|  |  |  |  | 

Ezutartar Köz qaras Suretter söyleydi Şou-biznis

OPASIZ BEN IBALINIÑ WYATI.

Jamanqul
(Şedevr emes,erteden bar añız ğoy, şıdamdılıq tanıtıp, oqıp şıqsañız degen ötiniş)

OPASIZ ben IBALINIÑ wyatı kezdesip qalıptı.
- Qalaysıñ? – deydi ibalınıñ wyatı.
- Swrama! – dep, ekinişisi eñirep jiberipti. – Meniñ iem wyattı wmıttı. Özinen basqanı oylaudı qoydı. Sezim degenniñ bärin jerlep, özgeniñ qamın oylau degenmen jwmısı joq, qarını toqtıq, köylegi köktik qana köksegeni. Özgeni ökşemen ezip, keudesin janşıp, basınan attap ketu oğan tük emes. Öle alamy jürmin!
- Jüregin jibitip, sanasın sıypalap körmediñ be?
- Äbden tırıstım. Bayqatpay jaqsılıq pen jamandıqtıñ parqın ayırar kitaptardı da tıqpalap kördim. Imandı, salauattı adamdarmen de jolıqtırdım. Payda joq! Kerisinşe, aşközdigi asqınıp, zwlımdığı uşığıp ketti. Onıñ betine de, artınan da aytılğan «Wyatsızsıñ!» – degendi estigen sayın odan baz keşip ketkim keledi. Kete almaymın. Sananıñ bir bwrışında bük tüsip jatırmın. Mınauıñ adam bolmaydı! Tek özin ğana köredi. basqadan aqşanıñ közin ğana köredi. Jaylı jerde jambası jatsa boldı, joğarığa wmtılğan jolında jolındağınıñ bärin basa köktep, öñmeñdep baradı. Ülkenge qwrmet, kişige izet joq. Tek qazınanıñ qwlı, baylıqtıñ ümmeti. «Alsam, jesem» dep qana twradı.
- İmmm, solay de. Onda sen bılay iste – dep, ibalınıñ wyatı sıbırlaydı. Ekeui ezu tarta jımiıp eki jaqqa ketedi.
Ertesi Opasız oyansa, twra almaydı. Äyeli as üydi basına köterip jür eken. «Osı qatınnan toyğanım-ay!» – dep, işinen oylaptı.
- Nemene? Menen toydıñ ba? – dep äyeli jetip keledi. «Oybay, mınau işimdegini qaydan bilip qoydı?» – dep Opasızdıñ esi ketedi. Ayğaydan qaşıp, üyinen atıp şığıp, jwmısına baradı. Lauazımdı jwrt jwmıs isteytin zäulim mekemege kire bere, özinen ülken bastıqtı körip qaladı. Ötirik külip, amandasıp twrıp «Osı qızıl köz bäle qaşan qwrır eken?» – dep, oylap qalğanı sol eken, anau «Oñbağan, kimniñ arqasında taltañdap jürgeniñdi wmıtqan ekensiñ!» – dep, jağınan salıp qaladı. Sol küni keş batqanşa oyınıñ oyranı şığadı. Köpten beri özinen basqanı jaqsı dep oylamaytın bwzılğan sanası sır berip, kezdesekenniñ bäri jaylı işki oyın sırtqa jayıp saladı. Eñ soraqısı sonday oydı qalay özgertu jolın bilmey qinaladı. Müldem oy oylamayın dese qolınan kelmeydi. Qanşama jıldan beri oyı aytqandı auzı aytpay, eldi ötirikpen emizip kelgen jannıñ basına özinen basqanı jaqsı deytin jarqın oy kele qoymaydı eken. Bwğan deyin qızmetteske qırsıq tilep, körşige auru tilep, bauırğa bezgek tilep kelgen adam ğoy. Köksegeni paranıñ kesegi, bireudiñ äyeliniñ tösegi. Öz basına kerekti alu üşin bergeni para, kedergini joyu üşin aytqanı jala. Bireuden kek alsam, qazınanı jep alsam dep, alşañ basıp kele jatqan adamnıñ ayaq astınan bwtı kökten keldi. Endi qaytpek? Bügindikke özine qarata eldiñ aytqan sözi: «Wyatsız neme, arsız ekensiñ!» – ğana. «Wyat, ar» degen ne bäle? Olar qayda twradı, qayda satıladı? Ne bolsa da, qanşa twrsa da sol wyattı tauıp almay bolmas!
