|  |  |  | 

جاھان جاڭالىقتارى ساياسات قازاق شەجىرەسى

تۇركيا – قازاقستاننىڭ ەڭ جاقىن ءارى سەنىمدى ساياسي جانە ەكونوميكالىق ارىپتەستەرىنىڭ ءبىرى.

ەلباسى تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتىمەن كەلىسسوزدەر قورىتىندىسى بويىنشا بىرلەسكەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىن وتكىزدى-دeپ xابارلايدى اقوردا باسپا ءسوز قىزمتتى.
تۇركيا رەسپۋبليكاسى، انكارا قالاسى
 نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ، سونداي-اق، وڭىرلىك جانە حالىقارالىق كۇن ءتارتىبىنىڭ ماسەلەلەرى قارالعان كەزدەسۋلەردىڭ جەمىستى وتكەنىنە توقتالدى.

تۇركيا – قازاقستاننىڭ ەڭ جاقىن ءارى سەنىمدى ساياسي جانە ەكونوميكالىق ارىپتەستەرىنىڭ ءبىرى. بۇگىندە ورتاق تاريح پەن رۋحاني مۇراعا نەگىزدەلگەن قارىم-قاتىناسىمىز ورىستەي تۇسۋدە. بايلانىستارىمىز بىرتە-بىرتە ىلگەرىلەپ، قازىر ستراتەگيالىق سيپاتقا يە بولىپ وتىر. قازاقستان باۋىرلاس تۇرىك حالقىنا ۇنەمى تولىق قولداۋ كورسەتەدى جانە ارقاشان قول ۇشىن بەرۋگە دايىن. بۇل ساپار ەكى ەلدىڭ قارىم-قاتىناستارىن ودان ءارى نىعايتا تۇسۋگە سەپتىگىن تيگىزەدى دەپ سەنەمىن، – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.

مەملەكەت باسشىسى كەلىسسوزدەر بارىسىندا ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە ينۆەستيتسيالىق سالالارداعى ءوزارا ءىس-قيمىل بويىنشا بىرقاتار ۋاعدالاستىققا قول جەتكىزىلگەنىن دە اتاپ ءوتتى.

–  قازىر ەلىمىزدە تۇرىك كاپيتالىنىڭ قاتىسۋىمەن 1600-دەن استام كاسىپورىن جۇمىس ىستەيدى. تۇرىك بيزنەسىنىڭ وكىلدەرى جاڭا ەلوردامىزدىڭ قۇرىلىسىنا بەلسەنە اتسالىستى. تۇرىك كومپانياسىنىڭ وكىلدەرى بۇگىنگە دەيىن ەلىمىزدە 20 ميلليارد دوللار كولەمىندە مەردىگەرلىك جۇمىستار اتقارىپ، 460 نىسان پايدالانۋعا بەرىلدى. ەلدەرىمىزدىڭ اراسىنداعى تاۋار اينالىمى وتكەن جىلى 2 ميلليارد  دوللاردى قۇرادى، – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.

سونىمەن قاتار، قازاقستان پرەزيدەنتى ر.ەردوعاننىڭ وتكەن جىلعى استاناعا ساپارى اياسىندا قابىلدانعان «جاڭا سينەرگيا» بىرلەسكەن ەكونوميكالىق باعدارلاماسىنىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى.

– ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – ءوزارا تاۋار اينالىمىن 10 ميلليارد دوللارعا جەتكىزۋ. باعدارلاما اياسىندا جالپى قۇنى شامامەن 813 ميلليون دوللاردى قۇرايتىن 20 ينۆەستيتسيالىق جوبانى ىسكە اسىرۋ قاراستىرىلعان. تۇركيانىڭ ينفراقۇرىلىمى دامىعان ماڭىزدى ترانزيتتىك ەل ەكەنىن ەسكەرىپ، مەن باۋىرلاس تۇرىك حالقىن «نۇرلى جول» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋعا اتسالىسۋعا شاقىردىم. وسىعان وراي، قازاقستان-تۇركيا يندۋستريالىق ايماقتارىن قۇرۋ جۇمىستارى اسا ماڭىزدى. بۇل قادامدار ەكى ەلدىڭ ەكونوميكالىق الەۋەتىنىڭ ءارى قاراي دامۋىنا سەرپىن بەرەدى، – دەپ اتاپ ءوتتى مەملەكەت باسشىسى.

