ГИТЛЕРИЗМ ҚАЗАҚ САНАСЫНА ЖАТ

| Apr 21, 2017

Марат Токашбаев

Бүгін, Фейсбуктен кейбір інілеріміздің Адольф Гитлерді (20-көкек туған күні көрінеді) әспеттеген, оған тамсанған пікірлерін көріп қалдым. Қай тарихи тұлғаны өзіне пір тұтады бұл әрине, әркімнің еркінде. Дегенмен қазақ жастарының Гитлерді жақсы көруі дұрыс па? Осы туралы ойларымды ортаға салғым келеді.
Гитлердің басты кінәсі не?
1. Ол неміс ұлтын өзгеден артық санап, бүкіл әлемге солардың билігін орнатқысы келді. Нацизм деген сол.
2. 1939 -1945 жылдар аралығында Бүкіл дүние жүзіне қарсы агрессия жүргізді. Соғыс бастаған Сталин емес Гитлер!
3. 1939 жылы 23-тамызда Кеңес Одағымен бір-біріне қарсы шабуыл жасаспау туралы Пактіні опасыздықпен бұзды.
4. Әлемдегі бейбітшілік ісіне қарсы орасан қастандық жасады.
5. Әскери қажеттіліктер болмаса да үлкен және шағын қалаларды, елді мекендерді қиратты, өртеді. Тұрғындарын босқындыққа ұшыратты.
6. Әскери тұтқындарды адам айтқысыз азаптарға салды, сотсыз, тергеусіз атып, қырды. Оккупацияланған аймақтарда бейбіт халықты өлтіріп, қорқыныш пен үрей септі. Бейбіт тұрғындарды құлдыққа салды.
7. Нацистік режимге қарсы шыққанның бәрін қуғын-сүргінге ұшыратты, азаптауларға жол берді, сотсыз, тергеусіз өлтірді. Мұның бәрі адамзатқа қарсы ауыр қылмыс болып табылады.

Фашистердің жүздеген концлагерьлерінде миллиондаған адамдар азапқа салынды, крематорий пештерінде өртелінді.

Нюренберг процесінде АҚШ тарапынан айыптау сөзін сөйлеген Роберт Джексон: «Басқаны былай қойғанда Гитлер өзі билік жүргізген Германияға қарсы орасан қылмыс жасады. Оның ісі ақымақтықпен пара пар еді, ешқандай себепсіз соғыс бастады да оны ұтылып жатқанына қарамастан еш мағынасыз жалғастыра берді. Билік жүргізуге дәрменсіз қалғанында да Германия тағдыры не болса сол болсын» деген ұстанымда болды», –деді. Ол тіпті өз отанына да жаны ашыған жоқ.

Гитлер таңған Екінші жаһан соғысы салдарынан бүкіл әлемде 60 миллион адам құрбан болды.
Нацистер көсемі ұрындырған соғыстың салдарынан Қазақ халқы кезекті демографиялық апатқа ұшырады. Қазақстаннан 1,5 миллиондай адам соғысқа қатысқан болса содан жарты миллиондай ардақтыларымыздан айырылдық.

Осыншама қырғын салдарын көре отырып, Гитлерді кім жақсы көрсе сол майданда қаза тапқан жарты миллион қазақтың қанын мойнына жүктеген болып табылады. Жалпы гитлеризм – қазақ санасына жат!

facebook парақшасынан алынды

Tags ГИТЛЕРИЗМ Қазақ санасы

Саяси қуғын-сүргінге ұшыраған арғы беттің көрнекі тұлғалары мен зиялы қауым өкілдері

kerey.kz

Арма әлеумет! 31 мамыр саяси қуғын-сүргін және ашаршылық құрбандарын еске алу күні. Осыған байланысты іргелес елдерде соның ішінде Шығыс Түркістан өңірінде өмір сүріп жатқан Шыңжаң қазақтарының саяси, әлеуметтік һәм мәдени тарихын танып біліп жүргеніміз артық болмас. Алдымен суреттерге түсініктеме: Бірінші сурет: Шыңжаң өлкесінде 1934-44 жылдары өлке губернаторы болған Шэн Шицайдың (盛世才) бейнесі. Екінші сурет: Тайвань Тайпэйдегі Шэн Шицайдың мазары. 2024 жылы арнайы іздеп тауып басына барғандағы естелік. Ол туралы естелікті кейін оқисыздар. Үшінші сурет: Шыңжаң өлкесі Құмыл аймағының аймақ губернаторы болған Жолбарыс Бег-тің мазары. Тайвань Тайпэй қаласындағы мұсылмандар зиратында жерленген. 2024 жылы арнайы іздеп тауып басына барып қайттым. Төртінші сурет: 1944 жылы ұлт-азаттық көтерілісшілері Құлжа қаласын азат қылған соң қала
ҒАЛЫМ БОҚАШ. «Өзіне ар тұтқан, жаттан зар тұтады!»

