Halıq arasında keñ baytaq Qazaqstannıñ är aymağına tän qatıp qalğan qağida qalıptasqan. Bwl birjaqtı pikirlerdi kündelikti qwlağımız şaladı. NUR.KZ portalı oqırmandarına qazaqstandıqtardıñ sanasına siñip ketken türli stereotipterdi wsınadı.

«Şımkentskiy variant»

Şımkent turalı el arasında neşe türli äñgimeler aytıladı. «Şımkentskiy variant», «şımkenttik kelinder», «Şımkent – Tehas», «Mäseleni şımkentşe şeşip tastau» degen sözderdi jii estimiz. Şımkenttikterdi özgelerden pısıq äri qu dep sanau jwrttıñ sanasına äbden siñip alğan. Qazaqstannıñ basqa aymaqtarınıñ twrğındarı şımkenttikterdiñ jürmeytin jeri joq dep oylaydı. Olar şımkenttikterdiñ qay jerge köşip barsa da, tez üyrenisip ketetinin alğa tartadı.

«Kartoptı süyip jeytin Narınqol»

Almatı oblısı Rayımbek audanına qarastı auıldı bükil Qazaqstan biledi. Narınqol dese jwrt olardı kartoptı süyip jeytin halıq dep elestetedi. Öytkeni bwl  bwrınnan  beri kartop ösirude alda kele jatqan aymaq. Köpşilik Narınqoldı äzildep “Norvegiya” dep ataydı. Narınqol aqın Mwqağali Maqataevtıñ öleñderinen jwrtqa jaqsı tanıs.

«Nayman»

Joğarıda atalğan “şımkentskiy variantpen” qatar elimizde “naymanskiy variant” degen birjaqtı pikir qalıptasqan. Nayman ruınan şıqqandardı köpşilik aylaker, qu dep qabıldaydı. Sonday-aq bilmeytin jwrt semeylikterdiñ bärin nayman dep oylaydı. Köpşiligi naymandardıñ pısıq ekenin, oylağan isti elden bwrın jasap tastaytını turalı aytadı.

«Şudıñ şöbi»

Tek Şu alqabında emes, tegis Ortalıq Aziya elderinde ösetin qarasora şöbi Şudıñ atına jabıstı da qaldı. Jwrt Şu dese köz aldına esirtki dayındaytın osı bir şöptiñ atauı eriksiz oyğa oraladı. «Şudıñ şöbi» osı aymaqtıñ atağın şığarıp twr. Sondıqtan bilmeytin jwrt Şudan kelgen adamğa kümänmen qaraytını ras.

«Qılmısqa tolı Taraz»

Taraz qalasına baylanıstı el arasında “qaraqşığa tolı kriminaldı meken” degen stereotip qalıptasqan. Tarazğa barıp körmegen adam ol jaqta atıs-şabıs jii bolıp twradı dep oylaydı. Tüngi Tarazdıñ tirşiligi olarğa äzireyildey körinui mümkin. Tipti sol qalada tuıp-ösken rejisser Nwrtas Adambay da osı mändes fil'm tüsirgeni belgili.

«Astananıñ jeli men boranı»

Astananıñ atauı kündiz-tüni soqqan jelimen, qıstıgüni wyıtqığan boranımen qatar ataladı. “Bizde ayaz qattı, qalpağıñdı emes, adamnıñ özin wşırıp äketedi», – deydi elbasınıñ özi de Astananıñ qatañ klimatı turalı.

«YUjan»

Batıs, Soltüstik, Ortalıq Qazaqstan aymağındağı jwrt oñtüstik oblıstardıñ twrğındarın «yujan» dep ataydı. Olar «yujandardı» tilindegi dialektilerden, qılıqtarınan birden bayqap qoyadı. Özge aymaq halqı olardı äkki, pısıq dep oylap, olarğa jolamay, alıstan aralasu kerek deydi.

“Jabayı Batıs”

Batıs Qazaqstan twrğındarın jwrt qızuqandı, eşkimge sırın aldırmaytın, minezi birbetkey dep qabıldaydı. Olardıñ jay söylegenin basqa aymaq twrğındarı wrsısıp twr dep oylauı mümkin. Öytkeni olardıñ söyleu mäneri basqalarğa döreki estiledi.

Derekköz: Nur.kz