نۇرسۇلتان نازارباەۆ حالىقارالىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى بويىنشا جاپپاي كۇش جۇمىلدىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا دا نازار اۋدارىپ، ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ 2017-2018 جىلدارداعى تۇراقتى ەمەس مۇشەلىگىنە وتۋىنە قولداۋ كورسەتكەنى ءۇشىن تۇركياعا العىس ايتتى.

– جاھاندىق سىن-سىناقتار مەن قاۋىپ-قاتەرلەر ارتا تۇسكەن الماعايىپ زاماندا قازاقستان مەن تۇركيا  الەمدىك قاۋىپسىزدىك پەن تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن كۇش جۇمىلدىرۋعا دايىن. وسى ورايدا ءبىز ءححى عاسىردىڭ باستى كەسەلى – تەرروريزمگە قارسى ءۇزىلدى-كەسىلدى تويتارىس بەرۋگە كەلىستىك. ەلدەرىمىزدىڭ اراسىنداعى اسكەري جانە اسكەري-تەحنيكالىق سالاداعى ىنتىماقتاستىق ورنىقتى دامۋدا، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

قازاقستان پرەزيدەنتى مادەني-گۋمانيتارلىق سالاداعى ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىق ۇنەمى ىلگەرىلەپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى.

– كەلەسى جىلى استانادا «بولاشاق ەنەرگياسى» تاقىرىبىمەن «ەكسپو-2017» حالىقارالىق كورمەسى وتەدى. بۇل اۋقىمدى شارا بالامالى ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى يننوۆاتسيا ماسەلەسىنە ارنالعان. مەن بۇگىن تۇركيا باسشىلىعىن، بيزنەس وكىلدەرىن جانە باۋىرلاس تۇرىك حالقىن وسى شاراعا قاتىسۋعا شاقىردىم، – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.

قازاقستان پرەزيدەنتى ءسوزىنىڭ سوڭىندا قازاقستان-تۇركيا قارىم-قاتىناستارىنىڭ ءارى قاراي نىعايتۋدىڭ الەۋەتى زور ەكەنىنە توقتالدى.

سونداي-اق، ءبىزدىڭ رەسپۋبليكامىزداعى قازاق-تۇرىك ليتسەيلەرىنىڭ جۇمىسىنا قاتىستى ماسەلە دە قارالىپ، تاراپتار ءوزارا تۇسىنىستىك تاپتى.

ر.ەردوعان قازاقستان پرەزيدەنتىنە تۇركيا مەن رەسەيدىڭ قارىم-قاتىناسىن قالىپقا كەلتىرۋگە كۇش سالعانى جانە تاريحى ساپارى ءۇشىن تاعى دا العىس ايتىپ، تۇرىك حالقى ءۇشىن كۇردەلى بولىپ وتىرعان كەزەڭدە مۇنداي قولداۋدىڭ دەر كەزىندە كورسەتىلىپ وتىرعانىنا توقتالدى. سونىمەن قاتار ول نۇرسۇلتان نازارباەۆ تۇركياداعى اسكەري توڭكەرىس جاساۋ ارەكەتىنەن كەيىن بۇل ەلگە كەلگەن العاشقى مەملەكەت باسشىسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

Related Articles

  • “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

    “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

    “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن. “جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ” 9-باپ 2-تارماعى تۇرعاندا قۇجاتتار ەشقاشان قازاقشا جاسالمايدى. تەك اۋدارما ءتىلى بولىپ قالادى. سەبەبى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيا 9-باپتىڭ 2-تارماعىنا سۇيەنىپ، ءىس-قاعازداردى ورىسشا جاساپ ۇيرەنگەن. سول سەبەپتى ءىس-قاعازدىڭ ءبارى الدىمەن ورىسشا جاسالادى، كەيىن قازاقشاعا قالاي بولسا سولاي اۋدارىلادى. سول سەبەپتى 1-تارماقتىڭ بولعانى قازاق ءتىلىنىڭ ناعىز مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسىندە بولۋىنا ەش كومەكتەسە المايدى. ءبىر عانا جولى بار: كونستيتۋتسيادا مەملەكەتتىك ءتىل دە، رەسمي ءتىل دە – قازاق ءتىلى دەپ تايعا تاڭبا باسقانداي جازىلىپ تۇرۋى كەرەك. قۇجاتتىڭ مەملەكەتتىك تىلدەگى نۇسقاسىنىڭ عانا زاڭدى كۇشى بولۋى ءتيىس. سول كەزدە باسقا تىلدەردەگى نۇسقاسى جاي اۋدارماسى بولادى. سول كەزدە عانا قازاق

