|  |  |  | 

ەزۋتارتار شوۋ-بيزنيس الەۋمەت

“شىمكەنتسكي ۆاريانت”، “جابايى باتىس” پەن “نايمان”: ەلىمىزدەگى جاتتاندى پىكىرلەر قانداي؟

حالىق اراسىندا كەڭ بايتاق قازاقستاننىڭ ءار ايماعىنا ءتان قاتىپ قالعان قاعيدا قالىپتاسقان. بۇل بىرجاقتى پىكىرلەردى كۇندەلىكتى قۇلاعىمىز شالادى. NUR.KZ پورتالى وقىرماندارىنا قازاقستاندىقتاردىڭ ساناسىنا ءسىڭىپ كەتكەن ءتۇرلى ستەرەوتيپتەردى ۇسىنادى.

«شىمكەنتسكي ۆاريانت»

"شىمكەنتسكي ۆاريانت"، "جابايى باتىس" پەن "نايمان": ەلىمىزدەگى جاتتاندى پىكىرلەر قانداي؟

فوتو: ماقسات شاعىرباەۆ

شىمكەنت تۋرالى ەل اراسىندا نەشە ءتۇرلى اڭگىمەلەر ايتىلادى. «شىمكەنتسكي ۆاريانت»، «شىمكەنتتىك كەلىندەر»، «شىمكەنت – تەحاس»، «ماسەلەنى شىمكەنتشە شەشىپ تاستاۋ» دەگەن سوزدەردى ءجيى ەستيمىز. شىمكەنتتىكتەردى وزگەلەردەن پىسىق ءارى قۋ دەپ ساناۋ جۇرتتىڭ ساناسىنا ابدەن ءسىڭىپ العان. قازاقستاننىڭ باسقا ايماقتارىنىڭ تۇرعىندارى شىمكەنتتىكتەردىڭ جۇرمەيتىن جەرى جوق دەپ ويلايدى. ولار شىمكەنتتىكتەردىڭ قاي جەرگە كوشىپ بارسا دا، تەز ۇيرەنىسىپ كەتەتىنىن العا تارتادى.

«كارتوپتى ءسۇيىپ جەيتىن نارىنقول»

"شىمكەنتسكي ۆاريانت"، "جابايى باتىس" پەن "نايمان": ەلىمىزدەگى جاتتاندى پىكىرلەر قانداي؟

فوتو: ALASHAINASY.KZ

الماتى وبلىسى رايىمبەك اۋدانىنا قاراستى اۋىلدى بۇكىل قازاقستان بىلەدى. نارىنقول دەسە جۇرت ولاردى كارتوپتى ءسۇيىپ جەيتىن حالىق دەپ ەلەستەتەدى. ويتكەنى بۇل  بۇرىننان  بەرى كارتوپ وسىرۋدە الدا كەلە جاتقان ايماق. كوپشىلىك نارىنقولدى ازىلدەپ “نورۆەگيا” دەپ اتايدى. نارىنقول اقىن مۇقاعالي ماقاتاەۆتىڭ ولەڭدەرىنەن جۇرتقا جاقسى تانىس.

«نايمان»

"شىمكەنتسكي ۆاريانت"، "جابايى باتىس" پەن "نايمان": ەلىمىزدەگى جاتتاندى پىكىرلەر قانداي؟

كورنەكى سۋرەت الەۋمەتتىك جەلىدەن الىندى

جوعارىدا اتالعان “شىمكەنتسكي ۆاريانتپەن” قاتار ەلىمىزدە “نايمانسكي ۆاريانت” دەگەن بىرجاقتى پىكىر قالىپتاسقان. نايمان رۋىنان شىققانداردى كوپشىلىك ايلاكەر، قۋ دەپ قابىلدايدى. سونداي-اق بىلمەيتىن جۇرت سەمەيلىكتەردىڭ ءبارىن نايمان دەپ ويلايدى. كوپشىلىگى نايمانداردىڭ پىسىق ەكەنىن، ويلاعان ءىستى ەلدەن بۇرىن جاساپ تاستايتىنى تۋرالى ايتادى.

«شۋدىڭ ءشوبى»

"شىمكەنتسكي ۆاريانت"، "جابايى باتىس" پەن "نايمان": ەلىمىزدەگى جاتتاندى پىكىرلەر قانداي؟

شۋ القابى. فوتو: VOXPOPULI

تەك شۋ القابىندا ەمەس، تەگىس ورتالىق ازيا ەلدەرىندە وسەتىن قاراسورا ءشوبى شۋدىڭ اتىنا جابىستى دا قالدى. جۇرت شۋ دەسە كوز الدىنا ەسىرتكى دايىندايتىن وسى ءبىر ءشوپتىڭ اتاۋى ەرىكسىز ويعا ورالادى. «شۋدىڭ ءشوبى» وسى ايماقتىڭ اتاعىن شىعارىپ تۇر. سوندىقتان بىلمەيتىن جۇرت شۋدان كەلگەن ادامعا كۇمانمەن قارايتىنى راس.

«قىلمىسقا تولى تاراز»

"شىمكەنتسكي ۆاريانت"، "جابايى باتىس" پەن "نايمان": ەلىمىزدەگى جاتتاندى پىكىرلەر قانداي؟

كورنەكى سۋرەت: BROD.KZ

تاراز قالاسىنا بايلانىستى ەل اراسىندا “قاراقشىعا تولى كريمينالدى مەكەن” دەگەن ستەرەوتيپ قالىپتاسقان. تارازعا بارىپ كورمەگەن ادام ول جاقتا اتىس-شابىس ءجيى بولىپ تۇرادى دەپ ويلايدى. تۇنگى تارازدىڭ تىرشىلىگى ولارعا ازىرەيىلدەي كورىنۋى مۇمكىن. ءتىپتى سول قالادا تۋىپ-وسكەن رەجيسسەر نۇرتاس ادامباي دا وسى ماندەس فيلم تۇسىرگەنى بەلگىلى.

«استانانىڭ جەلى مەن بورانى»

"شىمكەنتسكي ۆاريانت"، "جابايى باتىس" پەن "نايمان": ەلىمىزدەگى جاتتاندى پىكىرلەر قانداي؟

كورنەكى فوتو: 24.KZ

استانانىڭ اتاۋى كۇندىز-ءتۇنى سوققان جەلىمەن، قىستىگۇنى ۇيىتقىعان بورانىمەن قاتار اتالادى. “بىزدە اياز قاتتى، قالپاعىڭدى ەمەس، ادامنىڭ ءوزىن ۇشىرىپ اكەتەدى»، – دەيدى ەلباسىنىڭ ءوزى دە استانانىڭ قاتاڭ كليماتى تۋرالى.

«يۋجان»

"شىمكەنتسكي ۆاريانت"، "جابايى باتىس" پەن "نايمان": ەلىمىزدەگى جاتتاندى پىكىرلەر قانداي؟

فوتو: VLAST.KZ

باتىس، سولتۇستىك، ورتالىق قازاقستان ايماعىنداعى جۇرت وڭتۇستىك وبلىستاردىڭ تۇرعىندارىن «يۋجان» دەپ اتايدى. ولار «يۋجانداردى» تىلىندەگى ديالەكتىلەردەن، قىلىقتارىنان بىردەن بايقاپ قويادى. وزگە ايماق حالقى ولاردى اككى، پىسىق دەپ ويلاپ، ولارعا جولاماي، الىستان ارالاسۋ كەرەك دەيدى.

“جابايى باتىس”

"شىمكەنتسكي ۆاريانت"، "جابايى باتىس" پەن "نايمان": ەلىمىزدەگى جاتتاندى پىكىرلەر قانداي؟

فوتو:KINOPOISK.RU

باتىس قازاقستان تۇرعىندارىن جۇرت قىزۋقاندى، ەشكىمگە سىرىن الدىرمايتىن، مىنەزى بىربەتكەي دەپ قابىلدايدى. ولاردىڭ جاي سويلەگەنىن باسقا ايماق تۇرعىندارى ۇرسىسىپ تۇر دەپ ويلاۋى مۇمكىن. ويتكەنى ولاردىڭ سويلەۋ مانەرى باسقالارعا دورەكى ەستىلەدى.

دەرەككوز: Nur.kz

Related Articles

  • جاستار قالاسىنداعى رۋحاني كەش: الماتى اسپانى اباي اندەرىمەن كومكەرىلدى

    جاستار قالاسىنداعى رۋحاني كەش: الماتى اسپانى اباي اندەرىمەن كومكەرىلدى

    ءامىربولات قۇسايىنۇلى اباي كۇنى قارساڭىندا الماتى قالاسىندا اشىق اسپان استىنداعى ساحنادا مىڭداعان كورەرمەندەر قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ «ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتالىعى» قولداۋىمەن تۇسىرىلگەن ابايدىڭ تۇڭعىش شىعارمالار جيناعىنىڭ جارىق كورۋ تاريحىن بايانداعان «العاشقى كىتاپ» اتتى دەرەكتى ءفيلمدى تاماشالادى، دەپ جازادى Muztaumedia.kz. دوكۋدراما جانرىنداعى بۇل دەرەكتى فيلم قازاقتىڭ نەشە عاسىرلىق رۋحاني تاريحىنداعى تاڭ قالارلىق ۇلى وقيعا — 1909 جىلى پەتەربور قالاسىندا يلياس بوراگانسكي باسپاسىنان جارىق كورگەن ابايدىڭ تۇڭعىش كىتابىنىڭ قيلى تاعدىرىن بەينەلەگەن. فيلم جالعىز ءوزى تۇتاس ءبىر الەم جاساپ، شىعارماشىلىقپەن اينالىسقان نەبارى جيىرما جىلدىڭ ىشىندە قازاقتىڭ ءتىلىن دە، كوركەمدىك، ەتيكالىق تانىمىن دا كۇرت وزگەرتىپ، بۇرىن-سوڭدى تۇرىك جۇرتى جەتپەگەن بيىككە كوتەرگەن ابايدىڭ العاشقى كىتابى قالاي باسىلىپ شىقتى، اباي كوزى تىرىسىندە ءوزىنىڭ

  • مىرجاقىپ دۋلاتوۆ تۇرمەدە جاتقاندا جازعان ولەڭى

    مىرجاقىپ دۋلاتوۆ تۇرمەدە جاتقاندا جازعان ولەڭى

    جەكە ارحيۆىمنەن تابىلعان قۇندى مۇراعات «مىرجاقىپ دۋلاتوۆ تۇرمەدە جاتقاندا جازعان ولەڭى) بۇل ولەڭدى 1980 – جىلى ءور التايدىڭ كوكتوعاي اۋدانىنا قاراستى دۇرە اۋىلىندا 61 جاستاعى قاۋان ورىنباسارۇلى دەگەن اقساقال ايتقانىنان جەكە ارحيۆىمدە ساقتالىپ قالعانىنان تاۋىپ وقىرمانمەن ءبولىسىپ وتىرمىن. اي، قۇداي – اۋ، اققا جاق، ءوزىڭى ايان مەن ناقاق. اقيقات دەگەن جولىڭنىن، ابىرويىڭدى اشپا حاق. اياتبەنەن قادىسقا، اللا نيەت اق ىسكە. جان الماسام جوق ەدى-اۋ، جازا تارتسىن دەگەن باق. مەنى سوتتاپ بايلاتىپ، زىعىرداندى قايناتىپ. ماسايراسىن ءماز بولىپ، قيناعاندى ءوزىڭ تاپ جاقىن جەردەن جاۋ شىعىپ، ماقۇل ىستەن داۋ شىعىپ. دۇشپان ءۇستاپ قولىمنان، يتتەر تىستەپ تونىمنان. جامان توسۋ بولعان شاق، تۇتقىن بولىپ تارىعىپ، جالعىز جاتىپ زارىعىپ، اشۋ قىسىپ ويدى الىپ، دەرت ءجايىلىپ بويدى

  • قازاق ءتىلىنىڭ بولاشاعى ەندى دەموگرافياعا تىرەلىپ تۇرعان جوق.

    قازاق ءتىلىنىڭ بولاشاعى ەندى دەموگرافياعا تىرەلىپ تۇرعان جوق.

    Zhalgas Yertay قازاق ءتىلىنىڭ بولاشاعى ەندى دەموگرافياعا تىرەلىپ تۇرعان جوق. ول حالىقتىڭ ىشكى كۇشى مەن بيلىكتىڭ ساياسي ەركىنە قارايلاپ تۇر ەرتەرەكتەن باستايىق. باياعىدا قازاقتىڭ باستى پروبلەماسى سانىندا ەدى، ول راس. قازاقتار ءوز جەرىندە ازشىلىققا اينالعان-دى. ال قالادا قازاقشا ەستۋ قيىن بولاتىن. مەكتەپتەردە، ۋنيۆەرسيتەتتەردە، مەملەكەتتىك باسقارۋدا، بيزنەستە قازاق ءتىلى شەتتەتىلدى. سول كەزدە قازاق ءتىلىنىڭ تاعدىرى دەموگرافياعا تاۋەلدى ەدى. بۇل لوگيكا ۇزاق ۋاقىت دۇرىس سانالعان. بىراق بۇگىنگى قازاقستانعا قاراساق، جاعداي وزگەردى. قازاقتار كوپشىلىككە اينالدى. قازاق ءتىلىن تۇسىنەتىندەر مەن سويلەيتىندەر سانى بۇرىن-سوڭدى بولماعان دەڭگەيگە جەتتى. قازاق مەكتەبىنە باراتىن بالالاردىڭ سانى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. قازاق ءتىلى كۇندەلىكتى ءومىردىڭ نەگىزگى تىلىنە اينالدى. بىراق نەگە ءتىل ماسەلەسى ءالى وزەكتى بولىپ تۇر؟ ماسەلە سانعا ەمەس، ساناعا

  • ناۋرىز مەرەكەسى قۇرمەتىنە پانفيلوۆ كوشەسىندەگى ساحنادا ء«ان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى ءداستۇرلى ونەردە جۇرگەن جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءان كەشى ءوتتى.

    ناۋرىز مەرەكەسى قۇرمەتىنە پانفيلوۆ كوشەسىندەگى ساحنادا «ءان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى ءداستۇرلى ونەردە جۇرگەن جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءان كەشى ءوتتى.

    بۇگىن الماتى قالاسى اكىمدىگى مادەنيەت باسقارماسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن پانفيلوۆ كوشەسى بويىنداعى ساحنادا ناۋرىز مەرەكەسىنە ارنالعان «ءان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءداستۇرلى ءان كەشى جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى. الماتى قالاسى حح عاسىردىڭ 30-جىلدارىنان باستاپ ۇلت مادەنيەتىنىڭ ۇيىتقىسى، ورداسى قىزمەتىن اتقارىپ كەلەدى. ءداستۇرلى ونەردىڭ ءىرى وكىلدەرى، زەرتتەۋشىلەرى وسى قالادا تۇرىپ، ەڭبەك ەتتى. قازىر دە پروفەسسيونالدىق تيپتەگى ءداستۇرلى مۋزىكانىڭ ەڭ ءىرى وشاعى – الماتى. مۇندا ەتنومۋزىكانىڭ بەلگىلى قايراتكەرلەرى، ءداستۇرلى دومبىراشى، قوبىزشى، سىبىزعىشى، ءانشى-تەرمەشىلەر ازىرلەيتىن ارناۋلى ورتا جانە جوعارى وقۋ ورىندارى، ونەر ۇجىمدارى شوعىرلانعان. قازاق كونە مۋزىكا اسپاپتارىنىڭ جەر بەتىندەگى جالعىز مۋزەيى مەن ەلىمىزدەگى جالعىز ءداستۇرلى ونەر تەاترى دا وسىندا. سوڭعى ۋاقىتتارى الماتى قالاسىندا ءداستۇرلى ونەردى ناسيحاتتاپ جۇرگەن جاس ونەرپازداردىڭ ارنايى ءان كەشى وتپەپ ەدى.

  • قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    Zhalgas Yertay كونستيتۋتسيادان ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، رەسەي بىزگە سوعىس اشا ما؟ بيلىك وسىلاي قورقىتا باستادى. بىراق ول سۇراققا قىسقا جاۋاپ – جوق. سەبەبى، رەسەيگە قارسى ءازىربايجان دا، ارمەنيا دا نەشە ءتۇرلى ارەكەتكە باردى، بارىپ تا جاتىر، بىراق ولارعا قازىر سوعىس قاۋپى ءتونىپ تۇرعان جوق. بۇل ءادىستى ساياسي مانيپۋلياتسيا دەيدى، شىن مانىندە، بۇنى قازىرگى ستاتۋس-كۆو جاعدايىن ساقتاپ قالعىسى كەلەتىن جۇيەنىڭ اسىعىس ويلاپ تاپقان ارگۋمەنتى دەۋگە بولادى. ويلاپ كورىڭىزشى، رەسەيگە ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندار قاي تىلدە ءىس-قاعاز جۇرگىزەتىنى ەمەس، لويال بولعانىمىز كەرەك. ەندەشە، رەسەي ءبىزدىڭ لويالدىعىمىزدى ساقتاپ قالعىسى كەلسە، كونستيتۋتسياداعى ءتىل ماسەلەسىنە قارسى بولماۋى كەرەك. سەبەبى بۇل ىشكى تۇراقتىلىق ماسەلەسى. دەنى ساۋ ەلدىڭ بيلىگى ءوز كورشىسىنە وسىنداي قارسى ارگۋمەنت ايتار ەدى. ەندى

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: