ГИТЛЕРИЗМ ҚАЗАҚ САНАСЫНА ЖАТ

GITLERIZM QAZAQ SANASINA JAT

| Apr 21, 2017

Marat Tokaşbaev

Bügin, Feysbukten keybir inilerimizdiñ Adol'f Gitlerdi (20-kökek tuğan küni körinedi) äspettegen, oğan tamsanğan pikirlerin körip qaldım. Qay tarihi twlğanı özine pir twtadı bwl ärine, ärkimniñ erkinde. Degenmen qazaq jastarınıñ Gitlerdi jaqsı körui dwrıs pa? Osı turalı oylarımdı ortağa salğım keledi.
Gitlerdiñ bastı kinäsi ne?
1. Ol nemis wltın özgeden artıq sanap, bükil älemge solardıñ biligin ornatqısı keldi. Nacizm degen sol.
2. 1939 -1945 jıldar aralığında Bükil dünie jüzine qarsı agressiya jürgizdi. Soğıs bastağan Stalin emes Gitler!
3. 1939 jılı 23-tamızda Keñes Odağımen bir-birine qarsı şabuıl jasaspau turalı Paktini opasızdıqpen bwzdı.
4. Älemdegi beybitşilik isine qarsı orasan qastandıq jasadı.
5. Äskeri qajettilikter bolmasa da ülken jäne şağın qalalardı, eldi mekenderdi qirattı, örtedi. Twrğındarın bosqındıqqa wşırattı.
6. Äskeri twtqındardı adam aytqısız azaptarğa saldı, sotsız, tergeusiz atıp, qırdı. Okkupaciyalanğan aymaqtarda beybit halıqtı öltirip, qorqınış pen ürey septi. Beybit twrğındardı qwldıqqa saldı.
7. Nacistik rejimge qarsı şıqqannıñ bärin quğın-sürginge wşırattı, azaptaularğa jol berdi, sotsız, tergeusiz öltirdi. Mwnıñ bäri adamzatqa qarsı auır qılmıs bolıp tabıladı.

Faşisterdiñ jüzdegen konclager'lerinde milliondağan adamdar azapqa salındı, krematoriy peşterinde örtelindi.

Nyurenberg procesinde AQŞ tarapınan ayıptau sözin söylegen Robert Djekson: «Basqanı bılay qoyğanda Gitler özi bilik jürgizgen Germaniyağa qarsı orasan qılmıs jasadı. Onıñ isi aqımaqtıqpen para par edi, eşqanday sebepsiz soğıs bastadı da onı wtılıp jatqanına qaramastan eş mağınasız jalğastıra berdi. Bilik jürgizuge därmensiz qalğanında da Germaniya tağdırı ne bolsa sol bolsın» degen wstanımda boldı», –dedi. Ol tipti öz otanına da janı aşığan joq.

Gitler tañğan Ekinşi jahan soğısı saldarınan bükil älemde 60 million adam qwrban boldı.
Nacister kösemi wrındırğan soğıstıñ saldarınan Qazaq halqı kezekti demografiyalıq apatqa wşıradı. Qazaqstannan 1,5 millionday adam soğısqa qatısqan bolsa sodan jartı millionday ardaqtılarımızdan ayırıldıq.

Osınşama qırğın saldarın köre otırıp, Gitlerdi kim jaqsı körse sol maydanda qaza tapqan jartı million qazaqtıñ qanın moynına jüktegen bolıp tabıladı. Jalpı gitlerizm – qazaq sanasına jat!

facebook paraqşasınan alındı

Tags GITLERIZM Qazaq sanası

Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq.

kerey.kz

Zhalgas Yertay Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq. Ol halıqtıñ işki küşi men biliktiñ sayasi erkine qaraylap twr Erterekten bastayıq. Bayağıda qazaqtıñ bastı probleması sanında edi, ol ras. Qazaqtar öz jerinde azşılıqqa aynalğan-dı. Al qalada qazaqşa estu qiın bolatın. Mektepterde, universitetterde, memlekettik basqaruda, bizneste qazaq tili şettetildi. Sol kezde qazaq tiliniñ tağdırı demografiyağa täueldi edi. Bwl logika wzaq uaqıt dwrıs sanalğan. Biraq bügingi Qazaqstanğa qarasaq, jağday özgerdi. Qazaqtar köpşilikke aynaldı. Qazaq tilin tüsinetinder men söyleytinder sanı bwrın-soñdı bolmağan deñgeyge jetti. Qazaq mektebine baratın balalardıñ sanı jıl sayın artıp keledi. Qazaq tili kündelikti ömirdiñ negizgi tiline aynaldı. Biraq nege til mäselesi äli özekti bolıp twr? Mäsele sanğa emes, sanağa
Ğalım Boqaş mereyli 50 jasta

kerey.kz

Altyn Magauina Bügin Atamızdıñ eñ jaqın şäkirtteriniñ biri, bizdiñ bauırımız, qazaqtıñ maqtan twtatın jastarınıñ biri Ğalım Boqaş mereyli 50 jasqa tolıp otır. Biz üşin bwl kün – jay ğana Ğalımnıñ tuğan kün emes, bwl – onıñ jartı ğasırlıq önegeli ömir jolınıñ, adal eñbeginiñ, biik parasat pen adamgerşiliginiñ merekesi. Biz Ğalımdı tek tereñ bilimi üşin emes, ülken jüregi üşin qadirleymiz. Ğalımnıñ älemniñ eñ bedeldi oqu orındarınıñ biri – Oksford universitetinde bilim alıp, “Azattıq radiosında jemisti eñbek etip, büginde Amerika Qwrama Ştattarınıñ memlekettik qızmetinde abıroylı jwmıs atqarıp jürgeni onıñ tabandılığınıñ, bilimge qwştarlığınıñ jäne eñbekqorlığınıñ ayqın körinisi. Alayda adamnıñ şınayı bağası onıñ qızmetimen nemese jetken jetistikterimen ğana ölşenbese kerek. Adamnıñ qadiri onıñ jüreginde,
Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

kerey.kz

Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ
Sayasi quğın-sürginge wşırağan arğı bettiñ körneki twlğaları men ziyalı qauım ökilderi

kerey.kz

Arma äleumet! 31 mamır sayasi quğın-sürgin jäne aşarşılıq qwrbandarın eske alu küni. Osığan baylanıstı irgeles elderde sonıñ işinde Şığıs Türkistan öñirinde ömir sürip jatqan Şıñjañ qazaqtarınıñ sayasi, äleumettik häm mädeni tarihın tanıp bilip jürgenimiz artıq bolmas. Aldımen suretterge tüsinikteme: Birinşi suret: Şıñjañ ölkesinde 1934-44 jıldarı ölke gubernatorı bolğan Şen Şicaydıñ (盛世才) beynesi. Ekinşi suret: Tayvan' Taypeydegi Şen Şicaydıñ mazarı. 2024 jılı arnayı izdep tauıp basına barğandağı estelik. Ol turalı estelikti keyin oqisızdar. Üşinşi suret: Şıñjañ ölkesi Qwmıl aymağınıñ aymaq gubernatorı bolğan Jolbarıs Beg-tiñ mazarı. Tayvan' Taypey qalasındağı mwsılmandar ziratında jerlengen. 2024 jılı arnayı izdep tauıp basına barıp qayttım. Törtinşi suret: 1944 jılı wlt-azattıq köterilisşileri Qwlja qalasın azat qılğan soñ qala
ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

kerey.kz

Eki mıñınşı jıldardıñ basında qazaq ruhaniyatında erekşe basılımdar boldı. Atap aytsaq, Atırau şärinde şıqqan «Altın Orda» gazeti bolsa, odan keyingisi Almatı qalasında şığıp twrğan «Jas qazaq», sonday-aq «Şetel Ädebieti» sındı gazetter edi. «Altın Orda» gazetine Meyirhan Aqdäuletwlı, al qalğan ekeuine Talğat Eşen men Ardaq Nwrğazı ispetti qazaqtıñ intellektual azamattarı bas redaktor bolğan edi. Bäri de esimderi elge mälim, ğajayıp aqındar. Bäz bireulerdiñ: «Jurnalist bolmasa, aqın eşqaşan jarıtıp gazet şığara almaydı», – degen sıpsıñ sözderiniñ auızına qwm qwyıp, älgi äperbaqan tüsiniktiñ ayağın kökten keltirgen de osı talanttı qalamgerler boldı. «Ädebiet portalı» «UAQIT PEN KEÑİSTİK…» aydarımen tek atalğan osı basılımdar ğana emes, jaña ğasırdıñ basında qazaq baspasözinde jarıq körgen nebir jilikti jazbalar men tanımdıq