  • مەملەكەتتىك ءتىل: قاۋقارلى ما، الدە ءالى دە دەكلاراتسيا ما؟

    مەملەكەتتىك ءتىل: قاۋقارلى ما، الدە ءالى دە دەكلاراتسيا ما؟

     سەرىك ەرعالي سۋرەتتەر: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz سايتتارىنان الىندى. اتا زاڭ جوباسىنىڭ تالقىسى قازاقستانداعى ەڭ سەزىمتال، ەڭ ۇزاق تالقىلانىپ كەلە جاتقان ماسەلەنىڭ ءبىرى — مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ ناقتى مارتەبەسى. كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلى مەملەكەتتىك ءتىل دەپ جازىلعانىنا وتىز جىلدان استى. الايدا قوعامداعى شىنايى سۇراق ءالى دە اشىق: قازاق ءتىلى — باسقارۋدىڭ ءتىلى مە، الدە سيمۆولدىق مارتەبەدەگى ءتىل مە؟ ءتىل ماسەلەسى نەلىكتەن شەشىلمەي كەلەدى؟ سەبەبى ءبىز ۇزاق ۋاقىت بويى تىلگە: – مادەني قۇندىلىق رەتىندە عانا قاراپ كەلدىك; – ونى مەملەكەتتىك باسقارۋ ءتىلى رەتىندە ناقتى بەكىتپەدىك. ناتيجەسىندە: – كونستيتۋتسيادا ءبىر ءماتىن، – تاجىريبەدە باسقا جاعداي قالىپتاستى. بۇل قايشىلىق ءتىلدىڭ ەمەس، كونستيتۋتسيالىق ايقىندىقتىڭ السىزدىگىنەن تۋىندادى. 9-باپتاعى باستى ءتۇيىن جوبا بويىنشا: 1. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىلى – قازاق ءتىلى. 2. مەملەكەتتىك ۇيىمداردا

  • “توڭكەرىس جاساۋعا ماشىقتانعاندار” كىم؟ قاڭتار قۇپياسى اشىلسا، سالدارى نە بولادى؟ دەپۋتاتپەن سۇحبات

    “توڭكەرىس جاساۋعا ماشىقتانعاندار” كىم؟ قاڭتار قۇپياسى اشىلسا، سالدارى نە بولادى؟ دەپۋتاتپەن سۇحبات

    نۇربەك ءتۇسىپحان قازاقستان پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى، زاڭگەر ابزال قۇسپان ازاتتىققا سۇحبات بەرىپ وتىر. استانا، 26 قازان، 2023 جىل قاڭتاردى كىم ۇيىمداستىرعانىن بيلىك بىلە مە، بىلسە نەگە اشىق ايتپادى؟ پارلامەنتتە نەگە قاڭتار بويىنشا تاعى تىڭداۋ وتپەيدى؟ پرەزيدەنت توقاەۆ قاڭتار “توڭكەرىس جاساۋعا ابدەن ماشىقتانعان مامانداردىڭ جەتەكشىلىگىمەن” ۇيىمداستىرىلدى دەدى. ولار كىمدەر؟ ءماجىلىس دەپۋتاتى ابزال قۇسپان وسى سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى ازاتتىق: ابزال مىرزا، ءسىز – قاڭتار وقيعاسىنا ءبىر تاراپتان ەمەس، جان-جاعىنان قاراۋعا مۇمكىندىك العان ادامسىز. ەڭ الدىمەن سول وقيعاعا تىكەلەي قاتىستىڭىز، جۇرتتى الاڭعا شىعۋعا شاقىردىڭىز. ودان كەيىن قاندى قىرعىندا قاماۋعا الىنعانداردى بوساتۋعا ات سالىسىپ، زاڭگەر رەتىندە دە ارالاستىڭىز. ودان بولەك ءماجىلىس دەپۋتاتى ەسەبىندە دە جاڭا ءبىر راكۋرستان قاراپ وتىرسىز. ايتىڭىزشى، جان-جاعىنان قاراعاندا قاڭتار وقيعاسىندا سىزگە

  • اتەيستەر مەن تاڭىرشىلدەرگە مىڭ العىس! 

    اتەيستەر مەن تاڭىرشىلدەرگە مىڭ العىس! 

    ەلدەس وردا سۋرەت: اۆتوردىڭ جەكە ارحيۆىنەن الىندى. قازاق قوعامىندا جاڭا ينتەللەكتۋالدىق كەزەڭ تۋىپ كەلەدى. ءبىرىنشى، قازىرگى قازاق قوعامىندا سەنىم ماسەلەسىنە قاتىستى پىكىرتالاستاردىڭ كۇشەيۋى كەزدەيسوق قۇبىلىس ەمەس. بۇل دەگەنىڭىز الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ، اشىق اقپاراتتىق كەڭىستىكتىڭ جانە جاھاندىق ينتەللەكتۋالدىق اعىمداردىڭ ىقپالىمەن قالىپتاسقان جاڭا قوعامدىق ويلاۋ فورماسىنىڭ كورىنىسى. اتەيستىك كوزقاراستاردىڭ اشىق ايتىلۋى، تاڭىرشىلدىك يدەيالاردىڭ قايتا جاڭعىرۋى جانە ءداستۇرلى ءدىني ورتا اراسىنداعى پىكىر قاقتىعىسى زيالى ورتادا الاڭداۋشىلىق تۋدىرعانىمەن، شىن مانىندە بۇل قۇبىلىس قوعامنىڭ رۋحاني السىرەۋىن ەمەس، سانالى ىزدەنىسكە بەت بۇرعانىن كورسەتەدى. ەكىنشى، ۇزاق ۋاقىت بويى قازاق قوعامىنداعى ءدىني ديسكۋرس نەگىزىنەن مونولوگتىقسيپاتتا بولدى. ۋاعىز ايتىلدى، ال تىڭداۋشى تاراپ ونى تالقىلاۋسىز قابىلداۋعا ءتيىس ەدى. سۇراق قويۋ كۇمانمەن، كۇمان ءالسىز يمانمەن تەڭەستىرىلدى. مۇنداي ورتادا سەنىم دالەلدەۋدى ەمەس، قايتالاۋدى تالاپ ەتتى. عىلىمي

  • ولجاس سۇلەيمەنوۆ. مەن بىلەم!.. 

    ولجاس سۇلەيمەنوۆ. مەن بىلەم!.. 

    سەرىك ەرعالي سۋرەتتەر: madeniportal.kz جانە س.ەرعالي مۇراعاتتارىنان الىندى. «يا زنايۋ!..» كىتابىنان ءۇزىندى-اۋدارما. وسيريس زاڭى I ءبىز ادامزات تاريحىن وتە ناشار بىلەمىز. XIX عاسىردىڭ باسىندا ناپولەون الەمگە مىسىردى اشتى، ال عالىمدار بۇل ەلدىڭ قيراندىلارىن زەرتتەپ، ونىڭ شامامەن ب.ز.د. III مىڭجىلدىققا تيەسىلى ەكەنىن انىقتادى. سول كەزدە ادامزات تاريحى تاعى دا قوس مىڭجىلدىققا تەرەڭدەي ءتۇستى. بىرنەشە مىڭجىلدىق بۇرىن (مەن بىلەم) ادامزات (نەمەسە ونىڭ كەيبىر بولىگى) تاڭبالى جازۋدى قولدانىپ، جازىپ جۇرگەن. بۇل بىلىمدەردى قالپىنا كەلتىرۋ ارقىلى ءبىز XX عاسىردىڭ باسىندا جاساندى تۇردە ۇزىلگەن ءتىلىمىزدىڭ تاريحىنا قاتىستى قولجەتەر شىندىقتى قايتا تانۋىمىزعا تۋرا كەلدى. 1926 جىلى باكۋدە وتكەن العاشقى تۇركولوگيالىق كونگرەستەن كەيىن تۇركولوگيا عىلىم رەتىندە قالىپتاسا المادى… …2018 جىلى نازارباەۆ مەنى اڭگىمەلەسۋ ءۇشىن اقورداعا شاقىردى. ۇلكەن ۇستەلدىڭ باسىندا

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: