Қазақ жастары бүгінде жаппай орыстану процесін бастан кешуде. Бала-бақшадан бастап, мектеп, жоғары оқу орны, еңбек мекемелерінің барлығы негізінен орыс тіліне көшуде. Өз еркімен емес, әділетсіз биліктің ұзақ жылғы солақай саясатының арқасында. Көшеде, кеңседе, дүкенде, көлікте, қоғамдық орында қазаққа қазақ орысша сөйлемесең немесе ұлтты сақтау керек деген жауапкершілік жүгін ұстанып, сенімен орысша сөйлесіп тұрған қазаққа қазақша сөйле деп ескерту жасасаң болды, бітті, бәле-жалаға қаласың. Заң да, оны орындаушы полиция, прокуратура, сот та орысқұлды қолдайды, ұлтқа жаны ашыған қазақты мүлде қорғамайды.

Бұл қандай әділеттілік?! Мемлекеттік тілді, мемлекеттік қауіпсіздікті жекелеген адам емес, осыған жауапты мемлекеттік құрылымдар қорғауы керек қой. Жеке адам емес, ең алдымен билік қорғауы керек.

Қазақ жеке тәуелсіз мемлекет болып тұрса да, Ресей империясының қол астындағы татар, башқұрт, якут, тува халықтарының кебін киіп, жаппай орыстану дертіне ұшырау үстінде.

Мынау алмағайып заманда қазақты ұлт ретінде сақтап қалу – әрбір қазақ азаматының қасиетті міндеті.

Мынау азғын қазақ жігітінің ой-санасы адасқан. Ол осы “толеранттық” ұстанымы арқылы ұлттық құндылығымызды аяққа таптап, өзге жұрттың тіліне жанашыр боп шықты. Қазіргі биліктің мемлекеттік мүддеге сатқын саясатына сай келетін ұстаным ғой бұл. Бұл позиция – арсыз-ұятсыз, ұлты үшін жауапсыз, мәңгүрттік саяси позиция.

Біздің биліктің басындағы адамдардың саяси позициясы тап осындай. Олар 34 жылдың ішінде осындай ұлттық мүддеге сатқын қазақтардың моделін көпке үлгі етумен болды. Олар мыңдап, миллиондап көбейді. Есесіне, қазақ тілімен бірге қазақ ұлтының келешегі барған сайын күңгірт, бұлыңғыр тартып, жар басына жақындап барады. Қазақ тілінің түбіне жететін тап осындай “толеранттық” позиция. Бұл оның жеке басына және орысшыл билікке өте жайлы позиция, ал қазақ халқының болашағына тасталған – ғаламат үлкен ядролық бомба.

Бұл орысқұл курьер жігітті маған қазақша сөйле деп (менің табалдырығымды басып тұрып) бұйырды деп ақталып және менің құқымды аяққа басты деп домалақ арыз жазып, өз қазағын жұмыстан қудырды. Соңғы елу жыл ішінде қазақтың орысша сөйлеген қазаққа қазақша сөйле деп ескерту жасауы ұлттық әдетке айналып кетті емес пе?! Ресей отарлау жүйесінің езгісінен ұлтын аман сақтап қалғысы келген адамның барлығы сөйтеді. Оған несіне ренжисің, арыз-шағым жазасың?Неге түсіністікпен қарап, бауырым-ау, байқамастан саған орысша сөйлегенім үшін кешір, мен де күнделікті өмірде қазақша сөйлеймін десең бітті ғой. Екеуің достасып тарайсыңдар.

Өз ұлтын сақтау үшін орыс отарынан шыққан грузин, украин, өзбек, қырғыз ұлтының өкілдерінің барлығы күні кешеге дейін жастарын орыстану процессінен құтқару үшін бір-біріне ана тіліңде сөйле деп ескерту жасаған. Тап осы жолдан өткен. Қазақтануға қайтудың бұдан басқа оңай жолы жоқ. Бұл – ұлттың бірін бірі түзейтін қоғамдық бақылауы ғой. Оның несіне ренжисің?! Қайта қуануың керек қой.

Қазақстанда қазақ тілін мемлекеттік тіл қылу үшін ең алдымен қазақ қазақпен қазақша сөйлесуі керек. Содан кейін өзге ұлт сендерден үлгі алады. Өкінішке орай, қазір азғын қазақ көбейіп, өзге ұлтқа жаман үлгі көрсетіп жүр.

Zharylkap Kalybay