Мәсімовті не үшін алды?

Mäsimovti ne üşin aldı?

| Jan 18, 2022

MÄSLIHATTAR NE İSTEY ALADI?

Mäsimovti ne üşin aldı? Olar memlekettik özgeris turalı aytıp jatır. Qanday memleketşildik? Ol ärtürli boluı mümkin – qwpiya şığaru, tıñşılıq jasau, bilikti basıp aluğa tırısu jäne t.b. d. Mäsimovtiñ aytuınşa, töñkeris äreketiniñ nwsqası jaqınıraq. Biraq bwl ülken kombinaciyanıñ bir böligi ğana boluı mümkin. Al jiender albastı men otbasın äbden rettegen Toqaevtı “tastıruğa” şeşim qabıldağanı ğana emes, KNB törağası men bükil bwyrıq kömektesti. Biraq olar “mwnday soğıs oynauğa” aqımaq emes. “Jañğıru”

Qazaqstandağı qañtar töñkerisi bilik üşin işki tatulasudıñ nätijesi emes. Jäne Qazaqstan üşin geosayasi küres. Bizdiñ kontinenttegi sırtqı öristerdiñ tübegeyli özgerip jatqanımen, Auğanstandağı özgeristerden keyin Ortalıq Aziya elderin aralastırıp, Batıs pen Şığıs arasındağı qaqtığıstı küşeyte tüsetin uaqıt keldi. Qazaqstannan Malo-Aziyalıq «arhipelagonıñ» negizgi strategiyalıq (ekonomikalıq jäne sayasi) sub'ektisi retinde delegaciyanı bastadı.

Osılayşa, Nazarbaev klanınıñ müddeleri eldi basqarudıñ negizgi kandidattarınıñ şarttarına säykes kelmedi, bwl bwğan deyin «seniñ de, bizdiñ de» qağidatı boyınşa teñdestirilgen. «Nazarbaevtıñ älemdegi onıñ biligine degen eñ joğarı kümäni jäne el işindegi absolyutti baqılauğa degen senimdiligi, onıñ üstine otbasınıñ toyımsız aşközdigi, ol bükil ekonomikanı basıp alğan jäne «guaramen» böliskisi kelmegen Qazaqstannıñ nteesteri osığan äkeldi, sebebi bwl Nazarbaevtı maqtağan köp vektorlı qwldırattı.

Bwl qanşa uaqıt bwrın bastalğanı belgisiz, biraq ülken sayasattıñ artındağı Qazaqstan üşin küres tolıq küşinde boldı, bwl qañtardağı «revolyuciyağa» äkeldi.

Efirde QR KNB, wlttıq qauipsizdikke naqtı jauaptı organ retinde bwl küreske tolıq bağdarlamağa säykes kirdi. Mäsimov eldegi naqtı bilikti, yağni Nazarbaevanı jäne oğan tirkelgen barlıq närseni saqtap qaluğa mindetti ekeni anıq. Biraq eldegi ekonomikalıq, BAQ, äkimşilik rezidenciyağa ie bolğan «kepildik» küşteri äldeqayda küşti bolıp şıqtı. Nazarbaev öz perspektivaları men maqsat-müddesin salmaqtağan odaqtastar Qazaqstan üşin bwl küreste tek aqparattıq jäne moral'dıq qoldaumen şekteldi.

Bwl kombinatta Toqaevtıñ röli qanday? Joq. Ol jeñimpazdar men jeñilgender qazaqstandıq pirogtıñ taratıluına jäne jeñimpazdardıñ elimizde ıqpal etu därejesine kelisetin qayratker. Ol, Toqaev, tuıstarınıñ jäne El'basanıñ fizikalıq immunitetiniñ kepili, sonday-aq, elge qarjı tamırın sala bilgen köptegen şeteldik oyınşılar arasındağı Qazaqstannıñ ekonomikalıq böliminiñ moderatorı. Figurativti türde aytatın bolsaq, qazir 1945 jılğıday jeñimpaz elder – Resey, AQŞ jäne Wlıbritaniya Gitlerden keyin jaulap alğan territoriyalardı bölgende bolıp jatır.

Bwl beneficiarlardıñ kim ekenin bilu qiın emes. Olardıñ biri «Terrorizmge qarsı küreste Qazaqstanğa kömek» wyımdastırıldı», – dedi OSB.

Al Karim Mäsimov pen onıñ bükil Keñsesi erke jienderimen birge ne istey aladı? Eşteñe joq. Kişi revolyuciyağa qosa. Sonımen qatar Mäsimov astanasın bükil älemge ornalastırğan Elbasınıñ bas buhgalteri retinde bwrınğı aspazınıñ barlıq qazınasın tapsıruğa mäjbür boladı.

Guljan Ergalieva facebook paraqşasınan alındı

Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti

kerey.kz

Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin
Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

kerey.kz

Bwğan naqtı jauap – joq, bwl şeşimnen eşbir tildiñ, sonıñ işinde, orıs tiliniñ de qwqı şektelmeydi. Nege? Öytkeni konstituciyadağı memlekettik til märtebesi biliktiñ jwmıs tilin ğana retteydi. Ol normanıñ qarapayım adamdardıñ qatınas tiline qatısı joq. YAğni, memlekettik til – memlekettik organdar men jergilikti özin-özi basqaru wyımdarı jwmıs isteytin til degen söz. Bwl şeşim orısşa söyleytinderdiñ qwqığın şektemeydi, orısşa söyleuge tıyım salmaydı. Qarapayım adamdar üyinde, qoğamdıq orındarda, bizneste, media men mädeniet oşaqtarında qalağan tilinde söyley de, jwmıs istey de aladı. Bwğan konstituciyanıñ basqa baptarı naqtı kepil bolıp otır. Al jaña konstituciyada 9-baptıñ 2-tarmağı qazirgi küyinde qalsa, bwl – qazaq tiliniñ qwqığın şekteydi. Sebebi memlekettik organdar qwjattardı özderi üyrengendey aldımen orısşa jazıp,
Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

kerey.kz

Zhalgas Yertay Konstituciyadan orıs tilin alıp tastasaq, Resey bizge soğıs aşa ma? Bilik osılay qorqıta bastadı. Biraq ol swraqqa qısqa jauap – joq. Sebebi, Reseyge qarsı Äzirbayjan da, Armeniya da neşe türli äreketke bardı, barıp ta jatır, biraq olarğa qazir soğıs qaupi tönip twrğan joq. Bwl ädisti sayasi manipulyaciya deydi, şın mäninde, bwnı qazirgi status-kvo jağdayın saqtap qalğısı keletin jüyeniñ asığıs oylap tapqan argumenti deuge boladı. Oylap köriñizşi, Reseyge bizdiñ memlekettik organdar qay tilde is-qağaz jürgizetini emes, loyal bolğanımız kerek. Endeşe, Resey bizdiñ loyaldığımızdı saqtap qalğısı kelse, konstituciyadağı til mäselesine qarsı bolmauı kerek. Sebebi bwl işki twraqtılıq mäselesi. Deni sau eldiñ biligi öz körşisine osınday qarsı argument aytar edi. Endi
«Mağınasız jwmıstan şarşadım»: qazirgi Konstituciyanıñ avtorı mälimdeme jasadı

kerey.kz

Qazirgi Ata zañnıñ avtorlarınıñ biri, akademik Maydan Süleymenov Konstituciya reformasın sınadı. Ol zañnıñ mätinin şağın bir top äldeqaşan jazıp qoyğanın, al komissiya jay ğana maqwldaytının aytadı. Onıñ sözinşe, ğalımdar men sarapşılardıñ wsınıstarı eskerilmeydi. Bwl turalı akademik Facebook-te jazdı: Keyingi kezde menen Konstituciyanı talqılap jatqanda, nege ünsiz qalğanımdı jii swrap jatır. Qısqa qayırsam: mağınasız jwmıstan şarşadım. Iä, men qazirgi Konstituciyanıñ avtorlarınıñ birimin. Talqılau kezinde eki mäsele üşin kürestim: Konstituciyalıq sottı saqtau jäne Parlamenttiñ ökilettigin şektemeu. Biraq ekeui de qabıldanbadı. Soğan qaramastan, men bwl Konstituciyadan wyalmaymın. Men Nazarbaev pen onıñ otbasınıñ jeke biligin nığaytuğa bağıttalğan keyingi tüzetulerden wyalamın. Nazarbaevtıñ kezinde-aq osı masqara tüzetulerdiñ barlığın taldap, Konstituciyanı jetildiru boyınşa birqatar wsınıstar engizu turalı
Bizdi basqarıp otırğan bir top adam üşin orıs tili – IVL apparatı ispetti.

kerey.kz

Arman Älmenbet Eki-üş kün uayımğa salınıp kettim. Osı soñğı jazğanım bolsın. Äri qaray Qwdayğa tapsırıp, jwmısımdı isteyin. 6 aqpan küngi oyım: Bizdi basqarıp otırğan bir top adam üşin orıs tili – IVL apparatı ispetti. Kovid kezinde ökpesi jwmıs istemey qalğan adamdarğa Türkiyadan IVL degen apparat äkelgeni esteriñizde me? IVL bolmay, qanşa adam ölip qaldı. Orıs tilin alıp tastasaq, Mäñgilik el men Esil özeniniñ ortasındağı bes-altı ğimarat bosap qaladı. Tek orısşa oylanatın adamdar jinalıp ap, özderi ädemi otır o jerde. Meniñ tüsinigimde, orıs tilin konstitciyadan alıp tastau üşin oğan aldın ala dayındalu kerek. Soñğı eki jarım jılda osını qattı oylanıp jürmin. Wsınayın dep edim, qızığatın adam taba almadım. Söytip «Ana til