداستۇرلى ونەردى ناسيحاتتاپ جۇرگەن جاس ونەرپازداردىڭ ارنايى ءان كەشى وتپەپ ەدى.

  • سي ءتسزينپيننىڭ قىتاي اسكەري باسشىلىعىن “تازالاۋى” نەنى بىلدىرەدى؟

    سي ءتسزينپيننىڭ قىتاي اسكەري باسشىلىعىن “تازالاۋى” نەنى بىلدىرەدى؟

    ريد ستەنديش رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين (وڭ جاقتا) ەلگە ساپارمەن كەلگەن قىتاي گەنەرالى چجان يۋسيامەن قول الىسىپ تۇر. 2017 جىل. وتكەن اپتانىڭ اياعىندا قىتايدىڭ ورتالىق اسكەري كوميسسياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتىنەن ءارى قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسى ساياسي بيۋروسىنىڭ مۇشەلىگىنەن بوساتىلدى. اسكەري باسشىلىقتاعى مۇنداي جوعارى شەندى تۇلعانىڭ ورنىنان الىنۋى پەكيننىڭ تايۆانعا قاتىستى جوسپارىنا، اقش-پەن باسەكەسىنە جانە ايماقتاعى تۇراقتى ويىنشى رەتىندەگى رولىنە قاتىستى بىرقاتار سۇراق تۋعىزىپ وتىر. 24 قاڭتار كۇنى پەكين قىزمەتتەن بوساتىلعان گەنەرال چجان يۋسيا (قىتاي باسشىسى سي ءتسزينپيننىڭ كوپ جىلدان بەرگى سەنىمدى سەرىگى بولعان) تەرگەۋگە الىندى دەپ حابارلادى. توسىن شەشىمنەن كەيىن سي تسزينپين اسكەري باسشىلىق شىڭىندا جالعىز ءوزى قالدى. قىتايدى زەرتتەۋشى ساراپشىلار مۇنىڭ بيلىك ساباقتاستىعىنا ەلەۋلى سالدارى بولادى دەيدى. ال پەكيننىڭ سەرىكتەستەرى

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: