|  |  | 

Jañalıqtar Qazaq şejiresi

Memleket basşısı Qazaqstan Respublikasınıñ Täuelsizdik künine arnalğan saltanattı jiınğa qatıstı

“Astana Opera” memlekettik opera jäne balet teatrı
Elbası jinalğandar men barşa Qazaqstan halqın wlttıq mereke – Täuelsizdik künimen qwttıqtadı.

Twtas bir däuirlerdiñ kuägeri bolğan bizdiñ halıq öz damuında köpğasırlıq kürdeli joldan ötti. Äl-Farabi aytqan eken, memleket te adam siyaqtı öz ömirinde eki tabaldırıqtan attaydı. Birinşisi – ömirge kelui, ekinşisi – eresek ömirge qadam basuı. Osı kezeñderdiñ ärqaysısı qaytalanbaytın äri qımbat kezeñ bolıp sanaladı, – dedi Qazaqstan Prezidenti.

Nwrswltan Nazarbaev 24 jasqa tolğan Qazaqstan wlı maqsattarğa qol jetkizuge wmtılatının atap ötti.

Tarih – bizdiñ halqımızdıñ saq pen türkiniñ, Qazaq handığınıñ däuirinde, Wlı Otan soğısı kezinde körinis tapqan wlı küresiniñ kuäsi. Bwl bizdiñ ötkenimiz jäne tağdırımız. Babalarımız wmtılğan añsarlı maqsat – Täuelsizdikke bizdiñ wrpaq qol jetkizdi. Sondıqtan da bwl kün twtas wrpaqtardıñ orındalğan armanın bildiretin quanıştı äri mañızdı mereke bolıp sanaladı. Öytkeni, täuelsizdik pen teñdik, egemendik pen memlekettilik – kez kelgen halıq üşin asa qwndı wğımdar, – dedi Qazaqstan Prezidenti.

Memleket basşısı elimiz nebäri 24 jılda jañaru üderisin ötkerip, bükil älemde sıy-qwrmetke ie bolğanına nazar audardı.

Şirek ğasırğa juıq kezeñde biz keybir memleketter eşteñesiz şığatın, al endi biri ğasırlardı sarp etetin tarihi joldan öttik. Bwl babalardıñ erligimen ruhtanıp, bolaşaq wrpaqqa jol aşqan barşa qazaqstandıqtardıñ eñbegi arqasında mümkin boldı, – dedi Nwrswltan Nazarbaev.

Qazaqstan Prezidenti Otandı süyu ayrıqşa baqıt ekenin ayttı.

Şeksiz arman jolında Otan üşin orasan qiındıqtardan ötuge boladı. Biz öz egemendigimizdi babalardıñ önegesi men halqımızdıñ parasattılığınıñ arqasında aldıq. Täuelsizdik – küşti ruhpen jäne mıqtı minezben ğana wstap twruğa bolatın tarih tolqını, – dedi Memleket basşısı.

Nwrswltan Nazarbaev Täuelsizdik bükil halıq üşin zor jauapkerşilik ekenine nazar audardı.

Biz osı tağdırdı qabıl alıp, birlik pen eñbek arqılı tarihi jolımızben şığınsız jürip kelemiz. Bizdiñ el egemendigin nığaytıp, Mäñgilik el boluğa bağdar wstadı. Sondıqtan Täuelsizdik küni – barşa Qazaqstan halqı men älemniñ barlıq tükpirindegi dostarımız üşin wlı mereke, – dedi Qazaqstan Prezidenti.

Memleket basşısı büginde qazaqstandıqtar üşin bizdiñ däuirdi Täuelsizdikti jariyalağanğa deyin jäne odan keyin dep bölu qalıptı jaytqa aynalıp kele jatqanın ayttı.

1991 jılı 16 jeltoqsanda Qazaqstan mülde jaña tarihın bastadı. Bizder, qazaqstandıqtar, wlt örleuiniñ qazaqstandıq däuiriniñ negizin qalauşığa äri twñğış izaşarına aynaldıq. Bwl – bizdiñ izgi uaqıtımızdıñ jäne barlıq wlı jetistikterimizdiñ sipatın däl beretin atau. Biz Täuelsiz Qazaqstanmen birge ösip kelemiz, – dedi Nwrswltan Nazarbaev.

Qazaqstan Prezidenti elimizdiñ jolı birlikpen jäne kelisimmen astasıp jatqanın ayttı.

Jıl basında ötken prezident saylauı bizdiñ tabıstı türde bolaşağı birtwtas wltqa aynalıp kele jatqanımızdı körsetti. Birlik pen kelisimdi saqtap, nığaytu oñay jwmıs emes. Ol danalıq pen körgendilikti, köregendik pen elimizdiñ barşa azamattarınıñ özara sıylastığın qajet etedi. Ğılım Jer betindegi ärbir etnos keminde bir erekşe qasietke ie ekenin aytadı. Bizdiñ ömirimiz Qazaqstandağı 100 etnostıñ 100 ayrıqşa jäne qaytalanbas qasieti bar ekenin körsetip otır. Sonıñ bäri jinalıp kelip bizdiñ Birtwtas Wltımızdıñ biregey basımdılığın qwraydı. Qazaqstannıñ ärbir etnosı – bizdiñ baylığımız. Köpetnostılıq – bizdiñ ortaq wlı qazınamız. Qazaqstan halqı Assambleyası, mine, 20 jıl boyı osı baylıqtıñ bastı qorğauşısı mindetin tabıstı atqarıp keledi. Täuelsiz Qazaqstan – bizdiñ ülken otbasımız jäne ortaq şañırağımız, – dedi Memleket basşısı.

Nwrswltan Nazarbaev XXI ğasır adamzat üşin älemdik ekonomika men sayasattıñ, aqparattıq jäne äleumettik keñistiktiñ jaña ölşemderine jol aşqanına nazar audardı.

Bükil älem arhitekturasında orasan özgerister jürip jatır. Älemdik damudıñ köptegen tüytkilderi tabıldı. Büginde 1,2 milliard adam planetanıñ qaqtığıstar men twraqsızdıq jaylağan arealında tirşilik etip jatır. Kün sayın 42 mıñ adam üyin tastap, qauipsiz jer izdestirude. 13 mıñnan astam terrorlıq akt 33 mıñ adamnıñ ömirin qidı. Biz özimizdiñ twraqtı äri qarıştı damığan elimizdi mülde basqa jağdayda – beybitşilik pen qauipsizdik jağdayında örkendetip jatqanımızdı este wstauğa jäne bağalauğa tiispiz, – dedi Qazaqstan Prezidenti.

Memleket basşısı ekinşi jıl qatarınan jahandıq ekonomikalıq dağdarıstıñ dendep kele jatqanın ayttı.

Osı qiındıqtarğa qaramastan, täuelsizdiktiñ 24-şi jılı jadımızda köptegen jan tolqıtarlıq, Qazaqstan üşin ayrıqşa mäni bar oqiğalarımen este qaladı. Biz ekonomikamızdıñ oñ ösimin saqtadıq. Industriyalıq damudıñ ekinşi besjıldığı jäne «Nwrlı jol» bağdarlaması bastaldı. 2015 jılı 800 milliard teñgeniñ 120 jobası iske qosıldı, 10 twraqtı jwmıs ornı aşıldı, mıñdağan şarşı metr baspana paydalanuğa berilip, olarğa jastar men az qamtılğan otbasılar qonıstandı, – dedi Nwrswltan Nazarbaev.

Qazaqstan Prezidenti el ömirinde bolğan özge de ayşıqtı oqiğalarğa toqtaldı.

Qazaqstan Düniejüzilik sauda wyımına kirdi. Euraziyalıq ekonomikalıq odaq jwmısın bastadı. Biıl Qazaqstan älemdik jetekşi eksporttauşılardıñ eluligi qatarına qosılıp, 43-orındı ielendi. Bizde şiraq, sauattı, jañaşıl jastar buını ösip keledi. Älemniñ jetekşi joğarı oqu orındarınıñ qatarına qosılğan Nazarbaev Universitetinde dayarlanğan alğaşqı 500 maman biıl bitirip şıqtı. Qazaqstan MAGATE-men birlesip, YAdrolıq otın bankin qwrdı, ol bizdiñ elge ornalastırıladı. Üşinşi ğarışkerimiz Aydın Ayımbetov Jer töñiregindegi orbitağa sapar şekti. Biz Wlt josparın orındauğa kiristik. Onı Täuelsizdiktiñ 25 jıldığı qarsañında jüzege asıra bastağanımızdıñ da simvoldıq mäni bar, – dedi Memleket basşısı.

Nwrswltan Nazarbaev qazir qoğamda Qazaqstan halqına jıl sayınğı Joldaudıñ qızu talqılanıp jatqanına nazar audardı.

Men memleket pen qoğam aldına qoyılğan mindetter keñ qoldau tapqanın bayqap otırmın. Jaña Joldauda kemeldengen eldiñ mindetteri belgilendi. XXI ğasırdağı bolaşaq  – kez kelgen twsınan jol saluğa bolatın aşıq alañqay emes. Bizdi alda bwrınğımız ben qazirgimizden de kürdeli bağıttar kütip twr. Tarih eşqaşan tek jeñister jılnamasınan twrmaydı. Eger ärdayım bäri jaqsı bolğan bolsa, tarihtıñ özi de bolmağan bolar edi. Dağdarıstar jeñu ilimin üyretedi. Sondıqtan qazir twraqtılıqtıñ qwnı arta tüsude. Twraqtı ekonomika, twraqtı sayasat, twraqtı qoğam – biz ärqaşan wstanıp kele jatqan bağdar osı, – dedi Qazaqstan Prezidenti.

Memleket basşısı Täuelsizdik jıldarı respublikamız tarihi damu twrğısınan ğajayıp sekiris jasağanın ayttı.

Bizdiñ Qazaqstan – Wlı Dala Eli, Jañğırğan Wlı Dala Eli. Bwl bizdiñ asqaq añsarımız äri erekşe maqtanışımız. Qazaqstandıqtardıñ bolaşaq wrpağı bizdiñ jetistikterimizdi layıqtı bağalap, maqtan twtarına eş kümän joq. Olar bizdiñ täjiribemizden danalıqtıñ, sındarlı is-ärekettiñ jäne kez kelgen qiındıqtıñ aldında iilmes beriktiktiñ ülgisin köretin boladı, – dedi Nwrswltan Nazarbaev.

Soñında Qazaqstan Prezidenti barşanı tağı da eldiñ Täuelsizdik künimen qwttıqtadı.

Aqorda baspa söz qızmeti

Related Articles

  • Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin

  • Tek tilge baylanıstı…

    Tek tilge baylanıstı…

    Qazaq Respublikasında bir ğana memlekettik til bar. Ol- qazaq tili. Qazaq tilinen basqa eşbir ekinşi tilge memlekettik märtebe berilmeui kerek! Otız jıldan astam uaqıttan beri geosayasi ahualdı sıltauratıp keldik. Endi bizdiñ de minezimizdi häm mısımızdı körsetetin uaqıt keldi. QR-nıñ azamatı häm salıq tapsıruşı qatardağı twrğını retinde talap etemin! Aldağı bes jılda Qazaq Respublikasında eleuli demografiyalıq özgerister boladı. Atap aytqanda 2030 jılınan keyin qazaqtardıñ respublikadağı jalpı ülesi 80-85% ke deyin artadı. Slavyan halıqtarınıñ ösimi azayıp 10%-ğa deyin tüsedi. Esesine eldegi türkitildes özbek, tatar, wyğırlardıñ ösimi eselep ösip tipti 10-15 jılda orıstardıñ ornın basıp ozuı mümkin. Sol kezde Qazaq Respublikasındağı jalpı türkitildes halıqtardıñ üles salmağı 85-90% ke jetedi. Nätijesinde qazaq mektepteriniñ sanı,

  • “Qazaq tili – memlekettik til” dep jazılıp twr ğoy deydi. Nege onday sözdiñ paydası joq ekenin tüsindireyin.

    “Qazaq tili – memlekettik til” dep jazılıp twr ğoy deydi. Nege onday sözdiñ paydası joq ekenin tüsindireyin.

    “Qazaq tili – memlekettik til” dep jazılıp twr ğoy deydi. Nege onday sözdiñ paydası joq ekenin tüsindireyin. “Jaña konstituciyanıñ” 9-bap 2-tarmağı twrğanda qwjattar eşqaşan qazaqşa jasalmaydı. Tek audarma tili bolıp qaladı. Sebebi memlekettik byurokratiya 9-baptıñ 2-tarmağına süyenip, is-qağazdardı orısşa jasap üyrengen. Sol sebepti is-qağazdıñ bäri aldımen orısşa jasaladı, keyin qazaqşağa qalay bolsa solay audarıladı. Sol sebepti 1-tarmaqtıñ bolğanı qazaq tiliniñ nağız memlekettik til märtebesinde boluına eş kömektese almaydı. Bir ğana jolı bar: konstituciyada memlekettik til de, resmi til de – qazaq tili dep tayğa tañba basqanday jazılıp twruı kerek. Qwjattıñ memlekettik tildegi nwsqasınıñ ğana zañdı küşi boluı tiis. Sol kezde basqa tilderdegi nwsqası jay audarması boladı. Sol kezde ğana qazaq

  • Memlekettik til: Qauqarlı ma, älde äli de deklaraciya ma?

    Memlekettik til: Qauqarlı ma, älde äli de deklaraciya ma?

     Serik Erğali Suretter: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz sayttarınan alındı. Ata Zañ jobasınıñ talqısı Qazaqstandağı eñ sezimtal, eñ wzaq talqılanıp kele jatqan mäseleniñ biri — memlekettik tildiñ naqtı märtebesi. Konstituciyada qazaq tili memlekettik til dep jazılğanına otız jıldan astı. Alayda qoğamdağı şınayı swraq äli de aşıq: qazaq tili — basqarudıñ tili me, älde simvoldıq märtebedegi til me? Til mäselesi nelikten şeşilmey keledi? Sebebi biz wzaq uaqıt boyı tilge: – mädeni qwndılıq retinde ğana qarap keldik; – onı memlekettik basqaru tili retinde naqtı bekitpedik. Nätijesinde: – Konstituciyada bir mätin, – täjiribede basqa jağday qalıptastı. Bwl qayşılıq tildiñ emes, konstituciyalıq ayqındıqtıñ älsizdiginen tuındadı. 9-baptağı bastı tüyin Joba boyınşa: 1. Qazaqstan Respublikasınıñ memlekettik tili – qazaq tili. 2. Memlekettik wyımdarda

  • “Töñkeris jasauğa maşıqtanğandar” kim? Qañtar qwpiyası aşılsa, saldarı ne boladı? Deputatpen swhbat

    “Töñkeris jasauğa maşıqtanğandar” kim? Qañtar qwpiyası aşılsa, saldarı ne boladı? Deputatpen swhbat

    Nwrbek TÜSİPHAN Qazaqstan parlamenti mäjilisiniñ deputatı, zañger Abzal Qwspan Azattıqqa swhbat berip otır. Astana, 26 qazan, 2023 jıl Qañtardı kim wyımdastırğanın bilik bile me, bilse nege aşıq aytpadı? Parlamentte nege Qañtar boyınşa tağı tıñdau ötpeydi? Prezident Toqaev Qañtar “töñkeris jasauğa äbden maşıqtanğan mamandardıñ jetekşiligimen” wyımdastırıldı dedi. Olar kimder? Mäjilis deputatı Abzal Qwspan osı swraqtarğa jauap berdi Azattıq: Abzal mırza, siz – Qañtar oqiğasına bir taraptan emes, jan-jağınan qarauğa mümkindik alğan adamsız. Eñ aldımen sol oqiğağa tikeley qatıstıñız, jwrttı alañğa şığuğa şaqırdıñız. Odan keyin qandı qırğında qamauğa alınğandardı bosatuğa at salısıp, zañger retinde de aralastıñız. Odan bölek mäjilis deputatı esebinde de jaña bir rakurstan qarap otırsız. Aytıñızşı, jan-jağınan qarağanda Qañtar oqiğasında sizge

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: