ҚАЗАҚҚА КІМ ТИІСЕ ӨЗІ КҮИРЕЙДІ

QAZAQQA KİM TIİSE ÖZİ KÜIREYDİ

| Apr 4, 2016

Pavel Globa

Pavel Globa jwldıznamaşı : Senderge kim tiise özi küireydi.

Osı söz onıñ emes, bizdiñ ata-babamızdı 2000 jıl bwrın ejelgi Qıtay elin jeñgende aytqan sözi dep, aytıp edi ol kisi. Şın, qarap otırsam Resey tarapı bizdi joyudı qolğa alğan kezde töñkeris bastalğan edi 1916 jıldıñ aqpan aynda burjuaziyalıq töñkersi boldı. Bizdi aştıqpen qırıp joyıp, qalğan qazaqtı arı qaray qıru sayasatın bastağan kezde 1941 jılı Gitler soğıspen olarğa tap berdi. 1986 jıl oqiğasınan soñ bizge qarsı jürgizbek bolğan zor sayasattı 1991 jılı olardı küiretip tındı. EvrAzES pen tap bergende Ukarina uaqiğası tamağınan alas tüsti. Osılay bizdi ilemek sayasattı jalğasa berse 4-5 jıldan soñ resey qwlaydı ne bolmasa işi azamatıq soğıs bolıp bıtşıt boladı.

Körde twrıñızdar Qıtayda opat boladı, nege deysizderğoy ?. Sebebi bizge qauip töndirgen Mandjurdi yağni qara qıtaydı sarı qıtay aqır soñı talqandap joq qıldı. Joñğarda solardıñ ayağın qwştı.

Qazirgi älemdegi dağdarıstıñ basıda tikeley bizdiñ elmen baylanıstı dep oylaymın. Oypırmay aytadı aq ekensiñ dersiz. Joq şın sözim, nege deysizğoy ? Sebebi älemge zor dollarlıq sayasatpen jaulau jürgizgen qauım, bizdiñ elge qay uaqıtarı dendep ene bastadı ? 2002 – 2005 jıldarı emespe ? Al älemdik krizis qaşan bastaldı 2008 jılı al ol krizis negizi 2002 jıldarı AQŞ tağı qate sayasi şeşim saldarınan bastalğan . Al aytıñızşı kezdey soqtıqpa meniñşe joq.

Iä bwl sizge dolbar boları anıq, biraq Pavel Globa mıqtı jwldıznamaşı. Jwldıznama degen köripkeldik sındı närse emes ol ötken uaqiğalardıñ cikliniñ bolaşaqta örbu jolın matimatikalıq jolmen anıqtaytın ğılım.

ALAPAT QAN MAYDANDARDA BATIRLARDA ORISŞ AYTQANDA ÇUDOĞA SENGEN sol sekildi Iä Täñirim Alla ! solay qıla kör dep jaudıñ jeñiletinine senip tilegen ümiten şıqan oy.

Erdoğan AQŞ-tağı eñ ülken meşitti aştı (foto)

Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti

kerey.kz

Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin
14 naurız – Matematikter küni

kerey.kz

Kafedra professorı Matematikter künine arnalğan «Tañğı Studio» tañğı şouında 15 naurız, 2025 14 naurız – Matematikter künine oray «Tañğı Studio» tañğı şouınıñ qonağı belgili ğalımdar: fizika-matematika ğılımdarınıñ doktorı, professor Qangujin Baltabek Esmatwlı men PhD-doktor Jwmabay Mädibaywlı boldı. Efirde olar matematikanıñ mañızdılığın, merekeniñ tarihın, qazaq matematikteriniñ ğılımnıñ damuına qosqan ülesin talqıladı. Professor Baltabek Esmatwlı matematikanıñ ğılımdardıñ patşayımı sanalatındığına toqtaldı. Ol bir jağınan ğılımi bilimniñ şıñında twrsa, ekinşi jağınan basqa pänderdiñ damuına negiz bolatın kömekşi ğılım ekenin atap körsetti. Ğalım şeksizdik pen matematikalıq esepteulerdiñ däldigin bildiretin π sanınıñ şığu tarihına da toqtaldı. Doktor Jwmabay Mädibaywlı bwl künniñ 1988 jıldan bastap «π sanı küni» (π – irracional san, şamamen 3,14142… teñ) retinde toylana
Tek tilge baylanıstı…

kerey.kz

Qazaq Respublikasında bir ğana memlekettik til bar. Ol- qazaq tili. Qazaq tilinen basqa eşbir ekinşi tilge memlekettik märtebe berilmeui kerek! Otız jıldan astam uaqıttan beri geosayasi ahualdı sıltauratıp keldik. Endi bizdiñ de minezimizdi häm mısımızdı körsetetin uaqıt keldi. QR-nıñ azamatı häm salıq tapsıruşı qatardağı twrğını retinde talap etemin! Aldağı bes jılda Qazaq Respublikasında eleuli demografiyalıq özgerister boladı. Atap aytqanda 2030 jılınan keyin qazaqtardıñ respublikadağı jalpı ülesi 80-85% ke deyin artadı. Slavyan halıqtarınıñ ösimi azayıp 10%-ğa deyin tüsedi. Esesine eldegi türkitildes özbek, tatar, wyğırlardıñ ösimi eselep ösip tipti 10-15 jılda orıstardıñ ornın basıp ozuı mümkin. Sol kezde Qazaq Respublikasındağı jalpı türkitildes halıqtardıñ üles salmağı 85-90% ke jetedi. Nätijesinde qazaq mektepteriniñ sanı,
“Töñkeris jasauğa maşıqtanğandar” kim? Qañtar qwpiyası aşılsa, saldarı ne boladı? Deputatpen swhbat

kerey.kz

Nwrbek TÜSİPHAN Qazaqstan parlamenti mäjilisiniñ deputatı, zañger Abzal Qwspan Azattıqqa swhbat berip otır. Astana, 26 qazan, 2023 jıl Qañtardı kim wyımdastırğanın bilik bile me, bilse nege aşıq aytpadı? Parlamentte nege Qañtar boyınşa tağı tıñdau ötpeydi? Prezident Toqaev Qañtar “töñkeris jasauğa äbden maşıqtanğan mamandardıñ jetekşiligimen” wyımdastırıldı dedi. Olar kimder? Mäjilis deputatı Abzal Qwspan osı swraqtarğa jauap berdi Azattıq: Abzal mırza, siz – Qañtar oqiğasına bir taraptan emes, jan-jağınan qarauğa mümkindik alğan adamsız. Eñ aldımen sol oqiğağa tikeley qatıstıñız, jwrttı alañğa şığuğa şaqırdıñız. Odan keyin qandı qırğında qamauğa alınğandardı bosatuğa at salısıp, zañger retinde de aralastıñız. Odan bölek mäjilis deputatı esebinde de jaña bir rakurstan qarap otırsız. Aytıñızşı, jan-jağınan qarağanda Qañtar oqiğasında sizge
Oljas Süleymenov. Men bilem!..

kerey.kz

Serik Erğali Suretter: madeniportal.kz jäne S.Erğali mwrağattarınan alındı. «YA znayu!..» kitabınan üzindi-audarma. OSIRIS ZAÑI I Biz adamzat tarihın öte naşar bilemiz. XIX ğasırdıñ basında Napoleon älemge Mısırdı aştı, al ğalımdar bwl eldiñ qirandıların zerttep, onıñ şamamen b.z.d. III mıñjıldıqqa tiesili ekenin anıqtadı. Sol kezde adamzat tarihı tağı da qos mıñjıldıqqa tereñdey tüsti. Birneşe mıñjıldıq bwrın (men bilem) adamzat (nemese onıñ keybir böligi) tañbalı jazudı qoldanıp, jazıp jürgen. Bwl bilimderdi qalpına keltiru arqılı biz XX ğasırdıñ basında jasandı türde üzilgen tilimizdiñ tarihına qatıstı qoljeter şındıqtı qayta tanuımızğa tura keldi. 1926 jılı Bakude ötken alğaşqı türkologiyalıq kongresten keyin türkologiya ğılım retinde qalıptasa almadı… …2018 jılı Nazarbaev meni äñgimelesu üşin Aqordağa şaqırdı. Ülken üsteldiñ basında