X-37B ҚҰПИЯ КОСМОПЛАНЫ 908 КҮННЕН СОҢ ЖЕРГЕ ОРАЛДЫ

X-37B QWPIYA KOSMOPLANI 908 KÜNNEN SOÑ JERGE ORALDI

| Nov 14, 2022

315409321_612367817345677_7198070540764069436_n

2022 jılı 12 qaraşada AQŞ Ğarış küşteriniñ Boeing X-37B wşqışsız kosmoplanı Kennedi ğarış ortalığınıñ qonu jolağına sätti qondı (fotoda). Ol ğarışqa 2020 jılı 17 mamırda köterilgen edi. Söytip, orbitada 908 kün bolğan X-37B öz rekordın tağı jañarttı.

Bwğan deyin kezek wşatın eki X-37B kemesi orbitada 22.04.2010 – 03.12.2010 (224 täulik), 05.03.2011 – 16.06.2012 (469 täulik), 11.12.2012 – 17.10.2014 (675 täulik), 20.05.2015 – 07.05.2017 (718 täulik), 07.09.2017 – 27.10.2019 (780 täulik) aralığında bolıp qaytqan. Kosmoplan orbitağa zımıranmen şığarıladı. Altı missiyanıñ besinşisin Falcon 9, qalğan beseuin Atlas V wşırdı. Al jerge oralğanda, X-37B kädimgi wşaqşa jolaqqa qonadı.

Boing korporaciyası jasağan kemelerdiñ wzındığı 8,9 m, biiktigi 2,9 m, qanat qwlaşı 4,5 m. Wşu massası 5 tonna, orbitağa 900 kg-ğa deyin paydalı jükteme şığarıp, qaytara aladı. X-37B bir Roketdayn AR-2/3 qozğağışımen, kün elementteri jäne akkumulyatorlarmen jabdıqtalğan.

Qwpiya kosmoplan barlau maqsattarı men jaña tehnologiyalardı sınaqtan ötkizuge arnalğan degen boljam bar. 200–750 km biiktikte wşatın ğarıştıq wşaq orbitasın tez özgertip, şwğıl manevr jasauğa qabiletti. Bwl jolğı saparında ol jük böliminen FalconSat 8 mikroserigin, sonday-aq tağı bir nısandı orbitağa şığardı. Alğaş qoldanılğan qızmettik modul'diñ arqasında, bwrınğıdan köbirek eksperiment ötkizu josparlanğan edi.

Qıtayda da qwpiya kosmoplan barı mälim. Ol 2020 jılı qırküyekte orbitada eki-aq täulik bolıp qaytsa, ekinşi wşu biılğı 4 tamızdan beri jalğasuda. Ğarıştıq wşaq qazanda orbitasın 597 h 608 km-ge deyin köterdi, keyin odan bir nısan ajıradı. Tasığış zımırannıñ jükteme qaqpağınıñ pişini men ölşemi boyınşa, qıtay kosmoplanınıñ X-37B-ğa qattı wqsaytını boljanğanın jazğanbız.

Foto: Staff Sgt. Adam Shanks / US Space Force / Boeing

Fizika jäne Ğarış

JASTAR QALASINDAĞI RUHANI KEŞ: ALMATI ASPANI ABAY ÄNDERİMEN KÖMKERİLDİ

kerey.kz

Ämirbolat Qwsayınwlı Abay küni qarsañında Almatı qalasında aşıq aspan astındağı sahnada mıñdağan körermender Qazaqstan Respublikası Mädeniet jäne aqparat ministrliginiñ «Wlttıq kinonı qoldau memlekettik ortalığı» qoldauımen tüsirilgen Abaydıñ twñğış şığarmalar jinağınıñ jarıq köru tarihın bayandağan «Alğaşqı kitap» attı derekti fil'mdi tamaşaladı, dep jazadı Muztaumedia.kz. Dokudrama janrındağı bwl derekti fil'm qazaqtıñ neşe ğasırlıq ruhani tarihındağı tañ qalarlıq wlı oqiğa — 1909 jılı Peterbor qalasında Il'yas Boraganskiy baspasınan jarıq körgen Abaydıñ twñğış kitabınıñ qilı tağdırın beynelegen. Fil'm jalğız özi twtas bir älem jasap, şığarmaşılıqpen aynalısqan nebäri jiırma jıldıñ işinde qazaqtıñ tilin de, körkemdik, etikalıq tanımın da kürt özgertip, bwrın-soñdı türik jwrtı jetpegen biikke kötergen Abaydıñ alğaşqı kitabı qalay basılıp şıqtı, Abay közi tirisinde öziniñ
Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi

kerey.kz

Jeke arhivimnen tabılğan qwndı mwrağat «Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi) Bwl öleñdi 1980 – jılı Ör Altaydıñ Köktoğay audanına qarastı Düre auılında 61 jastağı Qauan Orınbasarwlı degen aqsaqal aytqanınan jeke arhivimde saqtalıp qalğanınan tauıp oqırmanmen bölisip otırmın. Ay, qwday – au, aqqa jaq, Öziñi ayan men naqaq. Aqiqat degen jolıñnın, Abıroyıñdı aşpa haq. Ayatbenen qadısqa, Alla niet aq iske. Jan almasam joq edi-au, Jaza tartsın degen baq. Meni sottap baylatıp, Zığırdandı qaynatıp. Masayrasın mäz bolıp, Qinağandı öziñ tap Jaqın jerden jau şığıp, Maqül isten dau şığıp. Dwşpan üstap qolımnan, Itter tistep tonımnan. Jaman tosu bolğan şaq, Tütqın bolıp tarığıp, Jalğız jatıp zarığıp, Aşu qısıp oydı alıp, Dert jäyilip boydı
Prezidenttiñ Benilyuks gambiti nemen ayaqtaladı?

kerey.kz

Europa jüreginde aşılğan geştal't. Prezidenttiñ Benilyuks gambiti nemen ayaqtaladı? Elimizde Almatı halqı jaña taksi aşıp, al Şımkent halqı özbek körşisimen birge keşki matçtı tamaşalayın dep otırğanda qazaq ümitin arqalağan Airbus motorın dürildetip, Bryussel'ge wşıp ketken bolatın. Prezident Toqaev geosayasi qaqtığıstar, sauda soğıstarı, sankciyalıq qısım men logistikalıq täuekelder küşeyip jatqan bwl zamanda Qazaqstannıñ investiciya üşin eñ tınış aylaq ekenin tağı bir eske salu üşin bara jatqanı anıq. Tura osı sapar aldında Fitch Qazaqstannıñ VVV reytingin rastap, mıqtı argumentti qaltamızğa salıp jiberdi. Bryussel' Europa kapitalınıñ söresi ekenin bilemiz. Sol sörede jatqan milliard euro investiciyağa biz qol salğanda, bastısı eşkim “täyt” demeui kerek. Sondıqtan Qazaqstan Prezidenti Qasım-Jomart Toqaevtıñ Bel'giya Prem'er-ministri Bart de Vevermen
Naurız merekesi qwrmetine Panfilov köşesindegi Sahnada «Än qanatındağı Naurız» attı dästürli önerde jürgen jas orındauşılardıñ än keşi ötti.

kerey.kz

Bügin Almatı qalası äkimdigi Mädeniet basqarmasınıñ wyımdastıruımen Panfilov köşesi boyındağı sahnada Naurız merekesine arnalğan «Än qanatındağı Naurız» attı jas orındauşılardıñ dästürli än keşi joğarı deñgeyde ötti. Almatı qalası HH ğasırdıñ 30-jıldarınan bastap wlt mädenietiniñ wyıtqısı, ordası qızmetin atqarıp keledi. Dästürli önerdiñ iri ökilderi, zertteuşileri osı qalada twrıp, eñbek etti. Qazir de professionaldıq tiptegi dästürli muzıkanıñ eñ iri oşağı – Almatı. Mwnda etnomuzıkanıñ belgili qayratkerleri, dästürli dombıraşı, qobızşı, sıbızğışı, änşi-termeşiler äzirleytin arnaulı orta jäne joğarı oqu orındarı, öner wjımdarı şoğırlanğan. Qazaq köne muzıka aspaptarınıñ jer betindegi jalğız muzeyi men elimizdegi jalğız dästürli öner teatrı da osında. Soñğı uaqıttarı Almatı qalasında dästürli önerdi nasihattap jürgen jas önerpazdardıñ arnayı än keşi ötpep edi.
Tridon Mk2 zenittik qondırğı

kerey.kz

Şveciya men Daniya Ukrainağa arnap britan-şved öndirisindegi zamanaui Tridon Mk2 zenittik qondırğıların satıp aluğa birigip kiristi. Keşen äsirese jaqın qaşıqtıqta wşatın irandıq «Şahed» drondarına qarsı eñ tiimdi qarudıñ biri. Qazirgi uaqıtta Tridon Mk2 öz klasındağı eñ ozıq äue şabuılına qarsı jüye sanaladı. Tridon Mk2 zenittik qondırğısınıñ bastı erekşeligi atıs qarqını. Ol minutına 300 oqqa deyin jaudıra aladı. Osılayşa äue keñistigine enetin şağın drondardıñ közin jıldam äri däl joyuğa mümkindik tuadı. Tağı bir artıqşılığı atılatın 40-mm snaryadtardıñ qwnı nebäri 27 dollardı qwraydı. Ekonomikalıq twrğıdan tiimdi ekenin däleldeydi. Qaru-jaraq salasındağı mamandar Ukrainadağı äskeri qaqtığıstardı eskere otırıp, arzan äri tiimdi äue qorğanısı qaruına swranıs joğarı ekenin aytadı. Tridon Mk2 jüyesinde qoldanılatın arnayı britandıq