kerey.kz

Екі мыңыншы жылдардың басында қазақ руханиятында ерекше басылымдар болды. Атап айтсақ, Атырау шәрінде шыққан «Алтын Орда» газеті болса, одан кейінгісі Алматы қаласында шығып тұрған «Жас қазақ», сондай-ақ «Шетел Әдебиеті» сынды газеттер еді. «Алтын Орда» газетіне Мейірхан Ақдәулетұлы, ал қалған екеуіне Талғат Ешен мен Ардақ Нұрғазы іспетті қазақтың интеллектуал азаматтары бас редактор болған еді. Бәрі де есімдері елге мәлім, ғажайып ақындар. Бәз біреулердің: «Журналист болмаса, ақын ешқашан жарытып газет шығара алмайды», – деген сыпсың сөздерінің ауызына құм құйып, әлгі әпербақан түсініктің аяғын көктен келтірген де осы талантты қаламгерлер болды. «Әдебиет порталы» «УАҚЫТ ПЕН КЕҢІСТІК…» айдарымен тек аталған осы басылымдар ғана емес, жаңа ғасырдың басында қазақ баспасөзінде жарық көрген небір жілікті жазбалар мен танымдық
Ел қорғаны – Алмат Сардар

kerey.kz

Сардар Алмат Тобабергенұлы – өз дәуірінде ел басқарған, беделді тұлғалардың бірі болған. Ол Ырғызда болыс қызметін атқарып, халық арасында сыйлы адам ретінде танылған. Алмат Тобабергенұлының ерлік пен елдік тоғысқан дара жолын кейін балалары Самырат пен Төремұратта жалғыстырды. Ал оның шөбересі Ғалымжан Әбдісаламов Еуропа мен Орта Азияға танымал қазақтан шыққан тұңғыш скрипкашы болған. ХІХ ғасырдың басында дүниеге келіп, сол ғасырдың соңғы он жылдығында өмірден өткен алмат Тобабергенұлы басындағы билігі мен беделін елінің игілігіне, жұртының тұрмыс-тіршілігіне арналған өз заманының айтулы тұлғаларының бірі еді. «Аржағы да атақты ер…» Тағы бір жүз жыл әрі жылжып, ХVІІІ ғасыр тарихын парақтасақ, ол кезеңде ел басынан өткен қайғылы оқиғалар көп болғанын көреміз, «ақтабан шұбырынды, алқакөл сұлама» халқымызды
Тоқаев мырза тіл жайлы тағы бірдеңе депті

kerey.kz

Zhalgas Yertay Орыс тілінің мәртебесін еш төмендетпедік, оның бәрі күңкіл сөз деген екен. Қазақ тілінің де мәртебесі төмендеді деп байбалам салмаңдар деп ұрсыпты. Алдымен жауабы жоқ сұрақтардан бастайық. Тоқаев мырза, егер ештеңе өзгермесе, онда “тең” сөзінің “қатарға” ауысуы жай көз алдау әрекеті ме? Қоғамдағы градусты басуға талпыныс қана ма? Қазіргі мемлекеттік бюрократиялық аппараттың статус-квоны сақтап қалуға тырысуы деп бағаласа бола ма? Енді Тоқаев мырзаның әр сөзіне тоқталсақ.“Жаңа Конституция мәтінінің ресми құжат ретінде қазақ және орыс тілдерінде жариялануы көп нәрсені аңғартпай ма? Бұл жерде түсініктеме беріп, ақталудың өзі артық”Иә, қазіргі қазақ тілінің проблемасы да сол – қазақ тілі мен орыс тілінің құқықтық теңдігі мемлекеттік тілді кемсітіп тұр. Өйткені бюрократия құжаттарды орысша әзірлеп, кейін
14 наурыз – Математиктер күні

kerey.kz

Кафедра профессоры Математиктер күніне арналған «Таңғы Studio» таңғы шоуында 15 наурыз, 2025 14 наурыз – Математиктер күніне орай «Таңғы Studio» таңғы шоуының қонағы белгілі ғалымдар: физика-математика ғылымдарының докторы, профессор Қангужин Балтабек Есматұлы мен PhD-доктор Жұмабай Мәдібайұлы болды. Эфирде олар математиканың маңыздылығын, мерекенің тарихын, қазақ математиктерінің ғылымның дамуына қосқан үлесін талқылады. Профессор Балтабек Есматұлы математиканың ғылымдардың патшайымы саналатындығына тоқталды. Ол бір жағынан ғылыми білімнің шыңында тұрса, екінші жағынан басқа пәндердің дамуына негіз болатын көмекші ғылым екенін атап көрсетті. Ғалым шексіздік пен математикалық есептеулердің дәлдігін білдіретін π санының шығу тарихына да тоқталды. Доктор Жұмабай Мәдібайұлы бұл күннің 1988 жылдан бастап «π саны күні» (π – иррационал сан, шамамен 3,14142… тең) ретінде тойлана