“ÄLEMDİK ARENAĞA QOŞ KELDİÑİZDER”

Özbekstan Aziya qwrlığında Iran, Katar, BAÄ, Qırğızstan, Soltüstik Koreya bar toptan ekinşi orın alıp, 2026 jılğı älem kubogına licenziya ielendi. Özbek futbolşıları toğız oyınnıñ beseuinde jeñip, üşeuinde teñ tüsip, bir oyında jeñilgen. Osı nätije wlttıq komandanıñ älem çempionatına şığuına jetkilikti boldı. Bwl toptan Özbekstannan bölek Iran da älem çempionatına qatısadı.

Özbekstan älem çempionatına şığuğa birneşe ret öte jaqın bolğan edi. Mäselen, 2014 jılğı älem birinşiliginiñ irikteuinde Iran, Oñtüstik Koreya, Qatar, Livan bar topta joldamağa talasqan. Oñtüstik Koreyamen birdey wpay jinap, tek dop ayırmaşılığımen jol bergen. Bir gol artıq salğan Oñtüstik Koreya älem kubogına joldama alıp ketken edi. Al Özbekstan qosımşa irikteu oyının oynağan. Biraq Iordaniyamen qosımşa joldamağa talasta penal'tiden jeñilgen. Mine, arağa on jıldan asa uaqıt salıp, özbek futbolşıları maqsatına jetti. Endi olar älem kubogında dop tebedi.

Özbekstan älem çempionatına joldama alğan sätte FIFA (Halıqaralıq futbol federaciyası) prezidenti Djanni Infantino özbek qwramasın jetistigimen qwttıqtap, “älemdik arenağa qoş keldiñizder” dedi.

FIFA-nıñ älem kubogına qatısuşılardıñ sanın arttıruı da köp eldiñ dübirli dodağa qatısuına jol aştı. Osığan deyin älem çempionatına 32 el qatısıp kelse, endi 2026 jıldan bastap 48 el oynaydı. Bwrın Aziya qwrlığına 5 kvota beriletin, endi 9 kvota bölindi. Osı reforma Özbekstan, Iordaniya sındı elderdiñ älem kubogına joldama aluına jol aştı.

Degenmen qanday format bolmasın Özbekstan futbolı jaqın arada älem çempionatına joldama alatınına Ortalıq Aziya fanattarı sene bastağan. Sebebi bwl eldegi jastar futbolınıñ jetistigi janküyerlerge osınday senim wyalatqan.

ÖZBEK JASTARINIÑ JETİSTİGİ

Özbekstannıñ jasöspirim men jastar qwraması 2010 jıldan bastap Aziya men älemde jetistikke jete bastadı. Mäselen, 16 jasqa deyingi qwrama 2012 jılı Aziya çempionı atağın jeñip aldı. 20 jasqa deyingi qwraması 2023 jılı Aziya birinşiliginde top jardı. Odan soñ 2023 jılı Aziya oyındarında qola jülde ielendi. Al 2024 jılı Parij olimpiadasına qatıstı.

Biıl Saud Arabiyasında ötken 17 jasqa deyingi Aziya çempionatında Özbekstan jasöspirimderi çempion atandı. Finalda eki oyınşısı alañnan quılsa da, 9 oyınşımen jürip Saud Arabiyasın 2:0 esebimen jeñip ketti.

Özbekstannıñ 17 jasqa deyingi jasöspirimder qwraması 2011, 2013, 2023 jıldarı älem çempionatına qatısqan. 2023 jılı 1/8 finalda Angliya komandasın 2:1 esebimen jeñip, şirek finalğa deyin jetken (bwl kezeñde Franciyadan 0:1 esebimen jeñildi).

Özbek jasöspirimderi biıl qaraşada Qatardağı älem kubogına baradı. 21 jasqa deyingi jastar qwraması 2003, 2009, 2013, 2015, 2023 jıldarı älem çempionatında oynağan. Mine, osı jasöspirimder men jastar qwramasında oynağan futbolşılar endi wlttıq qwramanı älem kubogına şığardı.

Qazir bwl eldiñ eki futbolşısı Europadağı grand klubtardıñ oyınşısı. Abdukodir Husanov Angliyanıñ “Mançester Siti” komandasında, Eldor Şomuradov Italiyanıñ “Roma” komandasında öner körsetip jür.

AZIYA MA, ÄLDE EUROPA MA?

Özbekstannıñ älem kubogına joldama alğanı Qazaqstanda “Aziya qwrlığına qayta oralu kerek pe?” degen diskussiyanı qızdırdı. 2002 jılı Qazaqstan futbolı Aziya futbol qauımdastığınan Europa qwrlığına (UEFA-ğa) auısqan. Qazir Qazaqstan Europa qwrlığındağı autsayder qwramanıñ biri.

Keybir janküyer Qazaqstan Aziyada qala bergende älem kubogına joldama alar edi deydi. Bwğan qosa, Aziyadağı futboldıñ deñgeyi men infraqwrılım Europadan tömen deytinder de bar.

Özbekstan qwraması älem kubogına joldama alğan küni, yağni 5 mausımda Qazaqstan Belarus' qwramasımen joldastıq oyın ötkizip, 1:4 esebimen jeñildi. Osı matçtan soñ Qazaqstan qwramasınıñ bas bapkeri Äli Äliev bılay degen:

“Meniñşe, UEFA äldeqayda bäsekege qabiletti, bwğan qosa Qazaqstanğa Franciya siyaqtı qwramalardı äkele alamız. Biz Mbappe jäne basqa da älemdik deñgeydegi futbolşılardı “Astana Arenağa” äkele alamız. Biraz uaqıttan soñ Bel'giya qwramasımen Lukaku bizge keledi. Sondıqtan UEFA-da oynağanımız el üşin qwndı”.

Bas bapkerdiñ Kilian Mbappe, Romelu Lukaku “Qazaqstanğa keledi” degen sözi el işinde de, Özbekstanda da sınğa wşıradı. Keyin Äliev bwl sözine baylanıstı tağı da pikir bildirdi.

— Älem çempionatında oynau kerek degen pikirmen tolıq kelisemin. Aziyada ne UEFA-da bolu kerek degendi aytıp twrğan joqpın. Mwnı basşılıq şeşedi. Biz sport jağına jauap beremiz… Biraq bastı jayt – qazir Qazaqstan futbolı UEFA-dan aqşa alıp otır. Biraz jıldan beri UEFA-dan aqşa alıp keledi. YAğni, UEFA aqşa böledi. Aziya futbol qauımdastığı el futbolınıñ damuına dep eşqaşan aqşa bölmegen. Ne aytıp twrğanımdı tüsinesiz be? — degen edi bas bapker jurnalisterge.

“Qazaqstan Aziyağa oraluı kerek pe?” degen diskussiya wlttıq komanda oysıray jeñilgen kezde jäne Özbekstan, Qırğızstan qwramaları Aziyada jetistikke jetkende jii boladı. Biraq Qazaqstan futbol federaciyası bwl diskussiyağa aralasa bermeydi. Qazir Qazaqstan UEFA-da älem kubogı joldamasına talasıp jatır. Üş oyında Soltüstik Makedoniya (0:1) men Uel'sten (1:3) jeñilip, Lihtenşteyndi (2:0) jeñgen. Alda toptağı favorit Bel'giyamen oynaydı.

Azat Europa / Azattıq radiosı