- Men osındamın! Qinalma, su tegin janıñda jürmin – deydi sol kezde wyat.
- Aynanayın, wyatjan, ketpeşi, otıra twr, mına bäleden qalay qwtılam, jolın ayt, aqısın berem! – deydi Opasız.
- Aqısız qwtıluğa boladı, tek öziñ özgeruiñ kerek! Äzirşe men senen ketem! – dep wyat artına qaramay tayıp twradı.
- Oybay toqta, qalay özgerem? Jaña mäşine satıp alam ba? Şaşımdı tüzeymin be? Kiim auıstıram ba? Wyat, toqtaşı?! – dep iesi qala beredi.
Amal joq, özgeruge bel buadı. Ol oñayğa tüspeydi. Öziniñ elge istegen qısastığı özine on ese qayta keledi. Endi öz basına qarsı istelgen satqındıq pen zwlımdıqtı köredi. Keleke men kekesindi, aşközdik pen ajırasudı, köñil qimay qoştasudı közimen köredi. Attap basqan sayın janaşırlıq, ayauşılıq degendi üyrenuge tura keledi. Jalğızdıqtı janına serik etedi. Künderdiñ küninde keşegi Opasız endi Imandı pendege aynaladı.
Bayağı eki Wyat qayta kezdesedi. Ibalınıñ wyatı:
- Qalaysıñ? – degende,
- Körip twrsıñ ğoy! – dep, ekinşi wyat quana jauap beredi. Eki wyat ezu tarta ielerine kete baradı.
***
P/S: Janı jaysañ, jamandıq oylaudan beti aulaq, igi jaqsılar! Bwl añızdı auızğa alğandağı aytpağım basqa. Köbimiz işten tınıp, äliptiñ artın bağıp, «sen timeseñ men time» bolıp otırmız ğoy. Keşe ğana kezekti sot otırısı ötti. Meniñ Ardaqtı Wstazım, Twñğışbay Jamanqwlov bwl jolı ayqasqa bel budı. Moyındaudan bas tarttı. Kim bilsin, bilektiler bäribir onı kinäli ğıp, ayıptap, tağı da asqaq basın tömen igizer.Küştiniñ kim ekenin bilgizer. Tipti sot şeşimi aldın ala dayar twrğan da şığar.Ol öz kezegimen bola berer… Däl qazir meni türşiktirgen is mınau: qaşannan beri Biz jığılğandı jwdırıqtay beretin bolğamız? Men ayıptauşı jaqqa qarsı şap dep otırğamın joq. Sotqa barıp soyqan şığar deuden de aulaqpın. Keşe ğana birimizdiñ arqa süyerimiz, birimizdiñ aqılşımız, biriñizdiñ süyikti akterıñız, biriñizdiñ maqtan twtarıñız, biriñizdiñ jerlesiñiz, biriñizdiñ qwrdasıñız edi ğoy. Jabıqqan köñilin jebey qoyatın jılı lebizderiñiz qalğan şığar? «Jaqsı söz – jarım ırıs» emes pe edi? «Anau olay dedi, özi bılay dedini» qoya twrıp, osındağı auzına el qarağan ağayın endi birge tileu tilegennen basqa qayran joq. Talanğandı tabalay bermey, ağamızddı jigerlendirer, qoltığına demeu bolar ağalıq, inilik, bauırlıq aq nietteriñizdi köptiñ aldında, osı jelide bildirseñizder eken. Jeliniñ de jeli keyde dauıldan kem soqpaytın edi ğoy. Mümkin Sizderdiñ sözderiñizden tabalağandar da täubasına keler…
Meniki ötiniş, özderiñiz bilersizder.
Joğarıdağı añızdağıday Wyatım tastap ketpesin, onsız da özime äreñ siıp jürgen sıñayı bar…

Asqar Naymantaevtıñ facebook paraqşasınan alındı

Related Articles

  • JASTAR QALASINDAĞI RUHANI KEŞ: ALMATI ASPANI ABAY ÄNDERİMEN KÖMKERİLDİ

    JASTAR QALASINDAĞI RUHANI KEŞ: ALMATI ASPANI ABAY ÄNDERİMEN KÖMKERİLDİ

    Ämirbolat Qwsayınwlı Abay küni qarsañında Almatı qalasında aşıq aspan astındağı sahnada mıñdağan körermender Qazaqstan Respublikası Mädeniet jäne aqparat ministrliginiñ «Wlttıq kinonı qoldau memlekettik ortalığı» qoldauımen tüsirilgen Abaydıñ twñğış şığarmalar jinağınıñ jarıq köru tarihın bayandağan «Alğaşqı kitap» attı derekti fil'mdi tamaşaladı, dep jazadı Muztaumedia.kz. Dokudrama janrındağı bwl derekti fil'm qazaqtıñ neşe ğasırlıq ruhani tarihındağı tañ qalarlıq wlı oqiğa — 1909 jılı Peterbor qalasında Il'yas Boraganskiy baspasınan jarıq körgen Abaydıñ twñğış kitabınıñ qilı tağdırın beynelegen. Fil'm jalğız özi twtas bir älem jasap, şığarmaşılıqpen aynalısqan nebäri jiırma jıldıñ işinde qazaqtıñ tilin de, körkemdik, etikalıq tanımın da kürt özgertip, bwrın-soñdı türik jwrtı jetpegen biikke kötergen Abaydıñ alğaşqı kitabı qalay basılıp şıqtı, Abay közi tirisinde öziniñ

  • Tibet asqan köş ne sebepti bastaldı?

    Tibet asqan köş ne sebepti bastaldı?

    1883-jılı Altaydan Jamısbay bastağan qazaqtar alğaş ret Barköl jerine köşip bardı, 1887-1891-1895 jıldarı tağıda köşip kelgender boldı. onan keyinde köşip kelgender boldı, mısalı 1912-1913 jıldarı, 1920 jıldarı, 1924-1929 jılı kelgenler boldı, olardıñ deni Altaydan bolatın. 1912 jıldan keyin manju biligi qwlap qıtay biligi ornadı, 1928 jılı bilikke kelgen Jin Şurın Altay töresi Qasımqan wlı Şäripqandı, Tarbağatay töresiniñ wlı Qızırdı, Barköl qazaq ükirdayı Äliptiñ wlı Elisqandı Ürimjide oqıttı, Elisqan zamanauy Äskeri bilim aldı, qıtay tilin üyrendi. Onı 200 adamdıq qarulı qazaqqa basşı etip onı «Şığıs Şıñjañ şegara qorğanıs otriyadı» dep atadı. 1931 jılı Qwmıl wyğırları Qojaniyazdıñ bastauında köterilis jasadı. Oqiğa Bir qıtay äsker basınıñ bir wyğır qızdı zorlıqpen äyel etip almaq

  • Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi

    Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi

    Jeke arhivimnen tabılğan qwndı mwrağat «Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi) Bwl öleñdi 1980 – jılı Ör Altaydıñ Köktoğay audanına qarastı Düre auılında 61 jastağı Qauan Orınbasarwlı degen aqsaqal aytqanınan jeke arhivimde saqtalıp qalğanınan tauıp oqırmanmen bölisip otırmın. Ay, qwday – au, aqqa jaq, Öziñi ayan men naqaq. Aqiqat degen jolıñnın, Abıroyıñdı aşpa haq. Ayatbenen qadısqa, Alla niet aq iske. Jan almasam joq edi-au, Jaza tartsın degen baq. Meni sottap baylatıp, Zığırdandı qaynatıp. Masayrasın mäz bolıp, Qinağandı öziñ tap Jaqın jerden jau şığıp, Maqül isten dau şığıp. Dwşpan üstap qolımnan, Itter tistep tonımnan. Jaman tosu bolğan şaq, Tütqın bolıp tarığıp, Jalğız jatıp zarığıp, Aşu qısıp oydı alıp, Dert jäyilip boydı

  • Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq.

    Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq.

    Zhalgas Yertay Qazaq tiliniñ bolaşağı endi demografiyağa tirelip twrğan joq. Ol halıqtıñ işki küşi men biliktiñ sayasi erkine qaraylap twr Erterekten bastayıq. Bayağıda qazaqtıñ bastı probleması sanında edi, ol ras. Qazaqtar öz jerinde azşılıqqa aynalğan-dı. Al qalada qazaqşa estu qiın bolatın. Mektepterde, universitetterde, memlekettik basqaruda, bizneste qazaq tili şettetildi. Sol kezde qazaq tiliniñ tağdırı demografiyağa täueldi edi. Bwl logika wzaq uaqıt dwrıs sanalğan. Biraq bügingi Qazaqstanğa qarasaq, jağday özgerdi. Qazaqtar köpşilikke aynaldı. Qazaq tilin tüsinetinder men söyleytinder sanı bwrın-soñdı bolmağan deñgeyge jetti. Qazaq mektebine baratın balalardıñ sanı jıl sayın artıp keledi. Qazaq tili kündelikti ömirdiñ negizgi tiline aynaldı. Biraq nege til mäselesi äli özekti bolıp twr? Mäsele sanğa emes, sanağa

  • Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: