Koronavirus otandıq turoperatorlardıñ  jwmısın da twralattı. İşki-sırtqı turizmmen aynalısatın kompaniyalar ükimetten araşa swrap otır. Qazaqstanğa sayahattap keluden bas tartqan şeteldik turister otandıq operatorlardan aldın ala tölegen aqşaların qaytarudı talap etip jatır dep habarlaydı Azattyq Rýhy tilşisi. Joldamalardı tügel  aldın ala brondap qoyğan turoperatorlar  endi ne isterlerin bilmey otır.

WLIBRITANIYADAN 26, BOLGARIYADAN 53 TURIST KELU KEREK EDİ

«Turan-Asia» kompaniyası narıqta  94 jıldan beri jwmıs isteydi. Basşısı osı uaqıtqa deyin mwnday qiındıqqa tap bolmağandarın aytadı.   Qauipti indetten saqtanğan turister  sapardan jappay bas tartqandıqtan kompaniya  jwmıstı aqpan ayınan bastap toqtatqan.

«Jıl sayın şetelden 5-6 ret iri turistik şaralar wyımdastıratınbız. Tek bir jolğı sayahatqa 120-150 turisti poyızben Qazaqstanğa aldıramız. Olar osında qıdıradı, körşi elderge saparlaydı. Aqpan ayınan bastap şeteldik turister müldem toqtadı. Aldımen Qıtaydan, Gonkongtan keletinder bas tarttı. 20 şaqtı qızmetkerimiz  bar edi.  Olarğa da töleytin aqşamız qalmadı», – deydi «Turan-Asia» sayahat kompaniyasınıñ direktorı Gülğayşa Qaskenhanova.

JOLDAMANI $378 SATIP, $445QAYTARIP JATIR

Qazir atalğan kompaniya tek eki memlekettiñ turisterine  26 million teñge  qarız. Brondauğa  audarılğan aqşanıñ qaşan jäne qalay qaytarılatını naqtı belgisiz. Onıñ sırtında dollardıñ qımbattauı da jağdaydı qiındatıp jiberdi.

«Eki ofisimiz bar. Biri şetelge jiberse, ekinşisi kerisinşe şeteldik turisterdi  tartadı. Malayziyağa, Dubayğa, Emiratqa  baratın turisterdiñ aqşasın dollarmen audardıq. Wlıbritaniyadan 26 adam, Bolgariyadan 53 turist jaqında Qazaqstanğa saparaluı tiis edi. Olarda tölem dollarmen jibergen.  Sapardan bas tarttı. Bäri endi künde telefondap, hat jazıp, aqşaların qaytarudı talap etip jatır. Bizde onı qaytaratın aqşa joq. Tapsırıs alğan kezde  dollar 378 teñge edi. Endi sayaattaudan bas tartqan adamdardıñ aqşasın qaytaratın sätte dollar   445 teñgege ösip ketti. Biz sonda eki ret wtılıp twrmız», – dedi G.Qaskenhanova.

Gülğayşa Qasenhanova qarjılıq qiındıq şeşilmese otandıq turagenttikter bankrotqa wşıray bastauı mümkin deydi. Basqa da  kompaniyalar tığırıqtan şığudıñ jolın tappay älek. Ükimet kem degende QQS bosatu kerek dep sanaydı ol. Turoperatorlar narığı körsetiletin  qızmetterdi aldın-ala brondauğa  qwrılğan jäne sonıñ negizinde özderine payda tabadı. Klientterden alınğan aqşa qonaq üy,  aviakompaniyalardan bölek  şeteldegi seriktes operatorlarğa da tölenedi. Koronavirus örşip, jospar özgergende aviakompaniyalar turoperatorlardıñ tapsırısı boyınşa aviaotın men avialaynerlerge aldın-ala tölem jasağandarın aytıp, aqşanı qaytarudan bas tartqan. Al qonaqüyler azıq-tülik jetkizuge, köptegen  qızmet türleriniñ jwmıs isteuine tapsırıs bergendikterin alğa tartıp, aqşanı qaytara almaytındıqtarın aytqan.

TUROPERATORLAR ÜKİMETTEN SUBSIDIYA SWRAP OTIR

Otandıq turoperatorlardıñ basın biriktirgen  «Turistik Qamqor» korporativtik qorınıñ törayımı Inna Rey  jağdaydıñ müşkil ekenin aytıp, el biliginen araşa swradı. Onıñ sözinşe, bwl sala qazir «twyıqtalğan şeñber» tärizdes.

«Turizm narığı tığırıqqa tirelip twr. Turoperatorlardıñ jalğız bağıtı – äue joldarı men qonaq üylerden twratın turistik önimderdi qwru. Turoperatorlar bükil turistik procestiñ drayveri bolıp tabıladı, olar öz qarajattarı men tapsırıs beruşilerden alınğan qarajattıñ ülken kölemimen jwmıs isteydi. Qazir bükil tizbek tolığımen toqtadı», -dep jariyaladı öziniñ äleumettik jelisinde qor törayımı Inna Rey.

Prezidentten araşa swrağan «Turistik Qamqor» korporativtik qorınıñ törayımı  qiındıqtan şığudıñ  joldarın da  wsındı.  Turoperatorlardı bankrottıqqa jetkizbeudiñ jolı,  olarğa  maqsattı subsidiya bölu. Sonımen qatar,  aynalım qarajattı  memlekettiñ  kepildendirilgen qarızımen 85% kölemine deyin köterip, tömen payızben nesieler beru.

«Prezidentimizdiñ söylegen sözi jäne onıñ qoldağan şaraları bizdi dağdarısqa qarsı twramız degen ümitimizdi oyattı. Qonaq üy biznesi men turizmdi salıq töleuden bosatu bizge keybir qızmetkerlerdi saqtap qaluğa kömektesedi. Bwl dağdarıstan keyingi kezeñge dayındaluğa mümkindik beredi. Mülik salığınan bosatu tek qonaq üylerge kömektese aladı, biraq turoperatorlarğa emes. Memleket basşısı men Ükimet bizdi tıñdap otır dep ümittenip, bolaşaqta bizdiñ basqa problemalarımız ben swraqtarımızdıñ eskeriletinine senemiz», -dedi Inna Rey.

TURISTERGE BEREŞEK 3,8 MILLIARD TEÑGE

Qor törayımınıñ mälimetinşe,  turisterge töleytin bereşek 3,8 milliard teñgege jetken. Bwl tek otandıq 26 turoperatordıñ  öz klientterine qaytaruı tiis qarızı. Al  turoperatorlardıñ joldamasın satumen aynalısatın turagettik ökilderi de uaqıtşa jwmıs istemeydi. Olar koronavirusqa  qatıstı karantin alınğannıñ özinde bwrınğıday sırtqa ağılatın adamdar sanı jıldağıdan äleqayda az boladı dep boljaydı. Öytkeni tabısınan ayırılğan adam köp, al qaltada azdağan qorı bar adamdar qarajattı tek tamaqqa jwmsap qana üyde otır. Şetelge otbasımen birge  demaluğa baratın aqşanı köp adam jinap ülgermeydi. Bwrınğıday jappay şetelge ağılu tek qırküyek ayınan keyin ğana qalıpqa kele bastaydı.

«Egipetke eki adamnıñ bir apta demalıp keluine joldama 700 dollar dep satılımda twr. Biraq onı eşkim alıp jatqan joq. Alam degenniñ özinde mınanday uaqıtta barasıñ dep ayta almaymız. Öytkeni barlıq bağıtqa jol jabıq. Şeteldegi demalıs orındarınıñ da qaşan aşılatını  belgisiz. El Taylandqa baratın teñgesine üyinde tamaq jep qana otır. Antaliya deysiz be älemniñ köptegen kurortıq orındarı jabıq. Mına indetke baylanıstı keminde 3 ay şığında otıramız. Mausım ayınan keyin ğana jwmıs jüre bastauı mümkin, onda da anıq emes», – dedi turagenttik ökili Roza Esenqwlova.

Onıñ boljamınşa biıl işki turizmge swranıs artadı. Alaköl, Burabay, Qatonqarağay, Bwqtırma su qoması sındı alıs-jaqındağı köptegen  demalıs orındarına barğısı kelip, joldama brondau maqsatımen habarlasıp jatqan adamdardıñ sanı artqan. Biraq satılım koronaviruske baylanıstı toqtap twr.

Ämirbolat Qwsayınwlı, Almatı.